Urlop bezpłatny, zwolnienie, zamknięcie firmy, a po miesiącu lekarz kosztuje fortunę

To nie jest nowy przepis — art. 67 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej obowiązuje od lat. Ale co kilka miesięcy wraca do mediów, bo kolejne osoby dowiadują się o nim dopiero w przychodni, gdy system eWUŚ odmawia potwierdzenia ich ubezpieczenia.

Kiedy prawo do NFZ wygasa

Prawo do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych ustaje 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Najczęstsze sytuacje to:

Po tych 30 dniach każda wizyta u lekarza, badanie, zabieg czy recepta na leki refundowane staje się odpłatna.

Warto pamiętać, że sposób zakończenia stosunku pracy ma znaczenie nie tylko dla ubezpieczenia zdrowotnego, ale również dla prawa do zasiłku. Różnice między wypowiedzeniem a rozwiązaniem umowy za porozumieniem stron mogą zdecydować o tym, czy świadczenie z urzędu pracy otrzymamy od razu, czy dopiero po 90 dniach karencji.

Wyjątki — kto ma więcej czasu

Nie wszystkich obowiązuje sztywny termin 30 dni. Absolwenci szkół ponadpodstawowych zachowują ubezpieczenie przez 6 miesięcy od ukończenia szkoły lub skreślenia z listy uczniów. Studenci i doktoranci — przez 4 miesiące od zakończenia nauki. Osoby z zawieszonym prawem do renty socjalnej — przez 90 dni.

Osoby zgłoszone jako członkowie rodziny ubezpieczonego (małżonek, dzieci do 26. roku życia, wnuki) nie tracą prawa do NFZ, dopóki osoba ubezpieczająca je odprowadza składki.

Jak sprawdzić swój status ubezpieczenia w NFZ

Najprościej — przez system eWUŚ. Wystarczy podać PESEL w rejestracji przychodni lub sprawdzić status na portalu pacjent.gov.pl albo w aplikacji mObywatel (zakładka IKP — Internetowe Konto Pacjenta).

Czerwony status w eWUŚ nie zawsze oznacza brak ubezpieczenia — czasem to opóźnienie w przekazaniu danych z ZUS. Warto wtedy skontaktować się z pracodawcą lub oddziałem NFZ i wyjaśnić sytuację.

Jak odzyskać ubezpieczenie zdrowotne po utracie pracy

Rejestracja w urzędzie pracy

Najprostsza droga — rejestracja jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy. Urząd automatycznie zgłasza zarejestrowaną osobę do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ. Można to zrobić osobiście lub online przez portal praca.gov.pl.

Zgłoszenie jako członek rodziny

Druga opcja — zgłoszenie jako członek rodziny przez małżonka lub rodzica, który jest ubezpieczony. To rozwiązanie nie wiąże się z żadnymi kosztami i działa od momentu zgłoszenia.

Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w NFZ

Trzecia droga — zawarcie umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ. W tym celu trzeba zgłosić się do oddziału wojewódzkiego NFZ z dokumentem tożsamości i potwierdzeniem ostatniego okresu ubezpieczenia, podpisać umowę, a następnie zgłosić się do ZUS na druku ZZA.

Składka przy dobrowolnym ubezpieczeniu wynosi 9 procent od podstawy nie niższej niż przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw (w praktyce: około 800–900 zł miesięcznie w 2026 roku). Jeśli przerwa w ubezpieczeniu trwała dłużej niż 3 miesiące, NFZ może naliczyć dodatkową opłatę — od 20 do 200 procent podstawy wymiaru, w zależności od długości przerwy.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj