Jeżeli nie pasuje ci treść testamentu, możesz przyjąć spadek na podstawie ustawy

Odrzucenie spadku z testamentu i przyjęcie z ustawy czasem jest możliwe

Kwestia podstaw dziedziczenia była wielokrotnie poruszana na łamach naszego portalu. Tym samym tylko dla krótkiego przypomnienia wskazuję, że nabycie spadku w Polsce następuje na podstawie testamentu albo ustawy. Nikogo jednak nie można zmusić do dziedziczenia. Spadkobierca zawsze może podjąć decyzję o odrzuceniu przysługującego mu udziału w masie spadkowej. Nie jest też możliwa sytuacja, w której ktoś decyduje się na odrzucenie jedynie części spadku. W takim przypadku w zasadzie wszyscy przyjmowaliby wyłącznie aktywa, rezygnując z jakiejkolwiek odpowiedzialności za długi. Co do zasady nie można zatem decydować, którą część spadku przyjmiemy, a którą odrzucimy.

Od powyższej zasady istnieją jednak wyjątki. Jeden z nich dotyczy osoby powołanej do dziedziczenia jednocześnie na mocy ostatniej woli zmarłego, jak i na podstawie kodeksu cywilnego. Otóż ustawodawca od samego początku obowiązywania obecnego kodeksu cywilnego dopuszcza sytuację, gdy spadkobierca odrzuca spadek przysługujący mu z testamentu, a przyjmuje go na mocy przepisów ustawy. Wydaje się, że takie rozwiązanie nigdy nie jest korzystne dla spadkobiercy, a zatem występuje niezwykle rzadko.

Czasem jednak osoba powołana do dziedziczenia z pominięciem pozostałych członków rodziny nie zgadza się z wolą spadkodawcy. W takich sytuacjach spadkodawca, dążąc do zachowania dobrych stosunków z najbliższymi, może zdecydować o sprawiedliwym podziale majątku. Stanowi to niejako wyjątek od naczelnej zasady nakazującej przede wszystkim respektować wolę zmarłego.

Rozporządzenie całością spadku w testamencie niezbędne do skorzystania z uprawnienia

Żeby spadkobierca rzeczywiście mógł jednocześnie odrzucić spadek z testamentu i przyjąć go na mocy ustawy powinien najpierw sprawdzić, czy zmarły w testamencie nie zastosował instytucji podstawienia bądź przyrostu. Niezbędne jest też rozporządzenie w nim całością swojego majątku. Tylko w takich okolicznościach jego następca prawny może skorzystać z przewidzianego uprawnienia.

Jeżeli bowiem w ramach ostatniej woli zmarły przepisał jedynie fragment masy spadkowej, w pozostałej części do dziedziczenia dochodzą spadkobiercy ustawowi. Tym samym powołany do spadku zachowuje pełną swobodę w kwestii przyjęcia lub odrzucenia spadku z obu tytułów. Co więcej, może on odrzucić spadek jako spadkobierca ustawowy oraz przyjąć go jako spadkobierca testamentowy.

Co ważne, odrzucenie spadku z testamentu i przyjęcie go na mocy ustawy nie uprawnia spadkobiercy do jakichkolwiek odstępstw w wykonaniu zapisów zwykłych, poleceń i innych obciążających go rozrządzeń. W przeciwnym razie omawiana instytucja byłaby wykorzystywana do powiększenia przysługującego spadkobiercy majątku poprzez omijanie woli zmarłego.

Wydaje się, że spadkobierca odrzucając spadek z testamentu przed sądem lub notariuszem powinien od razu złożyć oświadczenie w zakresie przysługującego mu udziału na mocy ustawy. Termin na podjęcie określonych czynności jest niezmienny i tak jak w pozostałych przypadkach wynosi 6 miesięcy od momentu dowiedzenia się o tytule do swojego powołania. W praktyce będzie to w tym przypadku chwila pozyskania informacji o śmierci spadkodawcy.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj