Spadkobiercy latami nie wpisywali się do ksiąg wieczystych. Nowe przepisy mają z tym skończyć

Od 17 marca 2026 r. część tych formalności przejmą notariusze. Nowelizacja znacząco zmienia sposób ujawniania dziedziczenia nieruchomości i ma przyspieszyć uporządkowanie spraw majątkowych po zmarłych, a także odciążyć sądy.

Co zmienia się w dziedziczeniu nieruchomości

Najważniejsza zmiana dotyczy momentu wpisu nowego właściciela do księgi wieczystej. Dotychczas procedura wyglądała następująco — notariusz sporządzał akt poświadczenia dziedziczenia, spadkobiercy musieli samodzielnie złożyć wniosek o wpis do księgi wieczystej. Następnie wniosek trafiał do sądu wieczystoksięgowego, który dokonywał wpisu.

Nowe przepisy wprowadzają rozwiązanie, które znacząco skraca tę drogę. Po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia i przygotowaniu protokołu zawierającego żądanie dokonania wpisu w księdze wieczystej, notariusz będzie mógł od razu złożyć elektroniczny wniosek o wpis spadkobiercy do księgi wieczystej. W praktyce oznacza to, że wiele spraw spadkowych dotyczących nieruchomości będzie można załatwić podczas jednej wizyty w kancelarii notarialnej.

Nowy przepis w Prawie o notariacie

Zmiany, jak już wspomniano, wynikają z nowelizacji ustawy Prawo o notariacie, która wprowadza m.in. art. 95ga oraz dodanie § 2 i 3 w art. 95j. Przepis ten pozwala notariuszowi sporządzić protokół zawierający żądanie wpisu spadkobiercy do księgi wieczystej i przekazać wniosek do sądu za pomocą systemu teleinformatycznego.

Co istotne, rozwiązanie obejmuje nie tylko klasyczną własność nieruchomości. Dotyczy również użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz innych praw do nieruchomości ujawnianych w księdze wieczystej. Warto wiedzieć, że dziedziczenie mieszkania spółdzielczego własnościowego rządzi się nieco innymi zasadami niż dziedziczenie pełnej własności, choć w zakresie nowych przepisów o wpisie do KW oba przypadki zostały objęte analogicznym uproszczeniem.

W efekcie notariusz staje się swego rodzaju pośrednikiem między spadkobiercą a sądem wieczystoksięgowym.

Mniej formalności dla spadkobierców

Intencją ustawodawcy było uproszczenie i przyspieszenie procedury dziedziczenia, ponieważ dotychczas zdarzało się, że spadkobiercy przez wiele miesięcy, a czasem nawet lat, nie składali wniosku o wpis do księgi wieczystej. Było to źródłem problemów przy sprzedaży nieruchomości, zaciąganiu kredytu czy uregulowaniu spraw majątkowych między współwłaścicielami. Nowe rozwiązanie ma ograniczyć takie sytuacje, ponieważ wpis w księdze wieczystej będzie można zainicjować natychmiast po potwierdzeniu dziedziczenia w kancelarii notarialnej.

Ile będzie to kosztować

Choć nowa procedura upraszcza formalności, nie oznacza to całkowitego braku kosztów. Z informacji publikowanych w prasie prawniczej wynika, że za czynności związane z przygotowaniem wniosku o wpis do księgi wieczystej u notariusza trzeba będzie zapłacić około 500 zł plus opłaty sądowe.

Na kwotę składają się m.in. sporządzenie protokołu zawierającego żądanie wpisu do księgi wieczystej, przygotowanie wniosku wieczystoksięgowego oraz opłata sądowa za wpis (obecnie 150 zł).

Odciążenie sądów wieczystoksięgowych

Zmiana ma także wymiar systemowy. W Polsce sądy wieczystoksięgowe od lat zmagają się z dużą liczbą spraw, a wpisy do ksiąg wieczystych często trwają miesiącami. Średni czas oczekiwania w ostatnich latach oscylował pomiędzy 1 a 3 miesiącami, choć w dużych miastach bywało znacznie gorzej — o tym, ile trzeba czekać na wpis do księgi wieczystej, mogą opowiedzieć zwłaszcza mieszkańcy Warszawy i Krakowa.

Przeniesienie części czynności do kancelarii notarialnych ma więc nie tylko ułatwić życie spadkobiercom, ale również odciążyć sądy od prostych czynności formalnych. W praktyce oznacza to kolejny etap stopniowego przekazywania notariuszom kompetencji, które wcześniej należały wyłącznie do sądów.

Ewolucja prawa spadkowego w Polsce

Zmiany dotyczące dziedziczenia nieruchomości są kolejnym krokiem w postępującej reformie prawa spadkowego w Polsce. W ostatnich latach ustawodawca między innymi ograniczył krąg bardzo dalekich krewnych dziedziczących ustawowo, uprościł procedury odrzucenia spadku w imieniu małoletniego, skrócił i uprościł część postępowań spadkowych. Celem tych zmian jest przede wszystkim skrócenie postępowań i zmniejszenie liczby spraw trafiających do sądów.

Czy notariusze zastąpią sądy w sprawach spadkowych

Chociaż nowe przepisy znacząco wzmacniają rolę notariuszy, nie oznacza to całkowitego wyłączenia sądów z procedur spadkowych. W dalszym ciągu to sąd rozstrzyga spory między spadkobiercami, dokonuje działu spadku czy bada ważność testamentów.

Zmiana polega raczej na tym, że najprostsze i najbardziej techniczne czynności mogą być wykonywane szybciej — bez konieczności uruchamiania całej procedury sądowej.

Dla wielu spadkobierców oznacza to, że sprawy związane z odziedziczoną nieruchomością będzie można uporządkować znacznie szybciej niż dotychczas — często już podczas jednej wizyty w kancelarii notarialnej.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj