- Bezprawnik -
- Prawo -
- Dostali mieszkanie od teściów, a teraz rodzina żąda od nich pieniędzy. Prawo stoi po stronie pominiętych
Dostali mieszkanie od teściów, a teraz rodzina żąda od nich pieniędzy. Prawo stoi po stronie pominiętych
Rodzinne konflikty o spadek nie zawsze zaczynają się dopiero tuż po pogrzebie. Znacznie częściej ich początek ma miejsce wiele lat wcześniej, gdy rodzice postanawiają „pomóc młodym na start", przekazując im mieszkanie, dom czy działkę. Po śmierci darczyńcy okazuje się, że na pozór niewinny podpis sprowadza lawinę roszczeń, a w sprawę zostają wciągnięci nawet zięć lub synowa dotychczas przekonani, że prawo spadkowe ich ominie. Przepisy przewidują sytuacje, w których osoby spoza kręgu spadkobierców ustawowych mogą zostać pozwane o zapłatę zachowku.
Zięć i synowa nie dziedziczą ustawowo po teściach
Punktem wyjścia jest dobra wiadomość. Samo zawarcie małżeństwa z córką lub synem spadkodawcy nie oznacza egzekwowania wobec nas obowiązków związanych z zachowkiem.
Zięć i synowa nie należą do grona spadkobierców ustawowych po teściach. Dlatego jeśli po śmierci teścia lub teściowej dochodzi do sporu między dziećmi o podział majątku, małżonkowie tych dzieci zazwyczaj pozostają jedynie obserwatorami konfliktu. Ta zasada obowiązuje jednak tylko do momentu, w którym w historii majątku rodzinnego nie pojawi się przekazana zięciowi lub synowej darowizna, przykładowo dom lub mieszkanie.
Podatek od darowizny w rodzinie – kiedy fiskus odpuści
Z darowiznami generalnie trzeba uważać, ponieważ państwo chętnie opodatkowuje transfery między obywatelami podatkiem od spadków i darowizn. Na szczęście im bardziej beneficjent jest spokrewniony z darczyńcą albo spadkodawcą, tym niższe stawki go dotyczą. A będąc w tzw. grupie zerowej, czyli wśród najbliższych członków rodziny, podatku nie zapłaci. Pod warunkiem udokumentowania i zgłoszenia darowizny w ciągu pół roku do urzędu skarbowego.
Darowizna nie wyklucza prawa do zachowku
Roszczenie o zachowek prawo cywilne przewiduje m.in. wtedy, gdy zmarły podarował majątek za życia, a w chwili śmierci spadek był w zasadzie pusty. Uprawnienie do zachowku wynika z art. 991 Kodeksu cywilnego.
Jeżeli zięć lub synowa otrzymali od teściów mieszkanie, dom, działkę itp., mogą zostać objęci roszczeniem o zachowek, ponieważ stali się obdarowanymi. Oznacza to, że w określonych sytuacjach mogą być zobowiązani do zapłaty zachowku osobom uprawnionym, nawet jeśli nie są spadkobiercami ustawowymi po teściach.
Wysokość zachowku wynosi połowę udziału, jaki przypadłby przy dziedziczeniu ustawowym. Osoby małoletnie lub trwale niezdolne do pracy mają natomiast prawo do wyższego zachowku – dwóch trzecich tego udziału.
Roszczenie przepada po 10 latach – ale nie u wszystkich
Kwestia darowizna po 10 latach a zachowek budzi najwięcej emocji, bo furtką przewidzianą przez przepisy jest właśnie termin dekady. W przypadku osób spoza kręgu spadkobierców ustawowych darowizna jest uwzględniana przy obliczaniu zachowku wyłącznie wtedy, gdy została przekazana w ciągu dekady przed śmiercią darczyńcy.
Jeżeli od darowizny do śmierci teścia lub teściowej minęło więcej niż 10 lat, wartość takiej darowizny nie będzie uwzględniana przy zachowku. W przypadku córki czy syna jako spadkobierców ustawowych przekazane darowizny są uwzględniane niezależnie od tego, ile upłynęło od ich otrzymania.
Pieniądze dla małżeństwa dzieli się na pół
Gdy rodzice (teściowie) przekazują pieniądze wam jako małżeństwu, taką darowiznę w gotówce zwyczajowo dzieli się na pół, chyba że w umowie określono inne udziały. Część córki (syna) wlicza się do spadku bez ograniczeń czasowych, a część żony (męża) tylko, jeśli nie minęła dekada.
