- Bezprawnik -
- Prawo -
- Legitymują i przeszukują samochody, mimo że nie mają uprawnień. RPO o patrolach obywatelskich
Legitymują i przeszukują samochody, mimo że nie mają uprawnień. RPO o patrolach obywatelskich
Na polsko-niemieckim pograniczu działają tzw. patrole obywatelskie. Ta grupa deklaruje, że jej celem jest przeciwdziałanie nielegalnej migracji, którą postrzega jako zagrożenie dla bezpieczeństwa Polski. Działalność patroli złożonych z cywilów zaniepokoiła Rzecznika Praw Obywatelskich Marcina Wiącka. W związku z tym prosi o wyjaśnienia ministra spraw wewnętrznych i administracji Tomasza Siemoniaka.
Członkowie patroli mają na własną rękę monitorować granicę, a i rzekomo oprócz obserwowania terenów przygranicznych, także legitymować ludzi przekraczających granicę, a nawet przeszukiwać bagaże. Osoby prywatne nie mają uprawnień do legitymowania czy przeszukiwania innych obywateli, ponieważ to czynności zastrzeżone dla służb.
Nie każdy ma prawo wylegitymować każdego
Działania tzw. patroli obywatelskich naturalnie rodzą pytania o ich zgodność z prawem i potencjalne zagrożenie dla porządku publicznego. W Polsce legitymowanie oraz przeszukiwanie osób mogą przeprowadzać wyłącznie odpowiednio umocowane służby na podstawie konkretnych przepisów. W innym przypadku podobne inicjatywy wydają się naruszać dobra osobiste.
Z tego powodu eksperci ostrzegają, że obecność obywateli przy granicy może doprowadzić do eskalacji napięć i nieporozumień, a w skrajnych przypadkach – do przemocy. Brakuje bowiem jasnych procedur regulujących działania takich grup.
Rząd przywraca kontrole na granicach Polski z Litwą i Niemcami
Zamieszanie wokół patroli obywatelskich zbiegło się w czasie z projektem przywrócenia tymczasowej kontroli granicznej na granicy Polski z Niemcami i Litwą. Pomysł zakłada wprowadzenie od 7 lipca kontroli w związku z narastającym problemem nielegalnej migracji.
Rząd powołuje się w tym kontekście na art. 25 Kodeksu granicznego Schengen, który umożliwia czasowe przywrócenie kontroli na granicach wewnętrznych strefy Schengen, jeśli istnieje poważne zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa narodowego. Kontrole mają być środkiem zapobiegawczym i – co ważne – tymczasowym, stosowanym jedynie w wyjątkowych sytuacjach.
Cienka linia między pomocą a przeszkadzaniem
Chociaż Ruch Obrony Granic twierdzi, że działa tylko w dobrej wierze i wspiera służby, niektórzy eksperci wskazują, że ochrona granicy należy wyłącznie do kompetencji organów państwowych. Wprowadzanie przez przypadkowe osoby elementów tzw. obywatelskiego porządku może źle się skończyć, ponieważ może utrudniać pracę Straży Granicznej i policji.
Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek zwrócił się do ministra Tomasza Siemoniaka z prośbą o przedstawienie szczegółowych informacji na temat procedur związanych z przekazywaniem i zawracaniem cudzoziemców z Niemiec do Polski. Oprócz patroli obywatelskich zapytał w szczególności o wskazanie podstawy prawnej, na jakiej odbywa się przekazywanie tych osób z terytorium Niemiec na terytorium Polski. Poprosił również o wyjaśnienie, jaki jest ich status prawny i jakie działania są podejmowane wobec osób, które zostały zawrócone z Niemiec, mimo braku dokumentów uprawniających do pobytu na terenie RP.
zobacz więcej:
29.05.2026 16:04, Aleksandra Smusz
29.05.2026 15:55, Rafał Chabasiński
29.05.2026 15:11, Marek Śmigielski
29.05.2026 14:34, Filip Dąbrowski
29.05.2026 14:26, Joanna Świba
29.05.2026 13:42, Marcin Szermański
29.05.2026 12:59, Joanna Świba
29.05.2026 12:23, Aleksandra Smusz
29.05.2026 11:52, Edyta Wara-Wąsowska
29.05.2026 11:19, Marek Śmigielski
29.05.2026 10:41, Edyta Wara-Wąsowska
29.05.2026 9:47, Mateusz Krakowski
29.05.2026 8:59, Rafał Chabasiński
29.05.2026 8:34, Marcin Szermański
29.05.2026 7:50, Mateusz Krakowski
43 proc. prezesów planuje zwolnienia wśród tej grupy pracowników. Sprawdź, czy się do nich zaliczasz
29.05.2026 7:07, Marek Śmigielski
28.05.2026 21:14, Piotr Janus
28.05.2026 16:02, Marek Śmigielski
28.05.2026 15:16, Mateusz Krakowski
28.05.2026 14:34, Piotr Janus
28.05.2026 14:11, Mariusz Lewandowski
28.05.2026 13:47, Marcin Szermański
28.05.2026 13:15, Aleksandra Smusz
28.05.2026 12:24, Marek Śmigielski
28.05.2026 11:27, Aleksandra Smusz
28.05.2026 10:40, Rafał Chabasiński
28.05.2026 10:32, Edyta Wara-Wąsowska
28.05.2026 10:01, Mateusz Krakowski
28.05.2026 9:08, Edyta Wara-Wąsowska
