Mandat dla pieszego za brak odblasku to najmniejszy problem. Prawdziwe konsekwencje są dużo poważniejsze

Jesień to najgorszy okres dla pieszych na drodze

Jesień to bez wątpienia najgorszy okres, jeśli chodzi o poruszanie się po drogach. Zmrok zapada coraz wcześniej, pogoda często ogranicza widoczność, a ciemne ubrania sprawiają, że człowiek poruszający się poboczem może zostać zauważony przez kierowcę dopiero w ostatniej chwili. Do tego dochodzą często pojawiające się mgły, przy których nawet znacząca redukcja prędkości może nie wystarczyć do bezpiecznego poruszania się samochodem po jezdni.

Mimo tych istotnych kwestii i licznych apeli policji wciąż nie wszyscy pamiętają o elementach odblaskowych. Tymczasem ich używanie to nie tylko kwestia zdrowego rozsądku, ale w określonych sytuacjach również obowiązek wynikający z przepisów. Zlekceważenie tej zasady może skończyć się mandatem, a przede wszystkim poważnym wypadkiem.

Obowiązek noszenia odblasków – kiedy obowiązuje?

Obowiązek korzystania z odblasków określa art. 11 ust. 4a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem pieszy, który porusza się po drodze po zmierzchu poza obszarem zabudowanym, musi używać elementów odblaskowych w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. Obowiązek ten wprowadzono po to, by poprawić widoczność pieszych, którzy z różnych powodów znaleźli się na drodze po zmroku, a kamizelka odblaskowa jest tu jedną z możliwości – nie jedyną.

Kiedy pieszy nie musi nosić odblasków? Wyjątki od obowiązku

Ustawodawca przewidział jednak wyjątek: odblaski nie są obowiązkowe, jeśli pieszy korzysta z drogi przeznaczonej dla pieszych, drogi dla pieszych i rowerów albo drogi dla rowerów. Przepisy dotyczące poruszania się pieszych po drodze nie mają też zastosowania w strefie zamieszkania.

Warto zwrócić uwagę na to, że obowiązek nie dotyczy wyłącznie osób idących poboczem ruchliwej szosy. Znaczenie ma przede wszystkim to, gdzie pieszy się porusza, czy zapadł zmrok i czy korzysta z drogi objętej tym przepisem. Sam fakt, że w pobliżu znajduje się kilka domów albo droga wydaje się mało uczęszczana, nie oznacza jeszcze, że można zrezygnować z odblasków.

Odblaski w obszarze zabudowanym to nie obowiązek, ale zdrowy rozsądek

I tutaj właśnie do gry wkracza wspomniany już zdrowy rozsądek. Bo choć przepisy nie mówią o obowiązku posiadania odblasków w obszarze zabudowanym, w praktyce posługiwanie się takimi elementami jest wysoce wskazane. Zwłaszcza na terenach wiejskich problemy infrastrukturalne są aż nadto widoczne – brak chodników, odpowiedniego oświetlenia czy też wyraźnie doświetlonych przejść dla pieszych sprawia, że o tragedię pod osłoną nocy naprawdę nietrudno.

Typowe błędy pieszych na drodze i mandaty za nie

Tymczasem praktyka pokazuje, że wiele osób nie zamierza zwiększyć szansy na to, by zostać zauważonym w odpowiednim momencie. Choć zachowania kierowców – polegające głównie na rozwijaniu nadmiernej prędkości – to jedno, to przejście przez jezdnię w dowolnym miejscu, poruszanie się prawą stroną jezdni („bo bliżej do domu”) czy poruszanie się po drodze z nosem w ekranie smartfona są sytuacjami spotykanymi praktycznie codziennie.

Warto przy tym wiedzieć, że część z tych zachowań jest niezgodna z prawem. Jeżeli w odległości do 100 metrów znajduje się przejście dla pieszych, przechodzenie poza nim jest wykroczeniem, za które grozi mandat 50–100 zł, a gdy doprowadzi się do zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu – nawet do 2700 zł. Przepisy zabraniają też m.in. korzystania z telefonu w trakcie przechodzenia przez jezdnię oraz przebiegania czy nieuzasadnionych zmian tempa ruchu.

Jak daleko widać pieszego z odblaskiem, a jak bez niego?

Ogromnym problemem jest również to, jak niewielka może być odległość, z której kierowca dostrzeże osobę ubraną na ciemno. Policyjne materiały wskazują, że pieszy bez elementów odblaskowych może być widoczny z około 20–40 metrów, zależnie od warunków. Odblask pozwala natomiast zwiększyć tę odległość nawet do około 150 metrów.

Czas reakcji i droga hamowania kierowcy to bardzo istotne kwestie

Nie wystarczy przy tym powiedzieć, że kierowca powinien zachować ostrożność. Nawet uważny uczestnik ruchu potrzebuje czasu, aby zauważyć zagrożenie, ocenić sytuację, zareagować i rozpocząć hamowanie. Przy dopuszczalnej w obszarze niezabudowanym prędkości 90 km/h samochód pokonuje 25 metrów w ciągu sekundy. Jeżeli pieszy pojawi się w polu widzenia dopiero kilkadziesiąt metrów przed pojazdem, kierujący może mieć bardzo mało czasu na skuteczną reakcję. Mokra nawierzchnia, opady, mgła czy słabo oświetlona droga dodatkowo utrudniają sytuację. Warto zresztą pamiętać, że kierowca jadący we mgle poza obszarem zabudowanym ma obowiązek używania klaksonu przy wyprzedzaniu lub omijaniu – właśnie po to, by inni uczestnicy ruchu nie przeoczyli jego pojazdu.

Jak prawidłowo nosić odblaski?

Warto jednak pamiętać, że samo posiadanie odblasku w kieszeni albo w plecaku nie wystarczy. Element musi być umieszczony w taki sposób, aby światła nadjeżdżającego samochodu mogły go oświetlić, a kierowca miał szansę go dostrzec. Dlatego warto przypiąć zawieszkę do kurtki, założyć opaskę odblaskową na rękę lub nogę albo korzystać z kamizelki. Dobrym rozwiązaniem są także elementy umieszczone na plecaku, pod warunkiem że nie zostaną zasłonięte przez inne rzeczy. Policja zaleca także umieszczanie odblasków między innymi na wysokości dłoni i kolan oraz w okolicy klatki piersiowej i pleców.

Mandat za brak odblasków – ile wynosi?

Pieszy, który nie stosuje się do obowiązku wynikającego z Prawa o ruchu drogowym, musi liczyć się z konsekwencjami. Policja przypomina, że za brak wymaganych elementów odblaskowych może zostać nałożony mandat. W praktyce jego wysokość zależy od podstawy prawnej i okoliczności konkretnej interwencji, ale zakres kwotowy to od 20 do 500 złotych. Mandat w wielu przypadkach jest jednak najmniejszą karą.

Brak odblasków a odpowiedzialność za wypadek

Znacznie poważniejsze mogą być konsekwencje zdrowotne, jeśli kierowca zbyt późno zauważy pieszego. W przypadku potrącenia odpowiedzialność za zdarzenie ustala się na podstawie jego rzeczywistego przebiegu i zachowania wszystkich uczestników ruchu. Brak odblasków nie oznacza automatycznie, że pieszy ponosi winę za wypadek, ale może mieć znaczenie przy ocenie okoliczności zdarzenia.

Przyczynienie się pieszego do szkody a wysokość odszkodowania

Od strony prawnej warto znać mechanizm tzw. przyczynienia się do szkody. Jeżeli poszkodowany swoim zachowaniem przyczynił się do powstania szkody, odszkodowanie lub zadośćuczynienie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu. Polskie prawo nie pozbawia jednak poszkodowanego odszkodowania w całości, a stopień przyczynienia oceni ubezpieczyciel, a w razie sporu – sąd. Co istotne, aby tak się stało, musi zostać ustalony związek między zachowaniem poszkodowanego a szkodą – sam brak odblasku nie przesądza więc automatycznie o obniżeniu świadczeń. Zdarzają się też przypadki potrącenia z winy pieszego – wtedy to on ponosi odpowiedzialność za wypadek, a nawet musi zapłacić za naprawę uszkodzonego samochodu. Ciężar wykazania jego winy spoczywa wówczas na kierowcy.

Potrącenie pieszego – konsekwencje karne dla kierowcy

Dla kierowcy konsekwencje potrącenia również bywają bardzo poważne. Potrącenie pieszego, w wyniku którego poszkodowany doznaje obrażeń, to już nie wykroczenie, ale przestępstwo z art. 177 Kodeksu karnego, zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności, a w przypadku śmierci – od 6 miesięcy do 8 lat. A w wielu takich sytuacjach poszkodowani nie są już w stanie przedstawić swojego spojrzenia na zdarzenie z oczywistego, bardzo smutnego względu.

Odblask warto nosić zawsze – na wsi i w mieście

Dlatego też, wychodząc z domu, nie warto zakładać, że na krótkim odcinku drogi nic złego się nie wydarzy. Posiadanie odblasku to kwestia, która często może uratować nasze zdrowie czy życie, dlatego opuszczając miejsce zamieszkania pod osłoną nocy czy w niezbyt sprzyjających warunkach, warto nosić go ze sobą zawsze. Czy to na wsi, czy w mieście, czy podczas mgły, czy też podczas pełni księżyca.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj