Mieszkasz za granicą i chcesz sporządzić testament? O tych rzeczach musisz pamiętać

Prawo Rodzina dołącz do dyskusji 03.09.2021
Mieszkasz za granicą i chcesz sporządzić testament? O tych rzeczach musisz pamiętać

Justyna Bieniek

Mieszkasz za granicą i chcesz sporządzić testament? Jest kilka kwestii, o których musisz pamiętać. Ich nieuwzględnienie może niestety utrudnić postępowanie spadkowe po twojej śmierci. 

Testament po osobie zmarłej za granicą

Zwykle jeżeli posiadamy obywatelstwo polskie, podleganie polskiej jurysdykcji jest dla nas oczywiste, nawet jeżeli na stałe mieszkamy za granicą. Niestety nie jest tak do końca. Zwłaszcza jeżeli mieszkamy na terytorium któregoś z państw unijnych. W kwestiach naszych osobistych spraw warto więc upewnić się co do przepisów, zanim podejmiemy jakiekolwiek kroki.

Przepisy prawa unijnego w kwestii prawa spadkowego wprowadzają trochę odmienną zasadę od tej, jaka na pierwszy rzut oka wydawałaby się oczywista. Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego do jurysdykcji sądów państwa członkowskiego należą sprawy spadkowe osób, które w chwili swojej śmierci miały miejsce swojego zwykłego pobytu na jego terytorium.

To oznacza, że mieszkając na stałe w danym państwie, po naszej śmierci nasze sprawy będą rozstrzygane zgodnie z obowiązującym tam prawem. Chyba że postanowimy inaczej. Rozporządzenie dopuszcza wybór prawa państwa członkowskiego pomiędzy tym obowiązującym go ze względu na miejsce zamieszkania a tym ze względu na obywatelstwo.

Dlaczego warto spisać testament?

Aby nasz wybór był ważny, musimy go wyraźnie oświadczyć. Sporządzając testament za granicą lub w Polsce, ale mieszkając za granicą, musimy pamiętać o złożeniu wyraźnie takiej adnotacji w jego treści. Tylko w takiej sytuacji unikniemy zmiany jurysdykcji. Oczywiście jeżeli zależy nam na przeprowadzeniu postępowania spadkowego zgodnie z prawem państwa, w którym zamieszkujemy, to również możemy taką adnotację umieścić w treści testamentu. Europejskie przepisy prawa spadkowego są bardzo zróżnicowane, czasami te obowiązujące w innym kraju mogą być dla nas najzwyczajniej korzystniejsze. Co ciekawe, wybór nie ogranicza się tylko do dwóch krajów. Jeżeli posiadamy obywatelstwo innych państw, możemy w kwestiach spadkowych dokonywać dowolnego wyboru.

Swój wybór należy jednak wskazać jednoznacznie i wyraźnie w testamencie lub osobnym oświadczeniu. Oczywiście w takiej sytuacji najkorzystniejszym i najbezpieczniejszym sposobem będzie sporządzenie testamentu u notariusza.