- Bezprawnik -
- Prawo -
- Posłowie PiS walczą o to, by można było pozywać Niemcy przed polskimi sądami za szkody z czasów II Wojny Światowej
Posłowie PiS walczą o to, by można było pozywać Niemcy przed polskimi sądami za szkody z czasów II Wojny Światowej
Kilku posłów Prawa i Sprawiedliwości złożyło wniosek do Trybunału Konstytucyjnego z prośbą o analizę zgodności z konstytucją przepisów kodeksu postępowania cywilnego, dotyczących jurysdykcji krajowej. Według parlamentarzystów przepisy te blokują domaganie się przez poszkodowanych w czasie wojny Polaków tego, by de facto państwo niemieckie stanęło przed polskimi sądami w sprawach odszkodowań za zbrodnie dokonane przez nazistów.
Jurysdykcja krajowa a Kodeks postępowania cywilnego
Jurysdykcja krajowa określona w polskim Kodeksie postępowania cywilnego nakreśla zakres rozstrzygania spraw cywilnych wyłącznie na terytorium Polski. Zaskarżane przez posłów PiS do TK artykuły (1103.07 pkt 2 Kpc.) stanowią, że sprawy, dotyczące zobowiązania niewynikającego z czynności prawnej, powstałej na terenie Rzeczypospolitej należą do jurysdykcji krajowej i (1113 Kpc.) każdy pozew, w którym zaskarża się osobę czy instytucję, która posiada immunitet sądowy, krajowy sąd odrzuca.
Według posła Arkadiusza Mularczyka interpretacja tych właśnie przepisów prowadziła w polskich sądach do umorzeń spraw przeciwko Niemcom, które dotyczyły odszkodowań za zbrodnie wojenne, ludobójstwa i zbrodni przeciwko ludzkości z racji przysługującego każdemu państwu immunitetu jurysdykcyjnego. Zasada immunitetu państwa zakłada, że żadne państwo nie może za pośrednictwem swoich krajowych sądów sądzić innego państwa. Sprawy sporne pomiędzy państwami należą do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.
Państwo niemieckie przed polskimi sądami?
W uzasadnieniu wniosku posłowie zaznaczają jednak, że zasada chroniąca państwa nie jest wynikiem konwencji i traktatów a jedynie międzynarodowego zwyczaju. Zdaniem posłów PiS zasada immunitetu jurysdykcyjnego narusza m.in. konstytucyjne prawo do sądu, zasadę ochrony własności i obowiązek poszanowania i ochrony przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka. Mularczyk wprost powiedział, w rozmowie z PAP:
Choć Mularczyk podkreślał, że wniosek do TK w tej sprawie złożył jeszcze w minionej kadencji Sejmu, który jednak nie został rozpatrzony, trudno nie mieć wrażenia, że obecne zaskarżenie przepisów Kpc. nie jest reakcją na wiadomość o ponownym rozpatrzeniu przez Niemcy tzw. emerytur gettowych. Niemieckie media zaznaczyły jednak, że ponowny proces weryfikacji wniosków nie będzie dotyczył na przykład osób wywiezionych na przymusowe roboty. Posłowie PiS argumentują swój wniosek do TK, ubieganiem się o prawo do odszkodowań właśnie w interesie tych ludzi, obok m.in. więźniów obozów pracy, jeńców wojennych, powstańców warszawskich, przymusowo przesiedlonych czy internowanych.
Postawienie państwa niemieckiego przed polskimi sądami wydaje się jednak mało prawdopodobne, nawet w sytuacji kiedy TK uzna zaskarżenie wskazanych przepisów Kpc. za słuszne. Wydaje się bowiem, że w dzisiejszych realiach polityki międzynarodowej decyzje w sprawach odszkodowań nie mogą się obyć bez udziału międzynarodowego forum, czy udziału międzynarodowych i wspólnotowych instytucji sądowniczych.
21.04.2026 20:31, Filip Dąbrowski
21.04.2026 16:01, Joanna Świba
21.04.2026 15:07, Aleksandra Smusz
21.04.2026 13:33, Piotr Janus
21.04.2026 13:00, Edyta Wara-Wąsowska
21.04.2026 12:31, Marcin Szermański
21.04.2026 11:43, Mateusz Krakowski
21.04.2026 11:19, Edyta Wara-Wąsowska
21.04.2026 10:39, Rafał Chabasiński
21.04.2026 9:52, Mateusz Krakowski
21.04.2026 9:11, Edyta Wara-Wąsowska
21.04.2026 8:27, Marcin Szermański
21.04.2026 7:50, Rafał Chabasiński
21.04.2026 7:03, Aleksandra Smusz
20.04.2026 20:20, Mariusz Lewandowski
20.04.2026 16:19, Rafał Chabasiński
20.04.2026 15:33, Aleksandra Smusz
20.04.2026 15:06, Mariusz Lewandowski
20.04.2026 14:42, Marek Śmigielski
20.04.2026 13:57, Mateusz Krakowski
20.04.2026 13:07, Marcin Szermański
20.04.2026 12:29, Piotr Janus
20.04.2026 12:01, Aleksandra Smusz
20.04.2026 11:42, Marek Śmigielski
20.04.2026 10:59, Edyta Wara-Wąsowska
20.04.2026 10:42, Marcin Szermański
20.04.2026 9:51, Edyta Wara-Wąsowska
