„Brzuch tarczycowy” – potoczne określenie otyłości brzusznej
Pojęcie „brzuch tarczycowy”, czasami nazywane też „brzuchem hormonalnym”, to potoczne określenie otyłości brzusznej, czyli stanu, w którym nadmiar tkanki tłuszczowej gromadzi się w okolicy pasa. Taki typ rozmieszczenia tkanki tłuszczowej może rzeczywiście występować u osób z niedoczynnością tarczycy, ale nie jest dla niej charakterystyczny. Każdy organizm reaguje inaczej – u niektórych osób występuje otyłość brzuszna, a u innych zatrzymywanie płynów lub spowolnienie metabolizmu, co prowadzi do stopniowego zwiększania masy ciała.
Jak objawia się tzw. brzuch tarczycowy?
W publikacjach internetowych „brzuch tarczycowy” określany jest jako miękki, zaokrąglony, przypominający spłaszczoną piłkę i nieco odstający nawet u osób o prawidłowym BMI. U pacjentów z niedoczynnością tarczycy objaw ten może współwystępować z innymi symptomami zaburzeń hormonalnych, takimi jak: uczucie zmęczenia, senność, sucha skóra, łamliwe włosy, obrzęki czy uczucie zimna.
Warto jednak podkreślić, że sam wygląd brzucha nie wynika wyłącznie z nieprawidłowej pracy gruczołu tarczowego. W grę wchodzi wiele innych czynników – od nadmiernej podaży kalorii i braku ruchu, po stres, niedobór snu czy czynniki genetyczne.
Tarczyca a otyłość – związek dwukierunkowy
Badania wskazują, że nawet 14% osób chorujących na otyłość [2] ma również niedoczynność tarczycy. Związek między układem hormonalnym a chorobą otyłościową jest złożony i dwukierunkowy. Z jednej strony niedobór hormonów tarczycy (T3 i T4) prowadzi do spowolnienia metabolizmu i zmniejszenia wydatku energetycznego organizmu. To sprzyja gromadzeniu się tkanki tłuszczowej – także w okolicy brzucha. Z drugiej strony sama otyłość może zaburzać funkcjonowanie osi hormonalnej, powodując wzrost poziomu TSH oraz zmianę wrażliwości tkanek na hormony.
Dodatkowo osoby chorujące na otyłość mogą mieć też insulinooporność i podwyższone stężenie leptyny, co może wpływać na funkcjonowanie gruczołu tarczowego i jeszcze bardziej utrudniać proces redukcji masy ciała.
Jak wspierać leczenie i redukcję masy ciała przy chorobach tarczycy?
Niedoczynność tarczycy utrudnia redukcję masy ciała, ale nie uniemożliwia jej całkowicie. Konieczne jest jednak wyrównanie poziomu hormonów za pomocą leczenia endokrynologicznego. Lekarz, najczęściej endokrynolog, po wykonaniu odpowiednich badań proponuje plan terapii, który powinien uwzględniać terapię niedoczynności tarczycy, jak i otyłości. Nie należy jednak oczekiwać, że samo wyrównanie hormonów tarczycy spowoduje wyleczenie otyłości lub chociaż istotną redukcję masy ciała.
Pomocne są także regularne badania kontrolne, które pozwalają ocenić, czy wdrożone leczenie przynosi oczekiwany efekt metaboliczny.
W praktyce każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia i pełnej diagnostyki. Otyłość, niezależnie od przyczyny, jest chorobą przewlekłą, którą należy leczyć z pomocą specjalistów, tak jak każdą inną jednostkę chorobową.
Artykuł został przygotowany we współpracy z Novo Nordisk, organizatorem kampanii “Porozmawiajmy Szczerze o Otyłości”. PL25OB00399
Bibliografia
- Olszanecka-Glinianowicz M., Obesity in Adults: Position Statement of Polish Association for the Study on Obesity, Polish Association of Endocrinology, Polish Association of Cardiodiabetology, Polish Psychiatric Association, Section of Metabolic and Bariatric Surgery of the Association of Polish Surgeons, and the College of Family Physicians in Poland, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10097178/ [dostęp: 10.2025].
- Stangierski A., Związek między funkcją tarczycy, składem ciała, poziomem greliny i łaknieniem, https://www.wbc.poznan.pl/Content/270960/PDF/index.pdf [dostęp: 10.2025].
- Nosek M., Otyłość brzuszna, Wydawnictwo M, Kraków 2020.
- Kumar R. i in., Association of Leptin With Obesity and Insulin Resistance, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7815269/ [dostęp: 10.2025].
- Pasquali R., Casanueva F., Haluzik M. i wsp., European Society of Endocrinology clinical practice guideline: endocrine work‑up in obesity, „Eur. J. Endocrinol.” 2020, nr 182, s. G1–G32.
Obserwuj nas w Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover
