18 tys. zł na trzy osoby w Warszawie? To dopiero klasa średnia, nie bogacze

5 tys. zł netto to dużo czy mało? Dwie poprawne odpowiedzi na to samo pytanie

Redakcja postanowiła zbadać, czy kwota 5 tys. zł netto to dziś dużo, czy może wręcz przeciwnie. Kwota odpowiada mniej więcej siedmiu tysiącom brutto na etacie, a więc półtorakrotności płacy minimalnej 2026, wynoszącej 4806 zł.

Warszawski singiel kontra rodzina z Czajkowa

Odpowiedź zależy od adresu. Warszawski singiel z takim dochodem wypada poniżej progu, wśród stosunkowo ubogich mieszkańców stolicy. Ta sama kwota wystarcza całej trzyosobowej rodzinie na wejście do klasy średniej w wielkopolskim Czajkowie, na Podkarpaciu w Adamówce, w Kozłowie na Warmii i w podhalańskich Szaflarach.

Czajków trafił na tę listę z konkretnego powodu. Według styczniowych danych GUS gmina ma najniższą w kraju medianę wynagrodzeń liczoną według miejsca zamieszkania — 5400 zł brutto, wobec 13 001,11 zł w dolnośląskiej Jerzmanowej. Próg wyznaczany jest od lokalnej mediany, więc opada tam, gdzie zarabia się najmniej.

Jak liczono próg: definicja OECD i dochód ekwiwalentny

Mapa opiera się na definicji OECD: klasę średnią tworzą dochody mieszczące się między 75 a 200 proc. mediany, przeliczone przez redakcję z brutto na netto. Progu nie mnoży się przy tym przez liczbę domowników. Business Insider zastosował ekwiwalentny dochód rozporządzalny (EHDI), w którym łączny dochód gospodarstwa dzieli się przez pierwiastek z liczby osób; para potrzebuje więc około 1,41 raza więcej niż singiel, rodzina z jednym dzieckiem 1,73 raza, a rodzina z dwójką — równo dwa razy tyle.

Dlaczego 18 tys. zł w Warszawie to jeszcze nie zamożność?

Dzielenie przez pierwiastek sprowadza dochód całej rodziny do kwoty porównywalnej z jedną pensją. Warszawskie 18 tys. zł netto przy trójce osób w domu odpowiada zatem dochodowi singla w wysokości 10,4 tys. zł. W przeciętnej polskiej gminie taka pensja mieściłaby się tuż pod górną granicą klasy średniej — przy styczniowej medianie 7447,16 zł brutto granica ta wypada na ok. 10,8 tys. zł netto. Stołeczna mediana jest jednak znacznie wyższa od krajowej, a wraz z nią oba końce przedziału; te same 18 tys. zł wypada więc w Warszawie gdzieś w środku widełek.

Ta sama arytmetyka stoi za przywoływanymi przez redakcję 20 tys. zł przy czwórce domowników: po podzieleniu przez dwa zostaje 10 tys. zł, czyli tyle, ile zarabia jeden nieźle opłacany singiel.

Mapa liczy pensje. Czynszu i 800 plus nie widzi

Autorzy zestawienia sami zaznaczają, że pomijają majątek: osoba zarabiająca dziesięć tysięcy i spłacająca kredyt znajduje się w zupełnie innej sytuacji niż ktoś o identycznej pensji, kto odziedziczył kilka mieszkań. Podkreślają też, że są to ich własne szacunki, bo żadna instytucja publiczna takich danych nie publikuje.

Poza zasięgiem mapy zostają koszty mieszkaniowe i transfery. Mediana czynszu ofertowego w Warszawie sięgała w czerwcu 2026 r. około 3,5 tys. zł, więc dla stołecznej rodziny tuż nad progiem koszt najmu pochłania znacznie większą część budżetu niż w przypadku jej odpowiednika z gminy wiejskiej we własnym domu. Pieniądze z 800 plus na dwoje dzieci to z kolei 1600 zł miesięcznie, których w medianie wynagrodzeń nie ma.

Próg zmienia się co miesiąc. Wszystko przez grudniowe premie

Sam próg zmienia się zresztą co miesiąc, bo GUS publikuje rozkład wynagrodzeń w takim właśnie rytmie. W grudniu 2025 r. mediana krajowa wynosiła 7907,20 zł brutto wobec 7447,16 zł w styczniu; grudniowe premie podbijają statystykę, przez co granica przesuwa się o ponad 200 zł bez żadnej zmiany po stronie zarobków.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj