- Bezprawnik -
- ustawa budżetowa
ustawa budżetowa
Ustawa budżetowa to najważniejsza ustawa w roku, bo określa, ile państwo zbierze pieniędzy i na co je wyda. Od niej zależą emerytury, pensje w budżetówce, wydatki na wojsko i sądy. Pod tym tagiem piszemy o deficycie, długu publicznym, obietnicach polityków, waloryzacji świadczeń i o tym, ile każdy z nas płaci na funkcjonowanie państwa.
Projekt ustawy budżetowej przygotowuje rząd, a uchwala Sejm. Prezydent musi ją podpisać w ciągu 7 dni i nie może jej zawetować, choć może skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego. Konstytucja zakazuje też zaciągania długu, przez który dług publiczny przekroczyłby 3/5 PKB. Szerzej o finansach państwa piszemy pod tagiem budżet.
Rekordowy deficyt
W 2024 roku deficyt budżetowy osiągnął rekordowe rozmiary, co wywołało pytania, czy rządzących obowiązuje Konstytucja. Część wydatków przez lata finansowano też poza budżetem, przez fundusze w BGK i PFR, co utrudniało ocenę rzeczywistego stanu finansów. Opisujemy, jak liczy się dług publiczny i dlaczego różne metody dają różne wyniki.
Na co wydajemy
Już w 2024 roku każdy Polak przeznaczał ponad 3 tys. zł na obronę państwa, dużo więcej niż kilka lat temu, bo wydatki na wojsko przekraczają 4 proc. PKB. Rosną też koszty funkcjonowania sądów i administracji. Pokazujemy, ile kosztują poszczególne obszary i jak zmieniają się priorytety.
Emerytury i waloryzacja
Ustawa budżetowa określa też wskaźnik waloryzacji rent i emerytur oraz wysokość minimalnej emerytury. Eksperci bywali rozczarowani prognozowanymi wskaźnikami, a politycy zapewniali, że wzrosty nie będą groszowe. Opisujemy, ile realnie wzrosną świadczenia.
Obietnice a rzeczywistość
Budżet to także test obietnic wyborczych. Opisywaliśmy np. chaos wokół kredytu 0%, gdy różni ministrowie mówili co innego o jego przyszłości. Więcej znajdziesz w kategoriach Finanse i Państwo.
Najczęstsze pytania
Czy prezydent może zawetować ustawę budżetową? Nie. Musi ją podpisać w ciągu 7 dni, ale może skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego.
Jaki jest limit długu publicznego w Polsce? Konstytucja zakazuje zaciągania długu, przez który państwowy dług publiczny przekroczyłby 3/5 wartości PKB.
Co się stanie, gdy budżet nie zostanie uchwalony? Jeśli w ciągu 4 miesięcy od przedłożenia projektu ustawa nie zostanie przedstawiona prezydentowi do podpisu, prezydent może skrócić kadencję Sejmu.






