Home -
Prawo -
Legitymują i przeszukują samochody, mimo że nie mają uprawnień. RPO o patrolach obywatelskich

Legitymują i przeszukują samochody, mimo że nie mają uprawnień. RPO o patrolach obywatelskich

Na polsko-niemieckim pograniczu działają tzw. patrole obywatelskie. Ta grupa deklaruje, że jej celem jest przeciwdziałanie nielegalnej migracji, którą postrzega jako zagrożenie dla bezpieczeństwa Polski. Działalność patroli złożonych z cywilów zaniepokoiła Rzecznika Praw Obywatelskich Marcina Wiącka. W związku z tym prosi o wyjaśnienia ministra spraw wewnętrznych i administracji Tomasza Siemoniaka.

Miłosz Magrzyk07.07.2025 14:04

Prawo

07.07.2025 14:04

Miłosz Magrzyk

redaktor

Członkowie patroli mają na własną rękę monitorować granicę, a i rzekomo oprócz obserwowania terenów przygranicznych, także legitymować ludzi przekraczających granicę, a nawet przeszukiwać bagaże. Osoby prywatne nie mają uprawnień do legitymowania czy przeszukiwania innych obywateli, ponieważ to czynności zastrzeżone dla służb.

Nie każdy ma prawo wylegitymować każdego

Działania tzw. patroli obywatelskich naturalnie rodzą pytania o ich zgodność z prawem i potencjalne zagrożenie dla porządku publicznego. W Polsce legitymowanie oraz przeszukiwanie osób mogą przeprowadzać wyłącznie odpowiednio umocowane służby na podstawie konkretnych przepisów. W innym przypadku podobne inicjatywy wydają się naruszać dobra osobiste.

Z tego powodu eksperci ostrzegają, że obecność obywateli przy granicy może doprowadzić do eskalacji napięć i nieporozumień, a w skrajnych przypadkach – do przemocy. Brakuje bowiem jasnych procedur regulujących działania takich grup.

Rząd przywraca kontrole na granicach Polski z Litwą i Niemcami

Zamieszanie wokół patroli obywatelskich zbiegło się w czasie z projektem przywrócenia tymczasowej kontroli granicznej na granicy Polski z Niemcami i Litwą. Pomysł zakłada wprowadzenie od 7 lipca kontroli w związku z narastającym problemem nielegalnej migracji.

Rząd powołuje się w tym kontekście na art. 25 Kodeksu granicznego Schengen, który umożliwia czasowe przywrócenie kontroli na granicach wewnętrznych strefy Schengen, jeśli istnieje poważne zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa narodowego. Kontrole mają być środkiem zapobiegawczym i – co ważne – tymczasowym, stosowanym jedynie w wyjątkowych sytuacjach.

Cienka linia między pomocą a przeszkadzaniem

Chociaż Ruch Obrony Granic twierdzi, że działa tylko w dobrej wierze i wspiera służby, niektórzy eksperci wskazują, że ochrona granicy należy wyłącznie do kompetencji organów państwowych. Wprowadzanie przez przypadkowe osoby elementów tzw. obywatelskiego porządku może źle się skończyć, ponieważ może utrudniać pracę Straży Granicznej i policji.

Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek zwrócił się do ministra Tomasza Siemoniaka z prośbą o przedstawienie szczegółowych informacji na temat procedur związanych z przekazywaniem i zawracaniem cudzoziemców z Niemiec do Polski. Oprócz patroli obywatelskich zapytał w szczególności o wskazanie podstawy prawnej, na jakiej odbywa się przekazywanie tych osób z terytorium Niemiec na terytorium Polski. Poprosił również o wyjaśnienie, jaki jest ich status prawny i jakie działania są podejmowane wobec osób, które zostały zawrócone z Niemiec, mimo braku dokumentów uprawniających do pobytu na terenie RP.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

granica,prawo karne,rzecznik praw obywatelskich

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Co grozi za nieustąpienie pieszemu na pasach? Mandat, punkty karne i zakaz prowadzenia

13.01.2026 6:25, Jerzy Wilczek

Blisko 1/5 polskich przedsiębiorczyń osiąga marże na poziomie ponad 40 proc. i jest to super wynik

12.01.2026 21:24, Mariusz Lewandowski

PIP bierze się za Biedronkę. Inspektorzy sprawdzą grafiki, urlopy i czy pracownicy mogą odpocząć

