- Bezprawnik -
- nieważność umowy
nieważność umowy
Nieważność umowy oznacza, że umowa od początku nie wywołuje skutków prawnych, tak jakby nigdy nie została zawarta. Pod tym tagiem wyjaśniamy, kiedy umowa jest nieważna, czym różni się nieważność od wad oświadczenia woli, jak chronić pozostałą część umowy i jak wyglądają spory o unieważnienie kredytów frankowych.
Zgodnie z art. 58 Kodeksu cywilnego nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą lub zasadami współżycia społecznego albo mająca na celu obejście prawa. Nieważność może też wynikać z braku wymaganej formy, np. aktu notarialnego przy sprzedaży nieruchomości. Więcej o umowach przeczytasz pod osobnym tagiem.
Wady oświadczenia woli
W 2020 roku pisaliśmy, że wady oświadczenia woli mogą pozwolić uchylić się od skutków umowy lub uznać ją za nieważną. Chodzi m.in. o błąd, podstęp, groźbę i pozorność. Umowa zawarta dla pozoru jest nieważna z mocy prawa, a w przypadku błędu czy groźby trzeba złożyć oświadczenie o uchyleniu się od skutków w ciągu roku od wykrycia błędu lub ustania stanu obawy.
Klauzula salwatoryjna
Pisaliśmy, że niektóre postanowienia umowy mogą okazać się nieważne, ale by ocalić resztę ustaleń, strony mogą wprowadzić do umowy klauzulę salwatoryjną. Zgodnie z Kodeksem cywilnym, jeśli nieważnością jest dotknięta tylko część umowy, pozostałe postanowienia co do zasady zachowują moc, chyba że bez nich umowa nie zostałaby zawarta.
Zniszczenie umowy
Pisaliśmy też, że prawnicy zbyt często muszą tłumaczyć, że zniszczenie dokumentu umowy nie oznacza, że przestaje ona obowiązywać. Umowa to porozumienie stron, a nie kartka papieru. Opisujemy, jak udowodnić zawarcie umowy, gdy jej egzemplarz zaginął.
Kredyty frankowe
W sprawach frankowiczów sądy często stwierdzają nieważność umów kredytu z powodu niedozwolonych klauzul. W 2023 roku pisaliśmy, że sąd apelacyjny w Katowicach nakazywał bankom zwrot pieniędzy, ale też o wyroku SN, który pokazał, że nie każdy pozew kończy się unieważnieniem. Więcej znajdziesz pod tagiem kredyty frankowe i w kategorii Finanse.
Najczęstsze pytania
Kiedy umowa jest nieważna? Gdy jest sprzeczna z ustawą, zasadami współżycia społecznego, ma na celu obejście prawa lub nie zachowano wymaganej formy pod rygorem nieważności.
Czym różni się nieważność od uchylenia się od skutków umowy? Nieważność działa z mocy prawa, a uchylenie się od skutków wymaga złożenia oświadczenia przez osobę, która działała pod wpływem błędu lub groźby.
Czy zniszczenie umowy powoduje jej wygaśnięcie? Nie. Umowa nadal obowiązuje, a jej zawarcie można udowodnić innymi dowodami.




