Rekordowo niska zdolność kredytowa Polaków. Dochód 8000 zł netto może nie wystarczyć na zakup mieszkania

Zdolność kredytowa Polaków najniższa od co najmniej 2010 r.

Z analizy Expander i Rentier.io wynika, że obecnie zdolność kredytowa Polaków jest najniższa od co najmniej 2010 r. - czyli momentu, odkąd firmy zbierają w ogóle takie dane. Za przykład służy rodzina 2+2, czyli małżeństwo z dwójką dzieci, o miesięcznym dochodzie w wysokości 8000 zł.

W lutym 2010 r. wspomniana modelowa rodzina mogła pożyczyć ok. 650 tys. zł. Najwięcej, bo aż 800 tys. zł, mogła pożyczyć w 2015 r.; później zdolność kredytowa takiej rodziny zaczęła systematycznie maleć (z niewielkimi odchyleniami). Jeszcze w czerwcu 2021 r. możliwe było pożyczenie 655 tys. zł. Na przestrzeni kolejnych miesięcy zdolność kredytowa modelowej rodziny zaczęła jednak gwałtownie maleć - i obecnie wynosi ona... 264 tys. zł. To z kolei wystarczy na zakup stosunkowo niewielkiego mieszkania w mieście powiatowym (a i z tym może być problem). Zakup mieszkania (z wyjątkiem kawalerki) w mieście wojewódzkim przy tej zdolności kredytowej może być już nie lada wyzwaniem. O ile jeszcze np. w Łodzi niewielkie, dwupokojowe mieszkanie z rynku wtórnego można byłoby kupić przy tej zdolności kredytowej, o tyle już np. we Wrocławiu, Krakowie czy Warszawie byłoby to raczej niemożliwe.

Aby coś się zmieniło, KNF musiałaby zmienić stanowisko

Problemy ze zdolnością kredytową Polaków naturalnie zaczęły się w momencie, gdy RPP zdecydowała o rozpoczęciu cyklu podwyżek stóp procentowych. Pierwsza podwyżka miała miejsce w październiku; rekordowo niska stopa referencyjna na poziomie 0,10 proc. została podniesiona do poziomu 0,50 proc. Kolejne podwyżki były już bardziej zdecydowane - do 1,75 proc. na koniec roku. Obecnie stopa referencyjna wynosi 6,75 proc. i już teraz analitycy ostrzegają, że jednak mogą nas czekać kolejne podwyżki.

Rosnące stopy procentowe to jednak tylko jeden z powodów obniżającej się zdolności kredytowej Polaków. Drugim jest stanowisko KNF. Nowa rekomendacja zaczęła obowiązywać od kwietnia i nakazuje bankom uwzględnianie buforu na poziomie 5 pkt proc. To oznacza, że jeżeli obecnie stopa referencyjna wynosi 6,75 proc., bank, analizując zdolność kredytową klienta musi przyjmować wysokość stopy na poziomie 11,75 proc. A to, jak łatwo się domyślić, znacząco utrudnia sprawę.

Nie można też zapomnieć o tym, że banki biorą pod uwagę miesięczny koszt utrzymania - a ten staje się coraz wyższy. W szczególnie trudnej sytuacji są np. osoby, którym mocno wzrosły opłaty za najem, a jednocześnie rozglądają się za mieszkaniem do zakupu.

Na razie nic nie wskazuje na to, by KNF miała zmienić swoje stanowisko (choć apelowali o to zarówno deweloperzy, jak i banki). Tym samym zdolność kredytowa Polaków jeszcze długo pozostanie na bardzo niskim poziomie.