- Bezprawnik -
- Elżbieta II
Elżbieta II
Elżbieta II była królową Wielkiej Brytanii przez ponad 70 lat, od 1952 do śmierci we wrześniu 2022 roku. To najdłużej panująca monarchini w historii Wielkiej Brytanii. Pod tym tagiem piszemy o roli monarchy w brytyjskim systemie, sporze o zawieszenie parlamentu, kontrowersjach w rodzinie królewskiej i następcy tronu.
Elżbieta II zmarła 8 września 2022 roku w zamku Balmoral. Jej następcą został syn, Karol III. Pisaliśmy, że pozornie nowy król pełni jedynie reprezentacyjną rolę, ale w rzeczywistości ma dość szerokie uprawnienia, choć wykonuje je zgodnie z radą rządu. Więcej o monarchii przeczytasz pod osobnym tagiem.
Zawieszenie parlamentu
W 2019 roku brytyjski Sąd Najwyższy orzekł, że premier Boris Johnson wprowadził królową w błąd, a decyzja o zawieszeniu obrad parlamentu była niezgodna z prawem. To historyczny wyrok, który pokazał, że nawet decyzje formalnie podejmowane przez monarchę podlegają kontroli sądów.
Kontrowersje w rodzinie
W 2021 roku pisaliśmy, że rasizm, mobbing i kłótnie w rodzinie pokazały światu niezbyt eleganckie oblicze brytyjskiej monarchii. Chodziło m.in. o wywiad księcia Harry'ego i Meghan Markle. Opisujemy, jak rodzina królewska radzi sobie z kryzysami wizerunkowymi.
Funt po 150 zł
Po śmierci królowej w 2022 roku pisaliśmy, że monety i banknoty z jej wizerunkiem sprzedawano na Allegro nawet za 150 zł za funta, choć ludzie mieli swoje powody, by tyle płacić. Pieniądze z wizerunkiem Elżbiety II pozostają prawnym środkiem płatniczym i są stopniowo zastępowane nowymi.
Brytyjski system
Opisujemy, jak działa brytyjska monarchia konstytucyjna i czym różni się od polskiego systemu. Więcej znajdziesz pod tagiem Wielka Brytania i w kategorii Społeczeństwo.
Uprawnienia monarchy
Brytyjski monarcha formalnie powołuje premiera, otwiera sesje parlamentu i podpisuje ustawy, czyli udziela tzw. królewskiej zgody. W praktyce działa jednak na radę rządu, a ostatni raz monarcha odmówił zgody na ustawę na początku XVIII wieku. Elżbieta II spotykała się co tydzień z premierem, a za jej panowania urzędowało 15 szefów rządu.
Pogrzeb i koronacja
Pogrzeb królowej odbył się 19 września 2022 roku w Opactwie Westminsterskim, a koronacja Karola III w maju 2023 roku. Oba wydarzenia przyciągnęły uwagę mediów na całym świecie. Opisujemy, jak wygląda sukcesja tronu i kto jest kolejny w linii następstwa.
Najczęstsze pytania
Kiedy zmarła Elżbieta II? 8 września 2022 roku.
Kto jest następcą Elżbiety II? Jej syn, król Karol III.
Czy banknoty z wizerunkiem Elżbiety II są nadal ważne? Tak, pozostają prawnym środkiem płatniczym i są stopniowo wycofywane z obiegu.




