Działanie na szkodę spółki nie zawsze musi być celowym działaniem nastawionym na wzbogacenie się kosztem firmy

Okazuje się, że popularne działanie na szkodę spółki wcale dotyczy kadry zarządzającej nie tylko spółkami

Prawo chroni majątek powierzony drugiej osobie przed nadużyciami oraz przypadkami rażącej bezmyślności w zarządzaniu. Dotyczy to także przedsiębiorstw. Jednym z fundamentów tej ochrony stanowi art. 196 kodeksu karnego. "Działanie na szkodę spółki" to popularna nazwa przestępstwa o dużo szerszym zastosowaniu. Wcale nie musi chodzić o spółkę, sprawca nie musi też być jej wspólnikiem. Bardziej precyzyjnym określeniem byłoby wyrządzenie szkody w obrocie gospodarczym.

Podstawową formę tego przestępstwa znajdziemy w §1 przywołanego aktu prawnego.

Kto w takim razie może odpowiadać za wyrządzenie szkody w obrocie gospodarczym? Siłą rzeczy będą to wspólnicy wszelkiego rodzaju spółek. Przede wszystkim jednak przepis ten można zastosować przeciwko kadrze zarządzającej wszelkiego rodzaju firmami. Mowa o prezesach, członkach zarządu czy po prostu pracownicy wyższego szczebla. W grę wchodzą nie tylko spółki osobowe i kapitałowe, ale także działalność gospodarcza osoby fizycznej. Menadżerowie w jednoosobowej działalności gospodarczej także mogą popełnić to konkretne przestępstwo i ponieść za to karę.

Przesłanką zastosowania art. 196 k.k. jest także ciążący na sprawcy obowiązek zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą danej firmy. Nie musi on wynikać bezpośrednio z przepisów którejś z ustaw. Do odpowiadania za działanie na szkodę spółki wystarczy zawarta z nią umowa. Wystarczy, że na przykład zarząd nad sprawami majątkowymi wchodzi w zakres obowiązków danej osoby. Nie ma przy tym znaczenia, jak właściwie to stanowisko się nazywa. Warto także wspomnieć, że pod pojęciem "znaczna szkoda" kryją się kwoty powyżej 200 tysięcy złotych.

Odpowiedzialności karnej może uniknąć ten sprawca, który w porę zwróci stracone przez firmę pieniądze

Działanie na szkodę spółki, albo po prostu firmy, może mieć wiele oblicz. Prawnicy zajmujący się tego typu sprawami najczęściej wskazują na zawieranie niekorzystnych umów, uparte kontynuowanie nierentownej działalności, prowadzenie konkurencyjnej działalności względem danego przedsiębiorstwa, uchylanie się od jego obowiązków podatkowych, nieupoważnione wypłaty firmowych pieniędzy, bezpodstawne zrzeczenie się roszczeń w imieniu przedsiębiorstwa oraz fałszowanie dokumentacji.

Powyższe wyliczenie nie stanowi oczywiście katalogu zamkniętego. Ustawodawca w treści art. 196 k.k. nie podaje konkretnych przykładów wyrządzenia szkody w obrocie gospodarczym. W przypadku podstawowego typu tego przestępstwa wymagana jest wina umyślna. Sprawca może działać całkowicie celowo, może też działać z zamiarem ewentualnym: zdaje sobie sprawę z ryzyka popełnienia przestępstwa i się na to godzi. Co w przypadku winy nieumyślnej, a więc przypadkach lekkomyślności albo niedbalstwa? Odpowiedź znajdziemy w §4.

W §3 znajdziemy jeden z dwóch przepisów przewidujących surowszą odpowiedzialność za szczególnie szkodliwe przypadki działania na szkodę przedsiębiorstwa.

Zauważalnie wyższa kara grozi tym osobom, które wyrządziły szkodę o wartości przekraczającej 1 milion złotych, lub działają w celu powiększenia własnego majątku. Na uwagę zasługuje także §1a. Zgodnie z tym przepisem łagodniejszą odpowiedzialność: do 3 lat więzienia grozi sprawcom, którzy jedynie sprowadzili bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Odpowiedzialności za działanie na szkodę spółki można uniknąć, jeśli sprawca dobrowolnie naprawił w całości wyrządzoną szkodę przed wszczęciem postępowania karnego.

Ściganie w przypadku szkód na szkodę Skarbu Państwa następuje z oskarżenia publicznego. W pozostałych przypadkach potrzeba wniosku o ściganie złożonego przez pokrzywdzonego, wspólnika, akcjonariusza lub udziałowca pokrzywdzonej spółki, lub członka pokrzywdzonej spółdzielni.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj