Rodzice bez zaświadczeń, instytucje z odpowiedzialnością. Co nowego w ustawie o ochronie małoletnich?

Dotychczasowe przepisy i napotkane problemy

Pierwotne przepisy nałożyły liczne obowiązki na instytucje i osoby pracujące z dziećmi, w tym obowiązek uzyskania zaświadczenia o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) dla wszystkich mających kontakt z małoletnimi. Zamiarem było maksymalne zabezpieczenie dzieci, lecz w praktyce okazało się to trudne do wdrożenia.

Najwięcej kontrowersji wzbudził wymóg przedstawiania zaświadczeń przez rodziców-wolontariuszy, pomagających np. podczas szkolnych wycieczek. Objęcie takim obowiązkiem nawet okazjonalnych sytuacji spowodowało zalew wniosków do sądów o wydanie zaświadczeń. Występowały również niejasności kogo dokładnie obejmują te regulacje, ponieważ brak definicji kluczowych pojęć rodził poważne wątpliwości interpretacyjne.

Najważniejsze zmiany w nowelizacji

Nowelizacja ustawy o ochronie małoletnich wprowadza szereg usprawnień i doprecyzowań, aby pogodzić troskę o bezpieczeństwo dzieci z praktyczną wykonalnością przepisów. Do kluczowych zmian należą:

Ta zmiana ma na celu przede wszystkim ułatwienie dostępu do informacji o niekaralności a przez to wspieranie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży poprzez szybką i bezpłatną weryfikację osób, które mają z nimi kontakt.

Kiedy i w jaki sposób wejdą w życie nowe przepisy?

Nowelizacja została uchwalona przez Sejm 5 sierpnia 2025 r. i przekazana do Senatu. Zanim zmiany wejdą w życie, musi je zatwierdzić Senat oraz Prezydent. Oczekuje się, że stanie się to jeszcze w 2025 r. (dokładny termin zależy od dalszego przebiegu procesu legislacyjnego). Przez pierwsze pół roku od wejścia ustawy w życie obowiązywać będzie uproszczona procedura oświadczeń dla rodziców, natomiast po upływie 6 miesięcy zacznie działać w pełni system elektronicznej weryfikacji w KRK. Docelowo sprawdzanie karalności stanie się szybkie, zautomatyzowane i bezpłatne dla obywateli.

Bezpieczeństwo dzieci priorytetem

Nowe przepisy próbują zrównoważyć bezpieczeństwo dzieci z praktyką życia codziennego. Z jednej strony ograniczono biurokrację – uproszczono procedury i zniesiono opłaty – by nie zniechęcać rodziców i wolontariuszy do aktywności. Z drugiej strony nadal priorytetem jest dobro dziecka, instytucje muszą rygorystycznie weryfikować personel, a każdy, kto świadomie złoży fałszywe oświadczenie, poniesie surowe konsekwencje.

Na przykład ojciec ucznia, który dotąd przed szkolną wycieczką musiał sam zdobywać zaświadczenie o niekaralności (stojąc w kolejce i płacąc), teraz złoży tylko oświadczenie, a dyrektor szkoły sprawdzi go w rejestrach online. Podobnie student odbywający praktyki czy harcerz-wolontariusz organizujący obóz nie stracą czasu ani pieniędzy. To placówka szybko i darmowo zweryfikuje ich w bazach danych.

Podsumowując, nowe regulacje mają usprawnić system ochrony małoletnich tak, by odsiewać osoby zagrażające dzieciom bez nadmiernego obciążania tych działających w dobrej wierze. W założeniu skorzystają na tym wszyscy zainteresowani, dzieci dzięki lepszej ochronie, dorośli dzięki uproszczeniom formalności, a instytucje dzięki klarownym zasadom.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj