Home -
Prawo -
Brak dzieci ma wpływ na zasady dziedziczenia. W takiej sytuacji uprawnionym do spadku po zmarłym wcale nie będzie wyłącznie małżonek

Brak dzieci ma wpływ na zasady dziedziczenia. W takiej sytuacji uprawnionym do spadku po zmarłym wcale nie będzie wyłącznie małżonek

Wydaje się oczywiste, że po śmierci spadkodawcy majątek w pierwszej kolejności otrzymają jego małżonek i dzieci. Wiele par nie decyduje się jednak na potomstwo, co znacząco wpływa na kolejność dziedziczenia. W takim wypadku spadek wcale nie przypadnie w całości mężowi czy żonie. Kodeks cywilny reguluje dziedziczenie po bezdzietnym małżeństwie w inny sposób.

Joanna Majkowska14.01.2021 15:07

Prawo

14.01.2021 15:07

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Kolejność dziedziczenia według ustawy

Polskie prawo przewiduje dwie podstawy dziedziczenia – ustawę lub testament. Wciąż dominuje ta pierwsza forma, choć coraz więcej osób zdaje już sobie sprawę, dlaczego warto spisać testament i rozdysponować majątek w inny sposób niż według przepisów Kodeksu cywilnego.

W sytuacji, gdy ostatnia wola nie jest spisana – ewentualnie gdy zachodzi jeden z przypadków, kiedy testament jest nieważny – zastosowanie znajduje dziedziczenie ustawowe. Kodeks cywilny dzieli spadkobierców na kilka grup spadkowych. Dopiero gdy pierwsza grupa nie może dziedziczyć, do spadku dochodzi grupa druga. Jeśli i w tej brak spadkobierców albo nikt nie chcą oni przyjąć spadku, dziedziczy grupa kolejna.

I tutaj właśnie pojawia się zdziwienie wielu osób. Wydawać by się mogło, że dziedziczenie po bezdzietnym małżeństwie powinno przebiegać w ten sposób, że spadek w całości otrzyma małżonek. Przepisy regulują jednak tę kwestię zupełnie inaczej. W pierwszej grupie znajduje się małżonek i zstępni (dzieci, wnuki). Jeśli jednak zmarły nie pozostawił po sobie zstępnych, do dziedziczenia dopuszczona jest grupa druga. A w tej znajduje się nie tylko mąż czy żona.

Kto otrzyma spadek po bezdzietnym małżeństwie?

W przypadku bezdzietnego małżeństwa spadek w pierwszej kolejności może otrzymać grupa druga (dziedziczenie w grupie pierwszej jest niemożliwe, skoro małżonkowie nie mieli dzieci). W takim wypadku spadek przypada mężowi/żonie i rodzicom. Małżonek otrzymuje ½ spadku, natomiast rodzice po ¼. Jeśli któryś z rodziców nie żyje, jego część przypada rodzeństwu spadkodawcy. Może się wprawdzie zdarzyć, że małżonek otrzyma cały majątek. Będzie to mieć miejsce jednak tylko w przypadku braku rodziców spadkodawcy, rodzeństwa i ich zstępnych.

Kwestię dziedziczenia można uregulować w inny sposób

Małżonkowie nie muszą jednak godzić się na reguły dziedziczenia ustawowego. Jeśli zależy im, by to żona czy mąż otrzymał w całości spadek, mogą sporządzić testament. Dziedziczenie testamentowe ma bowiem pierwszeństwo przed dziedziczeniem z ustawy. Wprawdzie testament wspólny w polskim prawie jest niedopuszczalny, jednak małżonkowie mogą sporządzić testamenty wzajemne – dwa osobne dokumenty, w których ustanowią siebie wzajemnie spadkobiercami.

W tym miejscu pojawia się jednak pytanie, jak dziedziczenie po bezdzietnym małżeństwie ma się do kwestii zachowku. W końcu prawo do jego otrzymania przysługuje zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy.

Zgodnie z tym przepisem rodzicom zachowek należy się jedynie, gdy według ustawy dziedziczyłaby grupa druga. O ile więc w sytuacji, gdy spadkodawca ustanowił na przykład wyłącznymi spadkobiercami dzieci, a pominął małżonka, rodzice nie będą mogli żądać zachowku (bo z ustawy dziedziczyłaby grupa pierwsza), to gdy małżonkowie nie mieli dzieci, uprawnienie to rodzicom już jak najbardziej przysługuje. Jeśli więc rodzice spadkodawcy dożyją jego śmierci, będą mogli ubiegać się o zapłatę zachowku od małżonka, gdy ten dostanie cały spadek.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dziedziczenie,spadek,testament,zachowek

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Jeszcze dwa lata temu nikt się tego nie spodziewał. Dziwna sytuacja na rynku nieruchomości

15.01.2026 9:24, Edyta Wara-Wąsowska

W Polsce też może wejść zakaz social mediów dla dzieci. Będą prace nad projektem

15.01.2026 8:52, Mateusz Krakowski

Ministerstwo chce zmian w 800 plus. Ważne ułatwienie dla rodziców i opiekunów

15.01.2026 8:04, Edyta Wara-Wąsowska

„Jaki nosi pani rozmiar?”. Pracodawca zadał takie pytanie matce, która szukała posady dla syna

15.01.2026 7:29, Aleksandra Smusz

Visa i Mastercard lecą w dół. To zdarza się rzadko i zwykle zwiastuje coś więcej

15.01.2026 6:55, Filip Dąbrowski

Czy pracodawca może zmusić do pracy w nadgodzinach?

15.01.2026 6:13, Jerzy Wilczek

Nowy sposób oszustwa na Vinted. Wykorzystuje AI

15.01.2026 5:30, Marcin Szermański

GOG.com pod nowym kierownictwem. Michał Kiciński zdradza wreszcie ambitne plany platformy

14.01.2026 21:11, Filip Dąbrowski

Warren Buffett porównuje AI do broni atomowej. Ludzkość nie wie z czym zadziera

14.01.2026 20:28, Filip Dąbrowski

Ograniczają usługi pokroju Żabka Jush! i Liska, bo kurierzy ryzykowali życie

14.01.2026 19:13, Filip Dąbrowski

Chciałabym zarabiać tyle, co moja sprzątaczka

14.01.2026 18:10, Joanna Świba

Czy muszę odpowiadać na maile po godzinach pracy? Sprawdzamy, co mówi prawo

14.01.2026 17:02, Jerzy Wilczek

Można wynająć zapuszczone mieszkanie bez ryzyka. Oto nisza, o której mało kto wie

14.01.2026 16:03, Aleksandra Smusz

Czy przelew z własnego konta na konto małżeńskie to darowizna? Fiskus wyjaśnia

14.01.2026 15:21, Marcin Szermański

Allegro rozdaje na rok darmowego Wolt+. To jest bardzo dobra promocja mniej znanej usługi

14.01.2026 15:18, Mariusz Lewandowski

Autobusy muszą być brudne, bo jest zima. Kuriozalne tłumaczenie śląskiego przewoźnika

14.01.2026 14:31, Mateusz Krakowski

Rzecznik MŚP chce niższych stawek dla stażystów

14.01.2026 14:08, Mariusz Lewandowski

Uważaj na takie przesyłki kurierskie. "Brushing scam" to nowe oszustwo

14.01.2026 13:42, Mateusz Krakowski

Irański reżim znowu utopił bunt we krwi. Nie dajcie się nabrać na to, że coś się zmieni

14.01.2026 12:55, Rafał Chabasiński

Już nie nabierzesz się na telefon od fałszywego konsultanta. Revolut wprowadza nową funkcję

14.01.2026 12:10, Edyta Wara-Wąsowska

Odłożył na wkład własny ze stypendiów i kupuje mieszkanie. Ma do dyspozycji ponad 100 tys. zł

14.01.2026 11:36, Aleksandra Smusz

Bał się podatku katastralnego. Przez kłamstwo sprzed lat dziś nie może sprzedać mieszkania

14.01.2026 10:53, Aleksandra Smusz

Likwidacja PIT w obecnym kształcie i całkowite usunięcie składki zdrowotnej. Jest nowy pomysł

14.01.2026 10:17, Edyta Wara-Wąsowska

Mocne zmiany w branży IT. Wynagrodzenia części specjalistów spadły, a etat wraca do łask

14.01.2026 9:37, Edyta Wara-Wąsowska

Czy muszę płacić alimenty, jeśli dziecko nie chce się ze mną spotykać?

14.01.2026 9:09, Jerzy Wilczek

Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w NFZ za 800 zł. Te pieniądze mogą być warte swojej ceny

14.01.2026 8:56, Aleksandra Smusz

Większość Polaków mieszka w zabudowie jednorodzinnej. A to jest przecież coraz droższe

14.01.2026 8:27, Marcin Szermański

Potrzebujesz leku na kaszel? Apteka może ci sprzedać przysłowiową wodę z cukrem

14.01.2026 8:08, Rafał Chabasiński

Gmina nie zapewniła lokalu socjalnego przez 15 lat. Teraz wszyscy zapłacimy właścicielowi prawie 70 000 zł

14.01.2026 7:04, Mariusz Lewandowski

Czy mogę wziąć L4 na dziecko po urlopie? Zasady, kombinowanie i konsekwencje

14.01.2026 6:30, Jerzy Wilczek