- Bezprawnik -
- Prawo -
- Nie tylko rodzice. Dziadkowie i rodzeństwo też mogą domagać się sądowego ustalenia kontaktów z dzieckiem
Nie tylko rodzice. Dziadkowie i rodzeństwo też mogą domagać się sądowego ustalenia kontaktów z dzieckiem
Wiele osób żyje w błędnym przekonaniu, że prawo do kontaktów z małoletnim (a co za tym idzie do sądowego ustalenia tych kontaktów) mają prawo tylko rodzice. Nic bardziej mylnego – grono osób uprawnionych jest znacznie większe. Zaliczają się do nich m.in. rodzeństwo małoletnich, ich dziadkowie, powinowaci w linii prostej, a także inne osoby, które sprawowały przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem.

Uregulowanie kontaktów z dzieckiem na sądowych wokandach nikogo nie dziwi, jeżeli sprawa dotyczy rodziców. Wciąż jednak stosunkowo rzadko zdarza się wniosek o uregulowanie kontaktów pomiędzy dzieckiem a rodzeństwem lub pomiędzy dzieckiem a dziadkami. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest brak świadomości, że nie tylko rodzice mają prawo do kontaktów z małoletnim.
Prawo ma wspierać więzi rodzinne, a rodzina to nie tylko rodzice
Zgodnie z ideą, prawo ma wspierać więzi rodzinne. Niestety, wiele osób zapomina, że rodzina to nie tylko rodzice, ale również dziadkowie czy rodzeństwo. Stąd też w art. 113(6) kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ustawodawca dokładnie określił grono osób uprawnionych do domagania się ustalenia kontaktów z małoletnim. Zaliczają się do nich nie tylko rodzice, ale również dziadkowie, rodzeństwo, powinowaci w linii prostej oraz osoby, które sprawowały przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem.
Do sądów trafiają wnioski (wciąż jednak jest ich stosunkowo mało) o ustalenie kontaktów z małoletnimi, wystosowywane przez dziadków czy rodzeństwo. I sądy takie kontakty regulują, często podkreślając, że kontakty z innymi niż rodzice członkami rodziny są niezwykle ważne – nie tylko dla samej idei, ale również dla prawidłowego rozwoju dziecka.
Prawo do kontaktów z dzieckiem w świetle orzecznictwa
O tym, że dziadkowie mają prawo do widzeń z dzieckiem, orzekł już Sąd Najwyższy, który w 1988 roku w swojej uchwale (III CZP 42/88) zauważył, że:
Warto również zwrócić uwagę na orzecznictwo europejskie. W 2019 roku sprawą kontaktów dziecka z osobami niebędącymi rodzicami, ale z którymi dziecko łączyła więź rodzinna, wypowiedział się Europejski Trybunał Praw Człowieka (72931/10). Skład sędziowski podkreślał, że:
Tytułem wyjaśnienia należy wskazać, że art. 8 konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności mówi o tym, że każdy ma praw do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, poza niektórymi szczególnymi sytuacjami. Te szczególne sytuacje muszą być wyrażone w ustawie i muszą dotyczyć szczególnie istotnych kwestii – m.in. zaliczana jest do nich ochrona praw i wolności innych osób. W tym przypadku chodzi o prawo dziecka do więzi rodzinnych.
Babcia i siostra mogą się kontaktować, jeżeli jest to dobre dla dziecka
Sądy często przychylają się do wniosków osób uprawnionych do kontaktów z dzieckiem na mocy art. 113(6) kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Kontakty nie są jednak regulowane automatycznie – przede wszystkim bowiem brane jest pod uwagę dobro dziecka. Kontakty muszą służyć dziecku, nie zaś być przyczyną problemów. Jeżeli kontakty kolidują z władzą rodzicielską (ze względu na rodzinne waśnie), a racja jest po stronie rodzica, istnieje możliwość, że sąd ograniczy kontakt (względem kontaktu proponowanym we wniosku), lub też nie przychyli się do prośby. Dobrze zobrazowało postanowienie Sądu Rejonowego w Legionowie (III Nsm 352/17), w którym skład sędziowski podkreślił, że:

Najem prywatny nie jest niewidzialny. Fiskus coraz łatwiej może sprawdzić, kto zarabia na mieszkaniu
14.05.2026 16:00, Joanna Świba
14.05.2026 15:09, Marcin Szermański

Zawsze przed wyjściem ze sklepu sprawdzam paragon. Dzięki temu "zyskuję" nawet kilkaset złotych miesięcznie
14.05.2026 14:22, Joanna Świba
14.05.2026 13:30, Miłosz Magrzyk
14.05.2026 12:51, Marcin Szermański
14.05.2026 12:13, Marcin Szermański
14.05.2026 11:22, Mateusz Krakowski
14.05.2026 10:46, Edyta Wara-Wąsowska
14.05.2026 9:52, Edyta Wara-Wąsowska
14.05.2026 9:16, Aleksandra Smusz
14.05.2026 9:06, Marcin Szermański
14.05.2026 8:22, Edyta Wara-Wąsowska
14.05.2026 7:42, Mateusz Krakowski
14.05.2026 6:55, Joanna Świba

Żużlowiec w śpiączce farmakologicznej, a internet już wie lepiej. Przestańmy pouczać innych, co mają uprawiać i oglądać
13.05.2026 15:56, Jakub Bilski
13.05.2026 15:00, Joanna Świba
13.05.2026 14:07, Mateusz Krakowski

Rewolucja w rachunkach za wodę. Spółdzielnie biją na alarm: zapłacimy więcej, nawet jeśli oszczędzamy
13.05.2026 12:28, Edyta Wara-Wąsowska
13.05.2026 11:34, Piotr Janus
13.05.2026 10:42, Edyta Wara-Wąsowska
13.05.2026 9:55, Piotr Janus

Właściciel mieszkania obiecał media za 500 zł, przyszły rachunki na 1500 zł. Sprawdź, co możesz zrobić
13.05.2026 9:12, Marcin Szermański
13.05.2026 8:23, Edyta Wara-Wąsowska
13.05.2026 7:32, Mariusz Lewandowski

Uczciwi uczniowie zaczynają przegrywać. „Cwani" z ChatGPT w kieszeni dostają lepsze oceny mniejszym wysiłkiem
13.05.2026 7:10, Joanna Świba
12.05.2026 20:50, Jerzy Wilczek























