Jeśli sklep odmówił zwrotu kaucji, to jemu też grozi kara i to do 500 000 zł

2026 to pierwszy pełny rok funkcjonowania systemu kaucyjnego. Od 1 stycznia producenci, którzy przystąpili do systemu, mogą wprowadzać na rynek wyłącznie napoje w opakowaniach ze znakiem kaucji. W sklepach jest więc coraz więcej butelek i puszek objętych opłatą zwrotną. A wraz z nimi — coraz więcej problemów. Mnożące się wyjątki od systemu kaucyjnego tylko potwierdzają, że cała konstrukcja była od początku dziurawa.

Twoje prawa jako konsumenta w systemie kaucyjnym

Za opakowanie ze znakiem kaucyjnym zapłaciłeś 50 groszy (butelka PET, puszka) lub 1 zł (butelka szklana wielorazowa) na kasie. Masz prawo je zwrócić i odzyskać pieniądze. Nie potrzebujesz paragonu — zasada ta jest zresztą analogiczna do reguł obowiązujących przy reklamacji, o czym przekonasz się, sprawdzając, czy mogę zwrócić towar bez paragonu. Opakowanie musi być puste, niezniszczone i mieć widoczny znak kaucyjny.

Każdy sklep o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych ma obowiązek przyjmować wszystkie opakowania objęte systemem kaucyjnym. Mniejsze sklepy (poniżej 200 m²) muszą obowiązkowo przyjmować tylko butelki szklane wielorazowe — przyjmowanie reszty jest dla nich dobrowolne. To właśnie sklepy poniosą zbyt duże koszty związane z obsługą systemu, co odbije się także na klientach.

Zwrot kaucji w gotówce — Twoje niezbywalne prawo

Masz prawo do zwrotu kaucji w gotówce. Sklep może zaproponować bon na zakupy, ale nie może odmówić wypłaty pieniędzy, jeśli o to poprosisz. Jeśli sklep odmawia przyjęcia opakowania ze znakiem kaucji lub odmawia zwrotu gotówki — narusza przepisy i grozi mu kara od 10 000 do 500 000 zł.

Co jeśli butelkomat nie działa

Jeśli butelkomat w sklepie jest uszkodzony, sklep powinien zapewnić ręczne przyjmowanie opakowań. W praktyce nie zawsze tak się dzieje. Ministra Sowińska zapowiedziała zaostrzenie kontroli i wezwała operatorów systemu do zapewnienia ciągłości działania automatów. Problemy z automatami miały być do przewidzenia — jeszcze przed startem systemu eksperci ostrzegali, że samo wprowadzenie systemu kaucyjnego przyniesie więcej obowiązków, droższe zakupy i chaos przy sklepowych kasach.

Jeśli napotkasz problem — zgłoś go operatorowi systemu kaucyjnego (dane na stronie operatora powinny być dostępne w sklepie) lub do Inspekcji Handlowej.

Czego nie możesz zwrócić w ramach systemu kaucyjnego

Nie każde opakowanie kwalifikuje się do zwrotu. Nie możesz oddać opakowań bez znaku kaucji, opakowań zgniecionych (butelkomat nie rozpozna kodu), opakowań brudnych lub z resztkami płynu, opakowań o pojemności powyżej 3 litrów (PET) lub powyżej 1 litra (puszki).

Niektóre sklepy prowadzą własne programy zwrotu opakowań bez znaku kaucji (np. bon za butelkę). To ich dobrowolna inicjatywa — zasady powszechnego systemu kaucyjnego dotyczą tylko opakowań z oficjalnym znakiem.

System kaucyjny a rosnące opłaty za wywóz śmieci

Warto pamiętać, że system kaucyjny miał odciążyć gminy, tymczasem opłaty za wywóz śmieci w całej Polsce i tak rosną. Samorządy wskazują wprost, że wyłączenie części odpadów z gminnego systemu zmniejszyło wpływy, ale nie zmniejszyło kosztów. Dla konsumentów oznacza to podwójne obciążenie — dopłacamy do kaucji i jednocześnie płacimy więcej za śmieci.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj