Od dziś skarbówka musi rozstrzygać wątpliwości na korzyść podatnika. Nowe prawo wchodzi w życie

Domniemanie niewinności podatnika, czyli odwrócenie ciężaru dowodu

Nowelizacja, będąca częścią szerszego pakietu deregulacyjnego, wprost wprowadza do art. 122 Ordynacji podatkowej nową zasadę. Dotyczy ona postępowań wszczynanych z urzędu i sytuacji, w których po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ podatkowy wciąż nie ma pewności co do rzeczywistych okoliczności zdarzenia.

Do tej pory ciężar dowodowy często spoczywał na podatniku; musiał on aktywnie udowadniać swoją niewinność i rzetelność. Po zmianie prawa, w przypadku nieusuwalnych wątpliwości faktycznych, to urząd skarbowy będzie musiał ponieść konsekwencje niejasności, a sprawa zostanie rozstrzygnięta na korzyść podatnika.

Należy jednak podkreślić, że zasada ta nie jest absolutna. Ustawodawca przewidział trzy wyjątki, w których domniemanie niewinności nie będzie stosowane. Chodzi o sytuacje, gdy w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach, gdy przepisy prawa wprost wymagają od podatnika wykazania określonych faktów oraz gdy sprzeciwia się temu ważny interes publiczny.

Symboliczna rewolucja czy kosmetyczna korekta? Eksperci mają wątpliwości

Wprowadzenie nowej zasady budzi pytanie o jej realne znaczenie, zwłaszcza że w polskim systemie prawnym od 2017 r. podobne rozwiązanie funkcjonuje już w Kodeksie postępowania administracyjnego. Co więcej, Prawo przedsiębiorców już dziś nakazuje organom rozstrzygać wątpliwości faktyczne na korzyść przedsiębiorcy.

Eksperci wskazują, że nowelizacja Ordynacji podatkowej ma przede wszystkim wymiar symboliczny i stanowi formalizację istniejących już zasad. Jej przeniesienie wprost do głównego aktu regulującego postępowania podatkowe jest jednak postrzegane jako wyraźny gest zaufania wobec obywateli.

Zmiana ta daje zatem podatnikom mimo wszystko nowe, silne narzędzie argumentacyjne w sporach z fiskusem. W sytuacjach, gdy stan faktyczny jest niejednoznaczny, a organ opiera swoje ustalenia na domysłach, podatnik będzie mógł wprost powołać się na nową zasadę domniemania niewinności.

Jest też druga ważna zmiana. To bat na przewlekłe kontrole skarbowe

Równolegle prezydent podpisał drugą nowelizację Ordynacji podatkowej, która również wchodzi w życie 4 listopada 2025 r. Ma ona na celu zmobilizowanie organów do sprawniejszego prowadzenia postępowań.

Nowy przepis zakłada, że w przypadku, gdy kontrola podatkowa lub kontrola celno-skarbowa nie zostanie zakończona w terminie 6 miesięcy od dnia jej wszczęcia, organ straci prawo do naliczania odsetek za zwłokę za okres przekraczający ten termin. Ma to ukrócić praktykę wieloletniego przeciągania postępowań, które generowało dla podatników dodatkowe koszty.

Obie nowelizacje, choć nie stanowią rewolucji, są niewątpliwie korzystne z punktu widzenia podatników. Mowa zwłaszcza o wprowadzeniu zasady domniemania niewinności podatnika wprost do Ordynacji podatkowej - co powinno pomóc w ewentualnych sporach z fiskusem.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj