Zamontował kamerę przy bramie. Teraz musi zapłacić 26 711 zł

Kamera na własnym domu, ale nie na cały świat

Sprawa jest ważna, ponieważ pokazuje granicę, o której wielu właścicieli prywatnych kamer może po prostu nie wiedzieć. Mężczyzna zainstalował monitoring rejestrujący obraz i dźwięk przez całą dobę. Kamery obejmowały nie tylko jego nieruchomość, ale także drogę publiczną i sąsiednie posesje. Na problem zwrócili uwagę sąsiedzi, którzy złożyli skargę do UODO.

Prezes UODO uznał, że w takim zakresie właściciel nie miał podstawy prawnej do przetwarzania danych sąsiadów i przypadkowych przechodniów. Wcześniejszą decyzją nakazano mu zaprzestać rejestrowania ich wizerunku i głosu. I tutaj sprawa robi się naprawdę interesująca.

Nie chodziło tylko o samą kamerę

26 711 zł kary nie nałożono po prostu za to, że ktoś miał kamerę. Kara była konsekwencją przede wszystkim niewykonania wcześniejszego nakazu UODO. Właściciel przez prawie pół roku nie zastosował się do decyzji organu nadzorczego. Nie można więc powiedzieć, że każda kamera obejmująca kawałek ulicy automatycznie oznacza karę w wysokości 26 tys. zł. Sprawa pokazuje jednak, że prywatny monitoring również może podlegać rygorom RODO, a decyzji UODO nie można zwyczajnie zignorować. To dobra ilustracja tego, jak w praktyce wygląda monitoring sąsiada a RODO.

„Moja posesja, moja kamera” — ale nie moja ulica

Właściciel nieruchomości ma oczywiście prawo chronić swój dom, samochód czy posesję. Trudno oczekiwać, aby prawo zabraniało mu instalowania kamer. Natomiast czym innym jest ochrona własnego podwórka, a czym innym ingerencja w prywatność sąsiadów. Pytanie, czy kamera sąsiada może obserwować nasze podwórko, wraca więc przy okazji tej decyzji ze zdwojoną siłą.

UODO zwrócił uwagę, że monitoring obejmował drogę publiczną i nieruchomości sąsiadów. Organ uznał, że nie można w ten sposób stale przetwarzać danych osób korzystających z drogi czy przebywających na własnych posesjach. W praktyce oznacza to, że właściciel kamery powinien zastanowić się nie tylko nad tym, gdzie urządzenie jest zamontowane, ale również co dokładnie widzi jego obiektyw.

Jeszcze większy problem z dźwiękiem

Szczególnie istotny był fakt, że kamery rejestrowały nie tylko obraz, ale również dźwięk. Stanowi to zupełnie inny, wyższy poziom ingerencji w prywatność. Kamera skierowana na własną bramę może przypadkowo zarejestrować przechodnia. Mikrofon może natomiast rejestrować rozmowy osób znajdujących się w pobliżu. Warto więc wiedzieć, kiedy nagrywanie z ukrycia jest legalne, a kiedy staje się naruszeniem prawa. A to oznacza, że nowoczesne urządzenia wyposażone w mikrofony, funkcję śledzenia ruchu czy bardzo szeroki kąt widzenia mogą stwarzać znacznie większe ryzyko niż tradycyjny monitoring.

Technologia wyprzedziła świadomość prawną

Kamery stały się tanie, łatwe w instalacji i niezwykle zaawansowane. Prawo z reguły jest ostatnią rzeczą, o której myśli kupujący. Właściciel domu kupuje urządzenie w internecie, montuje je przy wejściu, podłącza do telefonu i może obserwować posesję z dowolnego miejsca na świecie. Często nie zastanawia się, czy kamera obejmuje również chodnik, ulicę albo okna sąsiada.

Tymczasem UODO zdecydowanie wskazuje, że monitoring prywatny jest coraz częściej obszarem, w którym dochodzi do naruszeń. W uzasadnieniu decyzji urząd wskazał na rosnącą skalę zjawiska wykorzystywania monitoringu prywatnego nie tylko do ochrony mienia, lecz także jako narzędzia powodującego sąsiedzkie konflikty.

Sąsiad pod stałą obserwacją?

To chyba najbardziej niepokojący aspekt całej sprawy. Kamera może stać się bardzo łatwym narzędziem sąsiedzkiej wojny. Kto wyrzuca śmieci? Kto przyjechał do sąsiada? O której wrócił do domu? Kto chodzi ulicą? Kiedy ktoś wyjechał na wakacje? Technicznie można dziś zarejestrować niemal wszystko, ale sama możliwość nagrania nie oznacza prawa do nieograniczonej obserwacji. Jeżeli kamera przez całą dobę monitoruje fragment drogi publicznej i sąsiednią posesję, trudno już mówić wyłącznie o ochronie własnego domu.

Kara za prywatny monitoring może być znacznie wyższa

26 711 zł dla osoby prywatnej może być dotkliwą karą, ale warto pamiętać, że kary za nieprzestrzeganie RODO bywają znacznie wyższe. UODO przypomniał, że za nieprzestrzeganie nakazu organu nadzorczego administracyjna kara pieniężna może sięgać nawet 20 mln euro. W tej konkretnej sprawie wysokość kary ustalono na poziomie trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za 2025 r., czyli właśnie 26 711 zł.

Nie oznacza to oczywiście, że właściciel domowej kamery może spodziewać się milionowej kary. Pokazuje jednak, że ignorowanie decyzji organu ochrony danych jest przez UODO traktowane bardzo poważnie.

Co powinien zrobić właściciel kamery?

Najprostsza i oczywista zasada, którą powinni się kierować instalujący kamery, brzmi: urządzenie powinno rejestrować wyłącznie to, co jest niezbędne do ochrony własnej posesji. Zatem warto sprawdzić kąt widzenia kamery, wyłączyć nagrywanie dźwięku, jeżeli nie jest potrzebne, oraz wykorzystać funkcje maskowania fragmentów obrazu, jeśli kamera obejmuje ulicę czy sąsiednią nieruchomość. Zanim zamontujemy sprzęt, warto też rozstrzygnąć, czy można nagrywać działkę sąsiada bez jego zgody. Nie chodzi przecież o to, aby zakazać Polakom monitorowania własnych domów. Chodzi o zachowanie proporcji, ponieważ troska o bezpieczeństwo własnej posesji nie daje prawa do permanentnego obserwowania cudzej własności.

Pierwsza kara UODO jest więc przede wszystkim ostrzeżeniem, że zanim skierujemy kamerę na bramę, ulicę czy sąsiedni dom, warto sprawdzić nie tylko instrukcję producenta, ale również przepisy dotyczące ochrony prywatności.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj