1. Home -
  2. Praca -
  3. Brak umowy o pracę to nie problem. Tak załatwisz sobie NFZ przez współmałżonka

Brak umowy o pracę to nie problem. Tak załatwisz sobie NFZ przez współmałżonka

Ubezpieczenie zdrowotne NFZ jest obowiązkowe, ale tylko w kilku sytuacjach. Jeśli nie jesteś zatrudniony w ramach umowy o pracę i nie masz statusu ucznia/studenta lub rencisty/emeryta, to raczej nie jesteś ubezpieczony. Zawsze możesz wykupić dobrowolne ubezpieczenie NFZ, ale istnieje możliwość zdobycia tego świadczenia zupełnie za darmo.

Marcin Szermański24.09.2025 13:35
Praca

Kto jest obowiązkowo ubezpieczony na NFZ?

Składka ubezpieczeniowa na NFZ jest obowiązkowa w kilku przypadkach. Oto one:

  • umowa o pracę (UoP) - w tym przypadku zawsze odprowadzana jest składka zdrowotna,
  • umowa zlecenie (UoZ) - o ile nie masz swojego ubezpieczenia, zleceniodawca musi zgłosić Cię do NFZ i płacić składkę zdrowotną,
  • działalność gospodarcza (DG) - przedsiębiorca sam opłaca składki ZUS we własnym zakresie, w tym składkę zdrowotną,
  • status bezrobotnego zarejestrowanego w Powiatowym Urzędzie Pracy - urząd zgłasza do NFZ,
  • edukacja - uczniowie i studenci mogą być zgłoszeni przez rodziców lub uczelnię,
  • emeryci i renciści - mają składkę odprowadzoną z ZUS/KRUS.

W praktyce niemal każdy może więc liczyć na ubezpieczenie NFZ. Niemal, bo osoby bezrobotne, lecz bez zarejestrowanego w Powiatowym Urzędzie Pracy statusu bezrobotnego, a także osoby pracujące na umowę o dzieło (UoD) nie są objęci świadczeniem NFZ. Jeśli jesteś taką osobą, generalnie masz dwie możliwości, aby to zmienić: wykupić składkę dobrowolną w kwocie około 700 zł miesięcznie lub dopisać się do ubezpieczenia bliskiego członka rodziny. Naturalnie można też leczyć się prywatnie, co nie jest niestety tanie.

Kto, kogo i kiedy może dopisać do swojego ubezpieczenia NFZ?

Generalnie każda osoba ubezpieczona (tj. na UoP, DG, UoZ lub mająca emeryturę lub rentę) może dopisać do swojego ubezpieczenia członka rodziny.

Tą osobą jest oczywiście współmałżonek. Jeśli tylko mąż czy żona spełnia powyższe warunki, a druga połówka nie posiada własnego tytułu do ubezpieczenia (nie pracuje na UoP lub nie prowadzi swojej własnej działalności gospodarczej), to może zostać dopisana do ubezpieczenia NFZ.

W ten sposób możesz wciągnąć do swojego ubezpieczenia nie tylko żonę czy męża, ale też młodsze i starsze pokolenie. Mogą to być dzieci do 18 lub (jeśli się uczą, a nie są ubezpieczone przez uczelnie) do 26 roku życia. W przypadku dzieci ze znacznym stopniem niepełnosprawności nie ma limitów wiekowych.

Możesz też dopisać seniorów, zarówno rodziców, jak i dziadków, o ile nie są już ubezpieczeni np. z tytułu umowy o pracę czy posiadania renty lub emerytury. Konieczne jest jednak zamieszkiwanie we wspólnym gospodarstwie domowym.

Jak dopisać współmałżonka lub innego bliskiego do swojego ubezpieczenia NFZ?

Osoba zatrudniona np. na UoP może zgłosić współmałżonka, dziecko lub rodzica/dziadka u swojego pracodawcy. W tym celu należy wypełnić formularz ZUS ZCNA.

Do takiego zgłoszenia będą potrzebne dane osobowe, jak numer PESEL, data urodzenia czy adres zamieszkania. W kadrach mogą też wymagać dokumentu potwierdzającego pokrewieństwo (np. akt małżeństwa), a także dowody osobiste obu osób.

Co ważne, ubezpieczenie NFZ na członka rodziny działa od dnia zgłoszenia i nie jest pobierana dodatkowa składka zdrowotna.

Obserwuj nas w Google Discover
Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover
Dołącz do dyskusji
Najnowsze
Warte Uwagi