Home -
Prawo -
Możesz ubiegać się o odszkodowanie za zmiany klimatu. Pod pewnymi warunkami

Możesz ubiegać się o odszkodowanie za zmiany klimatu. Pod pewnymi warunkami

Europejski Trybunał Praw Człowieka potwierdził w ostatnich wyrokach, że Europejska Konwencja Praw Człowieka obejmuje ochronę przed negatywnymi zmianami klimatu. Nie ma zatem już żadnych wątpliwości, że obywatele Unii Europejskiej mogą dochodzić odszkodowań za niewystarczające działania władz publicznych w celu ochrony środowiska naturalnego. Nie każdy jednak i nie zawsze będzie miał do prawo.

Paulina Krysztofiak-Żuk13.05.2024 7:04

Prawo

13.05.2024 7:04

Paulina Krysztofiak-Żuk

redaktor

Nagłówki

Skarga na brak działań proekologicznych jest uzasadniona

Kwietniowe decyzje Trybunału zostały wydane w sprawach dotyczących Szwajcarii, Francji i Portugalii. Obywatele Unii dochodzili odszkodowań za niewystarczające działania proklimatyczne swoich państw. ETPCz skierował wnioski do rozpatrzenia. Potwierdził jednocześnie, że skargi obywateli mają oparcie prawne.

Prawo do niezmienionych warunków klimatycznych prawem człowieka

Podstawą dochodzenia prawa do czystego środowiska naturalnego jest art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Stanowi on, że każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Trybunał przepis ten zinterpretował szeroko, zaliczając do prawa do życia prywatnego także prawo do życia w niezmienionym klimacie. Podkreślił przy tym, że na państwach-stronach Konwencji spoczywa pozytywny obowiązek podejmowania działań gwarantujących ochronę środowiska naturalnego, do którego prawo mają obywatele.

Warunki dochodzenia odszkodowania

Pierwszym z warunków dochodzenia odszkodowania od państwa-strony Konwencji jest istnienie obowiązków po stronie państwa. Jeżeli zatem dane państwo nie zobowiązało się nigdy do podejmowania działań proklimatycznych, nie będzie podstaw do skargi. Trudno jednak znaleźć państwo członkowskie Unii Europejskiej, które nie byłoby zobowiązane do działań na rzecz środowiska naturalnego. Przykładem może być ograniczenie emisji gazów cieplarnianych czy ilości produkowanego plastiku.

Indywidualny i konkretny charakter naruszenia prawa podstawowego

Trybunał przypomniał, że prawo wniesienia skargi przysługuje tylko w indywidualnych przypadkach. Kluczowym jest bowiem wykazanie, że zmiany klimatyczne w konkretny sposób wpływają negatywnie na dobrostan danego obywatela. W przypadku sprawy szwajcarskiej, skarżący podnosili wpływ zmian na osoby starsze. Wyraźnie wykazali, jakie problemy zdrowotne mają konkretni seniorzy i w jaki sposób zmiany klimatyczne pogarszają ich stan zdrowia. To według Trybunału przesądziło o uznaniu, że Szwajcaria naruszyła art. 8 Konwencji. Na kanwie omawianych spraw warto także pamiętać, że skarga do ETPCz przysługuje dopiero po wyczerpaniu drogi sądowej przewidzianej w danym państwie członkowskim. Być może zasądzane odszkodowania okażą się dobrym motywatorem dla rządzących. Ekolodzy i naukowcy wskazują, że to ostatni moment na podjęcie konkretnych działań zmierzających do ochrony naszej przyrody.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

odszkodowanie,prawa człowieka,zmiany klimatyczne

Najnowsze

Warte Uwagi

O tyle mniej zapłacimy za gaz w 2026 roku. Prezes URE podał stawki

12.02.2026 9:14, Mateusz Krakowski

Analitycy PKO BP: to będzie rok kupującego. Deweloperzy tracą siłę, inwestorzy uciekli z rynku

12.02.2026 8:29, Edyta Wara-Wąsowska

To o tej porze powinieneś kupować owoce i warzywa. Wtedy uda ci się zaoszczędzić

12.02.2026 7:48, Miłosz Magrzyk

Rząd szykuje kontrowersyjne zmiany. Ochrona lokatorów ma być znacznie szersza

12.02.2026 7:05, Mateusz Krakowski

Wcześniejsza emerytura dla kobiet jest niesprawiedliwa? Niekoniecznie

11.02.2026 16:02, Miłosz Magrzyk

Banki mają powody do zadowolenia. Polacy tłumnie ruszyli po kredyty hipoteczne

11.02.2026 15:10, Marcin Szermański

Zwracasz towar, do którego był gratis? Musisz oddać też darmowy prezent

11.02.2026 14:29, Aleksandra Smusz

Jest pomysł, na co jeszcze pójdzie kasa z polis OC. Mają na tym zyskać służby mundurowe

11.02.2026 13:41, Marcin Szermański

Mamy 434 nieruchomości na 1000 mieszkańców. Nie jest źle, ale przegania nas nawet Bułgaria

11.02.2026 12:55, Mateusz Krakowski

Duże podwyżki dla lekarzy, pielęgniarek i innych pracowników ochrony zdrowia. Już od lipca

11.02.2026 12:06, Edyta Wara-Wąsowska

Polskie MŚP zatrudniają 7 milionów ludzi i zarządzają nimi w Excelu. Barceloński start-up chce to zmienić

11.02.2026 12:00, Mariusz Lewandowski

Zmiany w popularnym komunikatorze. Od marca 2026 zażąda dowodu osobistego

11.02.2026 11:24, Marcin Szermański

Trump chce najsłabszego dolara w historii. Akurat Polacy mogą na tym skorzystać

11.02.2026 11:06, Filip Dąbrowski

Rodzice chcą posyłać dzieci do pustych szkół. Tragiczna demografia ich nie interesuje

11.02.2026 10:26, Mateusz Krakowski

KSeF dla mikroprzedsiębiorców 2 lata później? Jest nowy projekt zmian

11.02.2026 9:42, Edyta Wara-Wąsowska

Ataki na Ukraińców w Polsce. Główni winowajcy jednak nie brudzą sobie rąk

11.02.2026 8:50, Jakub Bilski

Rząd planuje nowe przywileje dla tysięcy Polaków. Wśród nich zniżki na kolej i brak kolejek do lekarzy

11.02.2026 8:15, Edyta Wara-Wąsowska

Emerytura pomostowa to prezent od państwa, na którym łatwo stracić

11.02.2026 7:39, Miłosz Magrzyk

Trzy ustawy o alkoholu w Sejmie. Wszystkie trzy pachną wódką

11.02.2026 6:53, Mariusz Lewandowski

Da się zarabiać, nie wychodząc z łóżka. Bywa że firmy płacą za spanie

10.02.2026 17:33, Miłosz Magrzyk

Pielęgniarka jeździ do pracy taksówką. „To żadna rozrzutność, tylko czysta matematyka”

10.02.2026 16:26, Aleksandra Smusz

Jeśli ścieżki rowerowe istnieją, rowerzyści mają obowiązek poruszać się właśnie po nich. I kropka

10.02.2026 15:41, Marcin Szermański

W taki sposób najlepiej ubezpieczyć mieszkanie lub dom. Rzecznik Finansowy przypomina

10.02.2026 14:52, Marek Śmigielski

Znowu będzie można dostać od 300 do 500 zł na wakacje. I to bez kryterium dochodowego

10.02.2026 14:06, Edyta Wara-Wąsowska

Czy ochroniarz w Biedronce lub Lidlu może przeszukać twoją torebkę? Rozstrzygamy wątpliwości

10.02.2026 13:23, Aleksandra Smusz

Najem nie zawsze chroni przed eksmisją. I to nawet kobiety w ciąży

10.02.2026 12:40, Mateusz Krakowski

PKP rusza za swoim programem lojalnościowym. Będzie można zyskać darmowe bilety

10.02.2026 12:01, Edyta Wara-Wąsowska

To narzędzie pozwoli uniknąć błędów przy przelewach. W Polsce pojawi się w 2027 roku

10.02.2026 11:12, Marek Śmigielski

Żabka podobno nie konkuruje z McDonald's i KFC. Ale po cichu zajmuje ich miejsce

10.02.2026 10:33, Mateusz Krakowski

Nawet 19 tys. zł za metr kwadratowy. Średnie ceny mieszkań znowu wzrosły

10.02.2026 9:49, Edyta Wara-Wąsowska