Chiny, Francja, Wielka Brytania, Belgia to kraje, w których uchwalony został podatek katastralny. Kiedy doczekamy się go w Polsce?

Podatek katastralny to temat, który niczym bumerang wciąż powraca w debacie publicznej. Nic w tym dziwnego, Rada Polityki Pieniężnej podniosła stopy procentowe, inflacja wciąż rośnie, a ceny mieszkań coraz bardziej szokują. Natomiast sytuacja na rynku mieszkaniowym jest coraz gorsza. Wymagane przez banki przy udzielaniu kredytu sumy na wkłady własne  są coraz większe. Czy państwo może w jakimkolwiek stopniu zainterweniować poza kolejnym podniesieniem stóp procentowych? Czy wystarczy cierpliwie czekać na działania niewidzialnej ręki rynku? 

Jeszcze przed kilkoma laty, zachłyśnięty ideami liberałów uważałem - zupełnie bezrefleksyjnie - że w zasadzie każdy podatek, każda danina publiczna pozbawiona jest sensu. Owszem, powinny istnieć, ale w zakresie pozwalającym wyłącznie na sprawne działanie aparatu państwa. Wydawało mi się, że w polityce, nie tylko krajowej, lecz również zachodnioeuropejskiej roi się od wszelkiej maści socjalistów, dla których podatki znaczą niemalże tyle co złote runo dla Argonautów.

Podatek katastralny w Polsce - to może być dobry podatek

Tymczasem, do tematyki katastra podchodzę nieco inaczej. Wprawdzie najprostszym instrumentem jest podnoszenie stóp procentowych. Zwiększa to szansę na to, aby mniej osób zdecydowało się na inwestycje w zakup kolejnych nieruchomości. Deweloperów obecnie nakręcają nade wszystko - wysoka i wciąż rosnąca inflacja oraz w dalszym ciągu niskie stopy procentowe. Jednak rozsądne wprowadzenie podatku katastralnego mogłoby przynieść wiele korzyści. W szczególności biorąc pod rozwarstwienie społeczne. Z jednej strony - młodzi, ale też i niespecjalnie młodzi ludzie, którzy albo jeszcze się nie dorobili albo nie mają środków na wkład własny. Z drugiej zaś kupujący mieszkania seriami, korzystając z rabatów od deweloperów, kredytując jedne mieszkania drugimi.

Nie ma co się temu dziwić. Przy inflacji na taką skalę nieruchomości wydają się być pewną lokatą. Tylko czy potrzeba mieszkania - dla jednych może pozostawać na tym samym poziomie co spokojne ulokowanie kapitału dla drugich? Czy wprowadzenie podatku, którym objęte zostałoby np. 2 i następne mieszkania rozluźniłoby nieco sytuację na rynku mieszkaniowym? Zakładam, że tak, w końcu inwestować można nie tylko w nieruchomości. Nikt nie mieszka przecież w 5 mieszkaniach na raz. Bogaci zamiast kupować kolejne mieszkania płacąc za nie kosmiczne - z perspektywy nieposiadających mieszkań wcale - ceny mogliby przecież ulokować swoje środki inaczej. Kryptowaluty, złoto, sztuka, stare samochody, przedmioty kolekcjonerskie - możliwości jest mnóstwo. Natomiast interwencjonizm państwa właśnie w tym zakresie mógłby przynieść nieco wytchnienia tym, którzy wciąż o własnym mieszkaniu mogą wyłącznie pomarzyć.

Chiny wprowadzają podatek katastralny

Zmiany, które zostały uchwalone przez Stały Komitet Narodowego Kongresu Ludowego zakładają, że do 2025 roku w 30 miastach wprowadzony zostanie podatek katastralny. Eksperci policzyli już, że przybliżona wartość wszystkich nieruchomości w chińskich miastach sięga 55 bilionów dolarów. Oznacza to, że kataster w wysokości 1% mógłby przynieść do budżetu 550 mld dolarów rocznie (dla przykładu: PKB Polski w 2020 roku wyniosło - 594,2 mld dolarów).