1. Bezprawnik -
  2. Prywatność i bezpieczeństwo -
  3. Na OLX od środy wystarczy hasło, żeby przejąć czyjeś konto z opiniami. Oszuści dostali prezent przed świętami

Na OLX od środy wystarczy hasło, żeby przejąć czyjeś konto z opiniami. Oszuści dostali prezent przed świętami

OLX rozsyła użytkownikom maile z radosnym nagłówkiem „Zmieniamy się dla Ciebie!”. Treść jest znacznie mniej radosna: 25 listopada 2026 r. serwis wyłączy weryfikację dwuetapową i od tego dnia do konta wystarczy adres e-mail oraz hasło. Nowa wersja zabezpieczenia ma wrócić, gdy będzie gotowa, tyle że daty nikt nie podaje. Trudno o gorszy pomysł i trudno o gorszy moment w roku na jego realizację.

Co OLX zmienia w logowaniu od 25 listopada

Komunikat jest krótki. OLX zapowiada zmianę sposobu logowania do kont, a w ramach tej aktualizacji wyłącza kody weryfikacyjne. W mailu do użytkowników czytamy: „Od tego dnia będziesz logować się na swoje konto wyłącznie za pomocą e-maila i hasła. Nie będziesz otrzymywać kodu weryfikacyjnego”. W centrum pomocy serwis dopisuje, że pracuje „nad nową, ulepszoną wersją tego zabezpieczenia”. Gdy będzie dostępna, użytkownicy dostaną maila i będą mogli ponownie włączyć ją w ustawieniach konta.

Z komunikatu nie wynika ani to, kiedy nowa weryfikacja się pojawi, ani dlaczego stara musi zniknąć wcześniej. Słowo „tymczasowo” w treści maila może oznaczać tydzień, a może pół roku.

Warto też pamiętać, kogo ta zmiana dotyczy. Weryfikacja dwuetapowa na OLX nigdy nie była obowiązkowa. Trzeba ją było samodzielnie włączyć w ustawieniach logowania i bezpieczeństwa, a potem przy logowaniu przepisywać kod z aplikacji uwierzytelniającej, SMS-a albo e-maila. OLX odbiera więc zabezpieczenie dokładnie tym użytkownikom, którzy sami, z własnej woli, o nie zadbali.

Czym jest weryfikacja dwuetapowa i dlaczego działa

Weryfikacja dwuetapowa (w skrócie 2FA, od angielskiego two-factor authentication) opiera się na prostym założeniu: samo hasło nie wystarcza. Do tego, co użytkownik wie, czyli hasła, dochodzi coś, co ma przy sobie, najczęściej telefon. Po wpisaniu hasła serwis prosi o jednorazowy kod z SMS-a, z maila albo z aplikacji, która generuje nowy co kilkadziesiąt sekund. Złodziej, który zdobędzie samo hasło, zatrzymuje się na drugim kroku.

Skuteczność tego rozwiązania jest dobrze zmierzona. Z badania Microsoft Research, przeprowadzonego na kontach firmowych w chmurze Microsoftu, wynika, że uwierzytelnianie wieloskładnikowe zmniejsza ryzyko przejęcia konta o 99,22 proc., a w przypadku kont, których dane logowania już wcześniej wyciekły, o 98,56 proc. Nie bez powodu CERT Polska od lat namawia do włączania drugiego składnika wszędzie, gdzie to możliwe, i poświęcił temu osobną kampanię.

Hasła wyciekają bowiem hurtowo. Na Bezprawniku pisaliśmy, że jest 19 miliardów powodów, aby zmienić swoje hasło, bo mniej więcej tyle wykradzionych haseł trafiło do jednej analizy wycieków. Przy takiej skali założenie, że akurat nasze hasło nigdzie nie wypłynęło, jest raczej optymizmem niż strategią.

Jakie ryzyko niesie logowanie na OLX tylko hasłem

Hasła z cudzych wycieków

Wiele osób używa tego samego hasła w kilku miejscach. Jeśli wyciekło ze sklepu internetowego, forum czy aplikacji do zamawiania jedzenia, przestępcy automatycznie wypróbowują je w popularnych serwisach. To tzw. credential stuffing, czyli masowe podstawianie par login i hasło z wycieków. Dotąd na OLX takiego intruza zatrzymywał kod. Od środy nie zatrzyma go nic.

Fałszywe strony logowania

Oszustwo na OLX od lat ma podobny przebieg: link w SMS-ie lub na WhatsAppie, strona łudząco podobna do serwisu, prośba o zalogowanie się „w celu weryfikacji” albo „odebrania płatności”. CERT Orange Polska regularnie ostrzega przed kolejnymi falami takich kampanii, w tym przed SMS-ami o rzekomej konieczności weryfikacji konta. Przy włączonym 2FA wyłudzone hasło do OLX było dla przestępcy warte niewiele. Teraz wystarczy w zupełności.

Takie kampanie często kończą się na rachunku bankowym ofiary. Niedawno opisywaliśmy 68-latka z Lubelszczyzny, który sprzedawał koła zimowe na OLX i zamiast zarobić, stracił 10 tys. zł.

