Home -
Codzienne -
Pominięcie spadkobiercy w testamencie to nie to samo co wydziedziczenie. Jak skutecznie pozbawić prawa do zachowku?

Pominięcie spadkobiercy w testamencie to nie to samo co wydziedziczenie. Jak skutecznie pozbawić prawa do zachowku?

Pominięcie najbliższych w testamencie wcale nie oznacza jeszcze ich wydziedziczenia. Jest to dość powszechne, choć błędne przekonanie. Takie osoby wciąż mają bowiem prawo do zachowku. Dopiero, gdy spadkodawca zdecyduje się na wydziedziczenie członka rodziny, ten nie otrzyma niczego ze spadku. Przepisy wprowadzają jednak kilka wymogów, które należy spełnić, by takie wydziedziczenie rzeczywiście było skuteczne.

Joanna Majkowska16.01.2021 10:35

Codzienne

16.01.2021 10:35

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Jak skutecznie wydziedziczyć członka rodziny?

Spadkodawca co do zasady może swobodnie rozporządzać swoim majątkiem w testamencie, ale z pewnym wyjątkiem. Przepisy kodeksu cywilnego chronią bowiem osoby najbliższe przed całkowitym ich pominięciem. Małżonkowi, zstępnym, a w niektórych przypadkach także rodzicom zmarłego przysługuje prawo do zachowku.

Pozostaje więc pytanie – jak skutecznie wydziedziczyć członka rodziny? Po pierwsze, skoro wydziedziczenie polega na pozbawieniu prawa do zachowku, to może dotyczyć tylko osób, którym w ogóle taki zachowek przysługuje. Mowa tu o małżonku, zstępnym, a w niektórych przypadkach także rodzicach. Jeśli natomiast spadkodawca nie chce, by część spadku otrzymał na przykład jego brat, nie musi dokonywać wydziedziczenia. Wystarczy, że pominie brata w testamencie. Ten nie ma bowiem uprawnienia do zachowku, więc w takim wypadku nie otrzyma żadnego majątku po zmarłym.

Skuteczne wydziedziczenie najbliższego członka rodziny wymaga natomiast:

dokonania go w testamencie,
z któregoś powodu wskazanego w art. 1008 Kodeksu cywilnego,
przy precyzyjnym wskazaniu, kogo to wydziedziczenie dotyczy.

Dopuszczalne tylko 3 powody wydziedziczenia

Skoro spadkodawca decyduje się na pominięcie w testamencie najbliższych mu osób, to zwykle ma ku temu konkretne powody. Kodeks cywilny umożliwia mu więc wydziedziczenie członka rodziny, jeśli ten postąpił w sposób uzasadniający taką decyzję. Przyczyny wydziedziczenia ustawodawca jednak mocno ograniczył. Pozbawienie prawa do zachowku jest bowiem możliwe tylko, gdy spadkobierca:

wbrew woli spadkodawcy postępował uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci,
uporczywie nie dopełniał względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Jeśli więc spadkodawca z innego powodu zdecydował się na wydziedziczenie członka rodziny, to taka czynność nie będzie skuteczna. I to nawet, jeśli sądzi, że powód tej decyzji ma pełne uzasadnienie.

Wydziedziczenie członka rodziny można kwestionować

Dla skutecznego wydziedziczenia nie trzeba użyć słowa „wydziedziczam”. Wystarczy, że jego intencje wynikają z treści testamentu. Co istotne, gdy zachodzi jeden z przypadków, kiedy testament jest nieważny, również samo wydziedziczenie nie będzie skuteczne.

Jako że wydziedziczenie członka rodziny możliwe jest tylko z trzech wyżej wymienionych powodów, spadkodawca musi wskazać przyczynę swojej decyzji w treści testamentu. Oprócz podania jednego z powodów wymienionych w art. 1008 powinien też dodać kilka zdań uzasadnienia. Warto też wspomnieć, że jeżeli spadkobierca pozbawiony zachowku uzna przyczynę za niezgodną z prawdą, może dowodzić bezzasadności wydziedziczenia na drodze sądowej.

Pozostaje jeszcze jedna kwestia – przebaczenie wydziedziczonemu. Zgodnie z art. 1010 nie można wydziedziczyć uprawnionego, któremu spadkodawca przebaczył. Jeżeli więc nawet osoba najbliższa postępowała w sposób uzasadniający wydziedziczenie, a spadkodawca jej wybaczył, pozbawienie prawa do zachowku nie odniesie skutku. To na wydziedziczonym spoczywa jednak obowiązek udowodnienia, że do takiego przebaczenia doszło.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dziedziczenie,spadek,testament,wydziedziczenie,zachowek

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Pensje w Wojsku Polskim a inflacja. Tyle obecnie zarabia się w armii

