Home -
Prawo -
Można uniknąć płacenia zachowku lub obniżyć jego wysokość. I to nie tylko ze względu na relację ze spadkodawcą

Można uniknąć płacenia zachowku lub obniżyć jego wysokość. I to nie tylko ze względu na relację ze spadkodawcą

Nie zawsze bliscy krewni zmarłego mogą liczyć na jakikolwiek spadek - czasem spadkodawca decyduje się np. na przepisanie całego majątku wyłącznie współmałżonkowi lub dzieciom (albo zupełnie innej osobie). Wtedy jednak zazwyczaj pominięci krewni mogą liczyć na wypłatę zachowku. Warto jednak pamiętać, że nie w każdej sytuacji. Jak uniknąć płacenia zachowku? Teoretycznie jest to możliwe np. po powołaniu się na zasady współżycia społecznego - i to nie tylko w kontekście relacji uprawnionego ze spadkodawcą.

Edyta Wara-Wąsowska07.07.2021 9:49

Prawo

07.07.2021 9:49

Edyta Wara-Wąsowska

redaktor

Nagłówki

Zachowek to nic innego jak swoista rekompensata - dla bliskich spadkodawcy, którzy jednak nie mogą liczyć na swoją część spadku. Uprawnionymi do zachowku są zstępni spadkodawcy, jego małżonek oraz rodzice (chociaż pod warunkiem, że byliby powołani do dziedziczenia na mocy ustawy). Jeśli uprawniony do zasiłku jest małoletni lub niezdolny do pracy, przysługuje mu udział w wysokości 2/3 udziału spadkowego. Pozostali uprawnieni mogą liczyć na połowę wartości takiego udziału.

Jak uniknąć płacenia zachowku i kiedy jest to możliwe?

Dobra wiadomość dla spadkobierców, którzy nie chcą wypłacać zachowku, jest taka, że w niektórych sytuacjach można uniknąć tego obowiązku. Jak nie płacić zachowku? Oprócz przedawnienia roszczenia o zachowek lub sytuacji, w której uprawniony nie decyduje się na skorzystanie ze swojego prawa, może jeszcze dojść do wydziedziczenia lub naruszenia zasad współżycia społecznego. W grę wchodzi również niegodność dziedziczenia.

O ile kwestia wydziedziczenia czy nawet niegodności dziedziczenia wydaje się w miarę oczywista, o tyle największe wątpliwości może budzić jednak naruszenie zasad współżycia społecznego. Kiedy będziemy mieć do czynienia z taką sytuacją?

Zachowek a zasady współżycia społecznego

Powołanie się na zasady współżycia społecznego - dla spadkobiercy, który nie chce płacić zachowku - często jest ostatnią deską ratunku. Spadkobierca może sięgnąć po ten argument nawet jeśli nie ma podstaw do uznania, że uprawniony do zachowku jest niegodny dziedziczenia. Mimo tego spadkobierca może argumentować, że zachowanie uprawnionego względem spadkodawcy (jeszcze za jego życia) było naganne.

Co jednak niezwykle ważne, uprawniony może zostać pozbawiony zachowku także ze względu na zachowanie niezgodne z zasadami współżycia społecznego względem... spadkobiercy mającego ten zachowek wypłacić. Potwierdził to zresztą Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27 sierpnia 2020 r. SN przypomniał również wtedy, że ocena określonych sytuacji przez pryzmat zasad współżycia społecznego ma charakter ocenny - co oznacza, że każdy sąd samodzielnie ocenia realia danej sprawy i podejmuje decyzję.

Niestety - należy mieć świadomość, że uniknięcie płacenia zachowku ze względu na zasady współżycia społecznego jest niezwykle rzadkie. Częściej udaje się obniżyć jego wysokość - a i tak zdarza się to tylko w niektórych sytuacjach. Warto też wiedzieć, że rzadko samo zerwanie więzów rodzinnych jakkolwiek wpływa na sytuację. Na art. 5 Kodeksu cywilnego szybciej można powołać się np. w przypadku przestępstwa (m.in. w przypadku, gdy uprawniony do zachowku okradł osobę zobowiązaną do wypłacenia zachowku). Sąd może obniżyć wysokość zachowku także w sytuacji, gdy np. spadkobierca jako jedyna osoba opiekował się ciężko chorym spadkodawcą za jego życia. Jeśli chodzi zatem o to, jak uniknąć płacenia zachowku, to znacznie lepiej, jeśli uprawniony został wcześniej wydziedziczony lub okazał się niegodny dziedziczenia. Albo - gdy roszczenie się przedawniło.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dziedziczenie,spadek,zachowek,zasady współżycia społecznego

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Roaming w górach. Plus mówi, że mało zapłacisz za internet na nartach

12.01.2026 14:16, Mariusz Lewandowski

Studentka dostaje 5000 zł miesięcznie ze stypendiów. Mówi, że pozwala jej na to znajomość regulaminów

12.01.2026 14:00, Aleksandra Smusz

Ponad 40 tys. zł za wizytę na SOR. W tym kraju bez odpowiedniej polisy lepiej nie chorować

12.01.2026 13:12, Marcin Szermański

W tym roku możesz po raz ostatni otrzymać PIT-11. Nadchodzą kolejne zmiany w prawie

12.01.2026 12:23, Edyta Wara-Wąsowska

Co grozi za brak fotelika? Mandat, punkty karne i utrata prawa jazdy

12.01.2026 12:04, Jerzy Wilczek

Influencer marketing rośnie. Dlaczego marki wydają coraz więcej na współprace z twórcami?

12.01.2026 11:55, Mariusz Lewandowski

UOKiK: Zalando i Temu błędnie informowały o promocjach i obniżkach cen

12.01.2026 11:34, Mateusz Krakowski

„Nikt nam nic nie dał”. Tak mówią, a pomijają fakt otrzymania mieszkania od babci

12.01.2026 10:47, Aleksandra Smusz

Ważna zmiana dla właścicieli domów jednorodzinnych. Nowe przepisy wejdą w życie 20 września

12.01.2026 10:02, Edyta Wara-Wąsowska

Nie wydawaj na dietetyka, bo państwo pomoże ci schudnąć. I to zupełnie za darmo

12.01.2026 9:22, Mateusz Krakowski

Koniec z rachunkami za gaz na tysiące złotych. Oto prosty sposób na uczciwe rozliczenia

12.01.2026 8:41, Aleksandra Smusz

Nawet 2500 zł za wywóz śmieci w skrajnych przypadkach. Samorządy mocno podnoszą opłaty

12.01.2026 7:54, Edyta Wara-Wąsowska

Co grozi za niepłacenie abonamentu RTV? Kary, windykacja i jak się bronić

12.01.2026 7:25, Jerzy Wilczek

Państwo zabiera nam już prawie połowę dochodów. Bywało już gorzej

12.01.2026 6:20, Rafał Chabasiński

Nowa broń wymiaru sprawiedliwości. 16 prokuratur tropiących memy o Ukraińcach

12.01.2026 5:16, Igor Czabaj

Kto daje i zabiera prezenty, ten może mieć do tego pełne prawo

11.01.2026 21:34, Rafał Chabasiński

To grozi za palenie śmieciami w piecu. Drony to w tym wypadku nie wszystko

11.01.2026 20:33, Mateusz Krakowski

Czy pracodawca może sprawdzić mój telefon służbowy? Granice kontroli i prawa pracownika

11.01.2026 19:22, Jerzy Wilczek

Były rzecznik przedsiębiorców nie zostawia na KSeF suchej nitki. „Od lutego zamieszanie, od kwietnia załamanie systemu"

11.01.2026 17:48, Mariusz Lewandowski

Pandabuy. Czy zakupy tutaj są legalne i bezpieczne?

11.01.2026 17:27, Mariusz Lewandowski

A mówiłam, by takich mieszkań nie kupować. Otwarta przestrzeń i płacz, że trudno ją ogrzać

11.01.2026 16:29, Aleksandra Smusz

Darowizna od szwagra jednak bez podatku - ale tylko gdy stroną umowy jest też rodzeństwo

11.01.2026 15:19, Joanna Świba

McDonald’s i KFC to już nie jest tanie jedzenie dla studentów. Dzisiaj chyba aspirują do gwiazdki Michelin

11.01.2026 14:22, Miłosz Magrzyk

Darknet zamienia zwykłych ludzi w przestępców. Historia księdza, który handlował fentanylem

11.01.2026 13:33, Igor Czabaj

Mercosur. Czy naprawdę stanowi tak poważne zagrożenie dla polskiego rolnictwa?

11.01.2026 13:23, Igor Czabaj

Ładne mieszkanie za 6 tys. zł za m kw. w centrum Rzeszowa. Kto chętny? Był jednak haczyk

11.01.2026 12:19, Aleksandra Smusz

Wezwanie na świadka w nieznanej sprawie. Co robić i czy trzeba się stawić?

11.01.2026 11:44, Jerzy Wilczek

KNF wlepiła karę ubezpieczycielowi AGRO. Wszystko przez... zbyt tanie OC

11.01.2026 11:00, Marcin Szermański

Polacy w euforii. CBOS odkrył, że żyje się nam całkiem nieźle

11.01.2026 10:19, Igor Czabaj

Zakup działki w 2026 roku. Mniej ofert, wyższe ceny i przepisy, które mogą pokrzyżować plany

11.01.2026 9:24, Mariusz Lewandowski