Konto z historią to towar

Przejęte konto na OLX ma dla oszusta wartość, jakiej nie ma świeżo założony profil: wieloletni staż, oceny, historię udanych transakcji. Z takiego konta można wystawić nieistniejący telefon czy konsolę w atrakcyjnej cenie i zebrać pieniądze od ludzi, którzy przed zakupem sprawdzili, czy sprzedający budzi zaufanie. Pokrzywdzeni są wtedy kupujący, a właściciel konta zostaje z tłumaczeniem, że to nie on. Pytanie, co zrobić z oszustem na OLX, użytkownicy zadają sobie od lat i często odpowiadają na nie sami, ostrzegając się nawzajem w grupach na Facebooku.

Do tego dochodzą dane. W czatach na OLX leżą imiona i nazwiska, numery telefonów i adresy do wysyłki. To gotowy materiał do kolejnych wyłudzeń, przed którymi zastrzeżenie numeru PESEL chroni tylko częściowo.

Najgorszy możliwy termin

25 listopada wypada w środę. Dwa dni później jest Black Friday, a potem przedświąteczny szczyt, kiedy ruch w handlu internetowym jest największy w roku, a oszuści pracują na pełnych obrotach. Jest jeszcze jeden problem. Gdy OLX zacznie rozsyłać maile o nowej weryfikacji dwuetapowej, przestępcy roześlą własne, łudząco podobne, z linkiem do „aktywacji zabezpieczenia”. Scenariusz takiej kampanii serwis napisał im sam.

Dlaczego decyzja OLX jest zła

Nie ma nic złego w tym, że firma przebudowuje system logowania. Rozsądna kolejność wygląda jednak tak: najpierw nowe zabezpieczenie, potem przeniesienie na nie użytkowników, na końcu wyłączenie starego. OLX tę kolejność odwrócił i na nieokreślony czas zostawia ludzi bez drugiego kroku, bo tak jest prościej przy wdrożeniu. Koszt tej wygody ponoszą użytkownicy, nie serwis.

Bank nie mógłby sobie na coś takiego pozwolić. Silne uwierzytelnianie klienta jest w bankowości obowiązkiem wynikającym z dyrektywy PSD2 i żaden bank nie ogłosi, że na czas aktualizacji aplikacji wystarczy login i hasło. Serwis ogłoszeniowy tak wprost sformułowanego obowiązku nie ma, ale przechowuje dane ogromnej liczby osób, a przez Przesyłkę OLX pośredniczy też w ich pieniądzach.

Osobną sprawą jest ton. Mail o odebraniu zabezpieczenia zatytułowany „Zmieniamy się dla Ciebie!” i zakończony podziękowaniem za wyrozumiałość zakłada, że odbiorca nie doczyta do trzeciego akapitu. Uczciwy komunikat brzmiałby inaczej: wyłączamy, bo z powodów technicznych musimy, przepraszamy, a w tym czasie chronimy konta w taki i taki sposób. Ostatniej części w mailu brakuje zupełnie.

Co na to RODO i kto odpowiada za przejęte konto

OLX jako administrator danych osobowych ma obowiązek wynikający z art. 32 RODO: wdrożyć odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, uwzględniając m.in. stan wiedzy technicznej oraz ryzyko dla osób, których dane dotyczą. Przepis nie mówi wprost, że serwis ogłoszeniowy musi mieć weryfikację dwuetapową. Ocenia się cały system zabezpieczeń, a OLX może korzystać z mechanizmów wykrywania podejrzanych logowań, o których publicznie nie mówi.

Trudno jednak bronić tezy, że świadome wyłączenie znanego i skutecznego zabezpieczenia, bez zastępstwa i bez terminu, poprawia poziom ochrony. Jeśli w tym okresie dojdzie do przejęcia konta, a użytkownik poniesie szkodę, może dochodzić odszkodowania na podstawie art. 82 RODO. Sama decyzja o wyłączeniu 2FA będzie w takim sporze mocnym argumentem po stronie poszkodowanego. Naruszenie ochrony danych serwis musiałby co do zasady zgłosić też Prezesowi UODO.

Jak zabezpieczyć konto OLX bez weryfikacji dwuetapowej

Do czasu powrotu 2FA ochrona konta spada na użytkownika. Kilka prostych kroków wyraźnie zmniejsza ryzyko:

  • hasło do OLX powinno być długie i unikalne, nieużywane w żadnym innym serwisie; najwygodniej wygenerować je i przechowywać w menedżerze haseł,
  • skrzynka e-mail podpięta pod OLX wymaga szczególnej ochrony, z własną weryfikacją dwuetapową, bo to przez nią resetuje się hasło do konta,
  • osoby logujące się do OLX kontem Google lub Apple powinny sprawdzić, czy ta ścieżka nadal działa, bo wtedy chroni je zabezpieczenie konta Google lub Apple; komunikat OLX tego nie wyjaśnia,
  • do OLX należy logować się wyłącznie przez aplikację albo samodzielnie wpisany adres, nigdy z linku w SMS-ie, na WhatsAppie czy w mailu,
  • gdy OLX ogłosi nową weryfikację, najbezpieczniej włączyć ją ręcznie w ustawieniach konta, a nie przez link z wiadomości,
  • warto co jakiś czas zajrzeć do ustawień konta i danych do wypłat, żeby szybko wychwycić zmiany, których się nie robiło.
Obserwuj nas w Google Discover
Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover