- Bezprawnik -
- Nieruchomości -
- Kiedy budynek staje się zabytkiem?
Kiedy budynek staje się zabytkiem?
Kiedy i w jakich okolicznościach formalnie budynek staje się zabytkiem?

W ostatnim czasie na łamach Bezprawnika opisywaliśmy absurdalne przykłady stołecznych zabytków. Budynki zaniedbane i pozbawione jakichkolwiek walorów estetycznych, a do tego zajmujące kluczowe lokalizacje warszawskiego śródmieścia. Zastanawialiśmy się nad sensem zaliczania niekoniecznie udanych, ale wiekowych budowli do kanonu zabytków. Ustalmy zatem jak wygląda to od formalnej strony. Jakie warunki muszą zostać spełnione, abyśmy o budynku mogli powiedzieć, że jest zabytkiem. Czy wystarczy upływ z góry określonego czasu, czy liczy się coś więcej.
Kiedy budynek staje się zabytkiem?
Co ciekawe ustawodawca nie zdefiniował precyzyjnie okresu czasu, który musiałby upłynąć, aby dany budynek mógł zostać włączony do rejestru zabytków. Co więcej, kryteriami, które należy uznać za istotne jest wartość historyczna, artystyczna lub naukowa, którą wyróżnia się budynek. Niezwykła historia i kluczowa symbolika są jednak pojęciami nieostrymi, a jednoznaczne sklasyfikowanie jest zwyczajnie niemożliwe.
Tym samym, decyzja czy konkretna budowla jest w istocie zabytkiem jest bardzo subiektywna. Za oceną oraz ostatecznym werdyktem stoi wojewódzki konserwator zabytków. To również konserwator prowadzi osławiony rejestr zabytków. Co istotne, dla zabytkowych obiektów prowadzona jest także ewidencja zabytków. Odpowiadają za nią właściwi miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Od lat mówi się o konieczności ujednolicenia obu spisów, lecz jak to zwykle bywa nad Wisłą, od słów do czynów jest bardzo długa droga. Warto pamiętać o tym, że wpis nieruchomości do rejestru zabytków ujawniany jest w księdze wieczystej.
Co o zabytkach stanowią przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami? Wskazują, że za zabytek należy uznać nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich poszczególne części lub zespoły, które są dziełem człowieka lub związane są z ludzką działalnością i stanowią przy tym świadectwo minionej epoki.
Dodatkowo, należy liczyć się z tym, że wpisanie posiadanej przez nas nieruchomości do stosownego rejestru wiąże się z szeregiem obowiązków. Należy pamiętać, że to właściciel jest odpowiedzialny za zabezpieczenie zabytku oraz utrzymanie zarówno nieruchomości, jak i jej otoczenia w należytym stanie. Właściciele powinni także pamiętać, że mogą korzystać z zabytków wyłącznie w zakresie, który zapewni trwałe zachowanie ich wartości. Ponadto, to po stronie właścicieli leży zapewnienie możliwości naukowego badania i dokumentowania zabytkowych nieruchomości.
zobacz więcej:
16.04.2026 14:26, Aleksandra Smusz
16.04.2026 13:41, Piotr Janus
16.04.2026 12:53, Edyta Wara-Wąsowska
16.04.2026 12:13, Marcin Szermański
16.04.2026 11:25, Piotr Janus
16.04.2026 10:39, Edyta Wara-Wąsowska
16.04.2026 10:00, Marcin Szermański
16.04.2026 9:26, Mateusz Krakowski
16.04.2026 8:43, Edyta Wara-Wąsowska
16.04.2026 7:48, Jakub Bilski
16.04.2026 6:59, Mateusz Krakowski

Tor Poznań znów otwarty po 24 godzinach. GIOŚ złamał się pod presją całego internetu i na złość deweloperom
15.04.2026 23:04, Jakub Bilski
15.04.2026 19:25, Jerzy Wilczek
15.04.2026 15:36, Aleksandra Smusz

Koniec z „byciem gościem u taty" po rozwodzie rodziców. Ten model opieki stawia dziecko na pierwszym miejscu
15.04.2026 14:47, Miłosz Magrzyk
15.04.2026 14:03, Piotr Janus
15.04.2026 13:19, Rafał Chabasiński
15.04.2026 12:31, Edyta Wara-Wąsowska
15.04.2026 11:43, Joanna Świba
15.04.2026 10:49, Joanna Świba
15.04.2026 10:02, Edyta Wara-Wąsowska
15.04.2026 9:20, Mateusz Krakowski
15.04.2026 8:34, Edyta Wara-Wąsowska
15.04.2026 7:48, Joanna Świba
15.04.2026 7:12, Joanna Świba

W Poznaniu zamykają jedyny poważny tor samochodowy, bo kilka lat temu pobudowali się obok niego ludzie
14.04.2026 20:33, Jakub Bilski
14.04.2026 19:48, Filip Dąbrowski
14.04.2026 19:17, Filip Dąbrowski


























