Home -
Codzienne -
Domniemanie ojcostwa po rozwodzie zamiast chronić dobro dziecka, często stwarza tylko problemy prawne

Domniemanie ojcostwa po rozwodzie zamiast chronić dobro dziecka, często stwarza tylko problemy prawne

Obowiązujące przepisy wprowadzają domniemanie, zgodnie z którym za ojca dziecka uznaje się męża matki. Taka regulacja ma za zadanie chronić dobro dziecka. Problemy pojawiają się jednak, gdy małżonkowie postanawiają zakończyć swój związek małżeński. Domniemanie ojcostwa obowiązuje bowiem również po rozwodzie, o ile dziecko urodzi się w ciągu 300 dni od ustania małżeństwa. A to często powoduje, że nowy partner matki, z którym ta związała się jeszcze w czasie trwania procesu rozwodowego, nie może uznać swojego biologicznego dziecka.

Joanna Majkowska08.11.2020 9:04

Codzienne

08.11.2020 9:04

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Domniemanie ojcostwa po rozwodzie stwarza wiele problemów

Zgodnie z art. 62 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Oznacza to, że na gruncie prawnym mąż matki niejako "z automatu" będzie uznawany za ojca. Przepis ten znajduje jednak zastosowanie także do byłego męża, o ile dziecko urodzi się przed upływem 300 dni od rozwiązania małżeństwa. I tutaj właśnie pojawia się problem. Taki sposób uregulowania przepisów nie zapewnia bowiem możliwości ustalenia pochodzenia dziecka w sposób zgodny z rzeczywistością. Termin 300 dni liczy się od momentu prawomocnego orzeczenia o rozwodzie. Nie ma tu znaczenia data wniesienia pozwu, czas trwania postępowania ani moment, w którym faktycznie między małżonkowi ustały jakiekolwiek więzi.

Postępowania rozwodowe nieraz ciągną się nie tyle miesiącami, co nawet latami. Nawet jeśli dla małżonków ważną kwestią nie są alimenty przy orzekaniu o winie i zdecydują się na rozwód za porozumieniem stron, wcale nie gwarantuje to szybkiego wydania wyroku. Nieraz jeszcze na długo przed uprawomocnieniem się orzeczenia rozwodzący się mąż i żona zdążą więc założyć nowe rodziny. W rezultacie nieraz dochodzi do sytuacji, gdy w trakcie postępowania rozwodowego żona zachodzi w ciążę, a dziecko rodzi się przed upływem 300 dni od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Choć niczyich wątpliwości nie budzi, że to nowy partner jest biologicznym ojcem dziecka, to domniemanie ojcostwa po rozwodzie i tak obowiązuje. W takiej sytuacji biologiczny ojciec nie ma nawet możliwości uznania dziecka czy nadania mu swojego nazwiska. A to wiąże się też z kolejnymi konsekwencjami – brakiem możliwości zasięgnięcia informacji o zdrowiu dziecka czy odwiedzeniem go w szpitalu.

Domniemanie wprawdzie można obalić, ale biologiczny ojciec nie może tego zrobić samodzielnie

Oczywiście domniemania mają to do siebie, że można je obalić. W przypadku domniemania ojcostwa można to zrobić poprzez wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Biologiczny ojciec dziecka nie ma jednak nawet możliwości samodzielnego podjęcia działań. Zgodnie z KRO powództwo o zaprzeczenie ojcostwa może wytoczyć bowiem tylko:

Mąż matki,
Matka dziecka,
Dziecko po osiągnięciu pełnoletności,
Prokurator.

Co więcej, powództwo można wytoczyć dopiero po urodzeniu się dziecka, co oznacza, że jeszcze co najmniej przez kilka miesięcy po narodzinach stan prawny nie będzie odpowiadał stanowi faktycznemu.

RPO zauważył problem, MS przyznało mu rację, ale zmian wciąż nie widać

Jeszcze w 2019 roku Rzecznik Praw Obywatelskich próbował zwrócić uwagę na zaistniały problem. Podkreślał wówczas, że art. 62 KRO nie jest dostosowany do realiów rozwodów w Polsce. Nie uwzględnia bowiem długości trwania postępowań rozwodowych i nie pozwala na ustalenie ojcostwa zgodnie z rzeczywistością.

Z tego powodu RPO wystąpił do Ministra Sprawiedliwości, wskazując, że należy podjąć odpowiednie działania legislacyjne. Wiceminister Marcin Romanowski w odpowiedzi na postulat RPO wprawdzie zgodził się, że obecne domniemanie ojcostwa po rozwodzie nie spełnia pierwotnego zadania. Jednocześnie powiedział jednak, ze wprowadzenie właściwej regulacji wymaga dokładnej analizy i prześledzenia wzajemnych relacji spraw o rozwód do spraw o zaprzeczenie ojcostwa. Dodał też, że:

Tym samym mimo problemu dotyczącego co roku wielu rodzin, na realne zmiany będzie trzeba jeszcze poczekać, w dodatku nie wiadomo, jak długo.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dzieci,ojcostwo,rozwód

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Chcesz skorzystać z wyższego limitu w kasowym PIT? Masz niecały miesiąc na podjęcie decyzji

31.01.2026 8:03, Rafał Chabasiński

Jechał z 1,5 promila i stracił auto warte 80 tys. zł. Tak działają nowe przepisy

31.01.2026 7:13, Jerzy Wilczek

Umorzenie sprawy za trawkę. Kiedy jest możliwe i jak o nie walczyć

31.01.2026 6:20, Jerzy Wilczek

Nie tylko Mercosur. Oznaczenie kraju pochodzenia żywności już jest wymagane przez prawo

30.01.2026 22:41, Rafał Chabasiński

Banki tną marże kredytów hipotecznych. Tak niskich stawek nie było od lat

30.01.2026 16:55, Katarzyna Zuba

Neutralność płciowa w ogłoszeniach o pracę obowiązuje zaledwie miesiąc, a posłowie już ją chcą zlikwidować

30.01.2026 16:44, Katarzyna Zuba

Tego możesz żądać, jeśli uczulił cię kupiony kosmetyk. Ale przygotuj się na ciężką przeprawę

30.01.2026 16:02, Joanna Świba

Kielce udowodniły, że problem z wyrzucaniem ubrań można rozwiązać w prosty sposób

30.01.2026 15:23, Katarzyna Zuba

Bezrobocie już jest spore. Ale wszystko wskazuje na to, że będzie jeszcze gorzej

30.01.2026 14:42, Edyta Wara-Wąsowska

Odbiór faktury poza KSeF nie będzie problemem nawet po 1 lutego

30.01.2026 14:01, Rafał Chabasiński

Lokatorka mieszkania komunalnego nie chce wykupić go za grosze. Woli remonty na koszt gminy

30.01.2026 13:26, Aleksandra Smusz

Koniec z promowaniem Allegro One Box kosztem Paczkomatów InPostu. Jest wyrok sądu

30.01.2026 13:06, Mateusz Krakowski

Niektórzy mogą dostać od państwa łącznie nawet 5000 zł. I to tylko przy jednym dziecku

30.01.2026 12:42, Marcin Szermański

UE zaleje nas kolorowymi pojemnikami na śmieci. Wszystko po to, aby zlikwidować chaos

30.01.2026 12:00, Mateusz Krakowski

Roczne koszty ogrzewania w Polsce mogą wzrosnąć średnio o 4,4 tys. zł

30.01.2026 11:26, Marek Śmigielski

Przedsiębiorcy muszą się pospieszyć. Na dopełnienie tego obowiązku mają czas do 2 lutego

30.01.2026 10:53, Edyta Wara-Wąsowska

Wrzucił zdjęcie z Malediwów na Instagram. Teraz ma do zapłaty 75% podatku

30.01.2026 10:20, Jerzy Wilczek

UOKiK właśnie rozwiązał problem z płatnymi parkingami Lidla i innych marketów

30.01.2026 9:59, Marcin Szermański

Ogromny spadek cen akcji Microsoft. To przekłada się na cały świat, w tym Warszawę

30.01.2026 9:23, Edyta Wara-Wąsowska

Przełom na rynku nieruchomości. Rata kredytu jest już niższa od stawki najmu

30.01.2026 9:07, Marek Śmigielski

KSeF startuje, a firmy wciąż mają pytania. Rzecznik MŚP apeluje o więcej czasu

30.01.2026 8:34, Mariusz Lewandowski

Zamiast wyjazdu na narty sprzątanie w Niemczech. Gorzka prawda o feriach nauczycieli

30.01.2026 8:02, Aleksandra Smusz

5 rzeczy, które stracisz żyjąc bez ślubu. Numer 3 może cię zaskoczyć

30.01.2026 7:27, Jerzy Wilczek

Założył fałszywy profil na Tinderze. Teraz grozi mu 8 lat więzienia

30.01.2026 7:14, Jerzy Wilczek

Volvo V40 to jedno z najbezpieczniejszych aut na świecie. W Polsce ponad 90 proc. egzemplarzy ma jednak ryzykowną historię

30.01.2026 5:49, Mariusz Lewandowski

W Polsce działa już ponad 6 tysięcy firm eventowych. Branża odpowiada za 1,5 proc. PKB

30.01.2026 3:53, Mariusz Lewandowski

XTB ma za sobą najlepszy rok w historii. Polacy masowo otwierają konta inwestycyjne

29.01.2026 23:20, Filip Dąbrowski

Martwią cię psy na łańcuchu? Gdyby przyjąć szwedzkie prawo, musiałbyś pracować zdalnie, aby mieć psa

29.01.2026 19:56, Marcin Szermański

Łowczyni okazji z Allegro kupuje za 10 zł, sprzedaje za 200 zł. Tak, to legalne

29.01.2026 16:47, Aleksandra Smusz

ZUS zmienił zdanie i zażądał od firmy 900 tys. zł za 5 lat wstecz. Przestańmy udawać, że to normalne

29.01.2026 15:58, Rafał Chabasiński