12.01.2026 19:59, Jerzy Wilczek

Polskie firmy płacą miliony z tytułu CIT, a zagraniczne czasem ani grosza

12.01.2026 19:45, Marcin Szermański

Ekonomiści Credit Agricole stawiają nową prognozę dotyczącą stóp procentowych w styczniu 2026 roku

12.01.2026 18:59, Marek Śmigielski

Dokumenty z danymi klientów spadły z paki samochodu. Zakład pogrzebowy zapłaci 33 tys. zł kary

12.01.2026 18:19, Mariusz Lewandowski

Boty decydują o kredytach, inwestycjach i zakupach. Witajcie w 2026 roku

12.01.2026 16:29, Igor Czabaj

Ceny ropy pozytywnie nas zaskoczą w tym roku. Eksperci prezentują nowe prognozy

12.01.2026 15:38, Mateusz Krakowski

Czy właściciel może wejść do wynajmowanego mieszkania? Twoje prawa jako najemcy

12.01.2026 14:49, Jerzy Wilczek

Wygraliśmy! Nie musimy się przejmować KSeF w 2026 roku

12.01.2026 14:47, Filip Dąbrowski

Nowe przepisy o zasiłku chorobowym 2026. Co się zmienia i kiedy?

12.01.2026 14:40, Mariusz Lewandowski

Roaming w górach. Plus mówi, że mało zapłacisz za internet na nartach

12.01.2026 14:16, Mariusz Lewandowski

Studentka dostaje 5000 zł miesięcznie ze stypendiów. Mówi, że pozwala jej na to znajomość regulaminów

12.01.2026 14:00, Aleksandra Smusz

Ponad 40 tys. zł za wizytę na SOR. W tym kraju bez odpowiedniej polisy lepiej nie chorować

12.01.2026 13:12, Marcin Szermański

W tym roku możesz po raz ostatni otrzymać PIT-11. Nadchodzą kolejne zmiany w prawie

12.01.2026 12:23, Edyta Wara-Wąsowska

Co grozi za brak fotelika? Mandat, punkty karne i utrata prawa jazdy

12.01.2026 12:04, Jerzy Wilczek

Influencer marketing rośnie. Dlaczego marki wydają coraz więcej na współprace z twórcami?

12.01.2026 11:55, Mariusz Lewandowski

UOKiK: Zalando i Temu błędnie informowały o promocjach i obniżkach cen

12.01.2026 11:34, Mateusz Krakowski

„Nikt nam nic nie dał”. Tak mówią, a pomijają fakt otrzymania mieszkania od babci

12.01.2026 10:47, Aleksandra Smusz

Ważna zmiana dla właścicieli domów jednorodzinnych. Nowe przepisy wejdą w życie 20 września

12.01.2026 10:02, Edyta Wara-Wąsowska

Nie wydawaj na dietetyka, bo państwo pomoże ci schudnąć. I to zupełnie za darmo

12.01.2026 9:22, Mateusz Krakowski

Koniec z rachunkami za gaz na tysiące złotych. Oto prosty sposób na uczciwe rozliczenia

12.01.2026 8:41, Aleksandra Smusz

Nawet 2500 zł za wywóz śmieci w skrajnych przypadkach. Samorządy mocno podnoszą opłaty

12.01.2026 7:54, Edyta Wara-Wąsowska

Co grozi za niepłacenie abonamentu RTV? Kary, windykacja i jak się bronić

12.01.2026 7:25, Jerzy Wilczek

Państwo zabiera nam już prawie połowę dochodów. Bywało już gorzej

12.01.2026 6:20, Rafał Chabasiński

Nowa broń wymiaru sprawiedliwości. 16 prokuratur tropiących memy o Ukraińcach

12.01.2026 5:16, Igor Czabaj

Kto daje i zabiera prezenty, ten może mieć do tego pełne prawo

11.01.2026 21:34, Rafał Chabasiński

To grozi za palenie śmieciami w piecu. Drony to w tym wypadku nie wszystko

11.01.2026 20:33, Mateusz Krakowski

Czy pracodawca może sprawdzić mój telefon służbowy? Granice kontroli i prawa pracownika

11.01.2026 19:22, Jerzy Wilczek

Były rzecznik przedsiębiorców nie zostawia na KSeF suchej nitki. „Od lutego zamieszanie, od kwietnia załamanie systemu"

11.01.2026 17:48, Mariusz Lewandowski