Pracownikowi należy się wolne, jeśli na polecenie pracodawcy robi okresowe badania lekarskie

Gorące tematy Praca dołącz do dyskusji (565) 06.02.2019
Pracownikowi należy się wolne, jeśli na polecenie pracodawcy robi okresowe badania lekarskie

Udostępnij

Edyta Wara-Wąsowska

Pracownicy muszą od czasu do czasu udać się na kontrolne i okresowe badania lekarskie. Kiedy jednak mają to zrobić? Okazuje się, że obowiązkiem pracodawcy jest umożliwienie pracownikowi wykonanie tych badań w godzinach pracy. Tym samym pracownik może zyskać kilka godzin przerwy od obowiązków służbowych. W niektórych sytuacjach – nawet cały dzień.

Okresowe badania lekarskie: pracodawca ma obowiązek dać wolne

Pracownicy podlegają okresowym badaniom lekarskim. Podstawą prawną jest w tym przypadku art. 229 par. 2 Kodeksu pracy:

Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

Z kolei na podstawie par. 3 tego samego artykułu pracodawca jest obowiązany do udzielenia pracownikowi wolnego na czas trwania badań. Wynika to z faktu, że okresowe badania lekarskie powinny odbywać się jeszcze podczas trwania godzin pracy. Oczywiście w miarę możliwości – nikt nie wyobraża sobie sytuacji by pracownik, który pracuje głównie na popołudnia lub często bierze nocne zmiany robił okresowe badania lekarskie właśnie w takich porach.

Badania podczas godzin pracy

Wspomniany już art. 229 par. 3:

Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy. Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.

Dlaczego właściwie okresowe badania lekarskie powinny być wykonywane w godzinach pracy? Powód jest bardzo prosty – pracodawca, który zleca pracownikowi takie badania, wydaje jednocześnie polecenie służbowe. A skoro tak, to powinno być ono zrealizowane podczas czasu pracy. Taki tok rozumowania potwierdza orzecznictwo sądowe. Przykładem może być wyrok Sądu Najwyższego z 10 maja 2000 r., I PKN 642/99. Zgodnie z nim zlecenie badań dotyczy obowiązków służbowych i powinno być traktowane jako jedno z nich.

Warto zwrócić uwagę nie tylko na kwestię należnego wynagrodzenia (do którego pracownik zachowuje prawo), ale także do zwrotu kosztów. Chodzi o przejazd do innej miejscowości, jeśli to właśnie tam pracownik wykonuje okresowe badania lekarskie (przy czym wybór tej miejscowości nie jest przejawem kaprysu, a koniecznością). W takiej sytuacji pracownikowi przysługuje zwrot kosztów tak jak w przypadku podróży służbowej.