13.01.2026 21:22, Mateusz Krakowski

Czasy się zmieniają, a wyzysk polskich opiekunek w Niemczech nadal ma się dobrze

13.01.2026 20:18, Miłosz Magrzyk

Za kilka pokoleń Polska przestanie istnieć. Mamy dziś aż 32 większe miasta niż przyszła Polska

13.01.2026 19:08, Marcin Szermański

Zapytałem z ciekawości o kredyt hipoteczny. Przez zmianę pracy mogę sobie pomarzyć

13.01.2026 18:19, Marcin Szermański

Uwaga na fałszywe złoto z certyfikatem. Profesjonalna podróbka wykryta w lombardzie

13.01.2026 18:01, Aleksandra Smusz

Klocki LEGO z logo Red Bulla. Wiemy już czy szatan kusił dzieci w ten podstępny sposób

13.01.2026 17:15, Mariusz Lewandowski

Zwolnienie dyscyplinarne a wypowiedzenie – czym się różnią i jakie mają konsekwencje

13.01.2026 16:14, Jerzy Wilczek

Vinted dla przedsiębiorców. Jeśli do tego dojdzie, trudno będzie sprzedać własne, używane rzeczy

13.01.2026 15:11, Aleksandra Smusz

Anulowanie przelewu w banku jest możliwe, ale do pewnego momentu. Potem zaczynają się problemy

13.01.2026 14:13, Marek Śmigielski

Niebezpieczni przestępcy opuszczą więzienie na początku 2026 r. Czy mamy się czego obawiać?

13.01.2026 13:42, Marcin Szermański

Co grozi za kradzież w sklepie? Wykroczenie, przestępstwo i próg 800 zł

13.01.2026 13:01, Jerzy Wilczek

Właściciele domów mają czas do 31 stycznia, aby dopełnić ważnego obowiązku. Inaczej grozi im grzywna

13.01.2026 12:38, Edyta Wara-Wąsowska

„Staycation” zamiast „workation”. Nowy trend wśród pracowników

13.01.2026 11:59, Marek Śmigielski

Minister infrastruktury krytykuje strefy czystego transportu. "Trzeba prawo wprowadzać z głową"

13.01.2026 11:24, Mateusz Krakowski

Kobiety mogą dobrze zarabiać, ale tylko w największych miastach. Mężczyźni tego problemu nie mają

13.01.2026 10:44, Mateusz Krakowski

Umowa o pracę bez wychodzenia z domu. Można już korzystać z nowego systemu do e-umów

13.01.2026 9:55, Edyta Wara-Wąsowska

Inżynier prowadzi stoisko na bazarze. „Zarabiałem na straganie więcej, niż ktokolwiek mógłby mi zapłacić”

13.01.2026 9:21, Aleksandra Smusz

Podatki, opłaty i rachunki powinny być jak Netflix. Urzędy mogłyby wreszcie przejść na model subskrypcyjny

13.01.2026 8:42, Rafał Chabasiński

Pfizer chce powtórzyć sukces Viagry. Tym razem z nowym lekiem na otyłość

13.01.2026 8:02, Edyta Wara-Wąsowska

Mazda opowiada w reklamach o japońskim rzemiośle, ale samochody robi w Chinach

13.01.2026 7:33, Mariusz Lewandowski

Coraz bliżej bana dla serwisu X Elona Muska. Tracimy już w Europie cierpliwość

13.01.2026 6:45, Filip Dąbrowski

Co grozi za nieustąpienie pieszemu na pasach? Mandat, punkty karne i zakaz prowadzenia

13.01.2026 6:25, Jerzy Wilczek

Blisko 1/5 polskich przedsiębiorczyń osiąga marże na poziomie ponad 40 proc. i jest to super wynik

12.01.2026 21:24, Mariusz Lewandowski

PIP bierze się za Biedronkę. Inspektorzy sprawdzą grafiki, urlopy i czy pracownicy mogą odpocząć

12.01.2026 19:59, Jerzy Wilczek

Polskie firmy płacą miliony z tytułu CIT, a zagraniczne czasem ani grosza

12.01.2026 19:45, Marcin Szermański

Ekonomiści Credit Agricole stawiają nową prognozę dotyczącą stóp procentowych w styczniu 2026 roku

12.01.2026 18:59, Marek Śmigielski

Dokumenty z danymi klientów spadły z paki samochodu. Zakład pogrzebowy zapłaci 33 tys. zł kary

12.01.2026 18:19, Mariusz Lewandowski

Boty decydują o kredytach, inwestycjach i zakupach. Witajcie w 2026 roku

12.01.2026 16:29, Igor Czabaj

Ceny ropy pozytywnie nas zaskoczą w tym roku. Eksperci prezentują nowe prognozy

12.01.2026 15:38, Mateusz Krakowski

Czy właściciel może wejść do wynajmowanego mieszkania? Twoje prawa jako najemcy

12.01.2026 14:49, Jerzy Wilczek