1. Bezprawnik -
  2. Nieruchomości -
  3. Będą pukać do drzwi i sprawdzą, czym palisz w piecu. Za złamanie przepisów grozi nawet 5 tys. zł

Będą pukać do drzwi i sprawdzą, czym palisz w piecu. Za złamanie przepisów grozi nawet 5 tys. zł

Sezon grzewczy oznacza nie tylko wyższe rachunki za ogrzewanie, ale też powrót problemu zanieczyszczonego powietrza. To z kolei oznacza, że służby rozpoczynają wzmożone kontrole domowych palenisk. Nad wrzucaniem plastików czy mebli do pieca lepiej się zastanowić – wysokość kar może sprawić, że tego typu „biznes” szybko stanie się nieopłacalny.

Rosnące koszty ogrzewania kuszą, by „wzbogacać” opał odpadami

Sezon grzewczy trwa w najlepsze, a ciepłe kaloryfery z pewnością przydadzą się jeszcze bardziej w najbliższych dniach – meteorolodzy zapowiadają w wielu regionach Polski nawet całodobowy mróz. Nie da się oczywiście ukryć, że dla wielu rodzin to spory kłopot finansowy. Koszty ogrzewania rosną z roku na rok i nawet takie informacje jak zapowiedź zamrożenia cen gazu w 2027 roku nie sprawiają, że nasze portfele znacząco odetchną. Wciąż mówimy bowiem o kwotach rzędu kilku tysięcy złotych za cały sezon grzewczy. A w przypadku pelletu czy oleju opałowego może być jeszcze drożej.

Nic więc dziwnego, że wielu osobom w głowach kiełkuje pomysł „wzbogacenia” opału, takiego jak węgiel czy pellet, o bardzo „kaloryczne” dodatki, jak śmieci, plastiki czy stare meble. To jednak rozwiązanie szalenie ryzykowne, o czym powoli zaczynają przekonywać się mieszkańcy kolejnych miast i miasteczek. Rozpoczyna się bowiem tradycyjny sezon na kontrole palenisk.

Kontrole palenisk w Zielonej Górze i innych gminach

Takie działania rozpoczęto m.in. w Zielonej Górze. Jak informuje portal NewsLubuski, strażnicy sprawdzają piece pod wieloma adresami. Interesuje ich jednak nie tylko samo urządzenie, ale również opał, dokumenty i to, co zostaje w popielniku. Podobnie wyglądają kontrole w innych gminach – kontrolerzy odczytują z tabliczki znamionowej klasę i rok produkcji kotła, sprawdzają, jaki to opał, czy drewno nie jest zbyt wilgotne i czy pellet ma certyfikat.

Największym zainteresowaniem strażników cieszą się oczywiście miejsca, co do których napływa najwięcej zgłoszeń od mieszkańców. Co ciekawe, kontrola nie musi zakończyć się na posesji wskazanej przez osobę zgłaszającą problem. Strażnicy mogą zainteresować się także sąsiednimi nieruchomościami. Tylko kilka zgłoszeń z jednej dzielnicy może wystarczyć, by dany rejon znalazł się na liście miejsc do dokładniejszego sprawdzenia. Warto przy tym wiedzieć, że gminy nie zawsze robią to z własnej inicjatywy – w niektórych regionach programy ochrony powietrza zobowiązują samorządy do przeprowadzania określonej liczby kontroli źródeł ciepła rocznie.

Coraz mniej nieprawidłowości podczas kontroli pieców

A skala działań prowadzonych przez zielonogórskich strażników nie jest mała. Do 16 listopada przeprowadzili oni już 300 kontroli, a w całym 2025 roku było ich 600. Dane pokazują jednak, że widmo kar działa na osoby, które stosują nielegalny, trujący opał.

Jak przekazała komendantka Straży Miejskiej w Zielonej Górze Agnieszka Pawłow, odsetek kontroli, podczas których stwierdzano nieprawidłowości, systematycznie spadał w ostatnich latach. Kilka lat temu wynosił 10–12 proc., dwa lata temu 8 proc., a w ubiegłym roku niecałe 4 proc. To wcale nie oznacza, że problem zniknął, bo wciąż zdarzają się osoby, które próbują pozbywać się odpadów, wrzucając je do domowego pieca. Jest ich jednak coraz mniej. Podobną tendencję widać w innych regionach – według raportu Polskiego Alarmu Smogowego w Małopolsce w 2024 r. naruszenie uchwały antysmogowej stwierdzono w 7 proc. kontroli, a spalanie odpadów w 3 proc.

Podstawa prawna kontroli pieca – art. 379 Prawa ochrony środowiska

Działania prowadzone przez straż miejską mają oczywiście swoją podstawę prawną. Mowa tutaj zwłaszcza o art. 379 ustawy „Prawo ochrony środowiska”. Przepis przyznaje kompetencje kontrolne między innymi wójtowi, burmistrzowi i prezydentowi miasta. Mogą oni upoważnić do wykonywania tych czynności pracowników urzędu oraz funkcjonariuszy straży gminnej lub miejskiej. Służby muszą przy tym działać w ramach upoważnienia udzielonego przez właściwy organ. Kontrolujący powinien okazać dokument potwierdzający umocowanie do przeprowadzenia czynności.

Co istotne, kontrola może odbywać się w godzinach od 6:00 do 22:00 w przypadku prywatnych posesji, domów i mieszkań, natomiast w nieruchomościach, w których prowadzona jest działalność gospodarcza, kontrolujący mogą działać przez całą dobę. Kontrolujący ma prawo wstępu na teren nieruchomości wraz z rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem.

Co sprawdzają kontrolerzy i kiedy mogą pobrać próbkę popiołu?

Wbrew pozorom kontrola nie ogranicza się do pobieżnego spojrzenia na komin. Funkcjonariusze mogą sprawdzić samo urządzenie grzewcze, jego dokumentację, rodzaj wykorzystywanego paliwa oraz sposób jego przechowywania.

Jeżeli pojawią się podejrzenia, że w piecu spalane są odpady, kontrolujący mogą również pobrać próbkę popiołu i przekazać ją do badań laboratoryjnych. Takie działania nie są wymysłem lokalnej straży miejskiej. Wynikają z uprawnień przewidzianych w Prawie ochrony środowiska i zostały szczegółowo opisane w poradniku dobrych praktyk przygotowanym na zlecenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Nie oznacza to oczywiście, że samo przechowywanie odpadów w piwnicy jest dowodem popełnienia wykroczenia. Kontrola ma ustalić, czy rzeczywiście doszło do naruszenia przepisów. Coraz częściej do wykrywania nielegalnego palenia wykorzystuje się też drony wyposażone w czujniki, które potrafią oceniać skład chemiczny dymu.

Czego nie wolno spalać? Ustawa o odpadach i uchwały antysmogowe

Najbardziej oczywistym zakazem jest zakaz spalania odpadów. Stare ubrania, plastikowe butelki, opakowania, lakierowane meble, płyty meblowe, opony czy inne śmieci nie są legalnym opałem tylko dlatego, że ktoś postanowił wykorzystać je do ogrzania domu. Zgodnie z art. 155 ustawy o odpadach termiczne przekształcanie takich odpadów prowadzi się wyłącznie w spalarniach lub współspalarniach odpadów. Domowy piec czy kominek nie jest takim urządzeniem.

Do tego dochodzą lokalne zakazy i uchwały antysmogowe, które określają dodatkowe ograniczenia dotyczące eksploatacji urządzeń grzewczych i stosowanych paliw. W wielu miejscach w Polsce zabronione jest stosowanie m.in. węgla brunatnego, biomasy o wilgotności przekraczającej 20 proc. czy mułów węglowych.

Ile wynoszą kary za palenie śmieci w piecu i łamanie uchwały antysmogowej?

A przepisów warto przestrzegać, bowiem kary za palenie śmieciami w domowym piecu obejmują szeroki wachlarz sankcji. Jeżeli ktoś spala odpady w domowym piecu, może odpowiadać za wykroczenie z art. 191 ustawy o odpadach. Wówczas maksymalna kwota mandatu może wynieść 500 złotych. W przypadku stwierdzenia naruszenia ograniczeń, nakazów lub zakazów określonych w uchwale antysmogowej w grę wchodzi wykroczenie z art. 334 Prawa ochrony środowiska. Jeśli ukarany nie przyjmie mandatu lub sprawa trafi do sądu, grzywna za palenie śmieciami może sięgnąć 5000 zł, a możliwy jest też areszt do 30 dni – choć w praktyce kary nakładane podczas kontroli są zwykle dużo niższe.

Warto też wiedzieć, że od niedawna obowiązują większe uprawnienia straży miejskiej. Od 15 września 2026 r. strażnicy mogą samodzielnie nakładać mandaty za kolejne wykroczenia – w tym za nieprzestrzeganie lokalnych zakazów antysmogowych, a także mandat do 500 zł za niestosowanie się do ich poleceń. W praktyce oznacza to większe ryzyko szybkiego ukarania – bez angażowania policji czy sądu.

Niewpuszczenie kontrolera może skończyć się nawet więzieniem

Kary grożą także za niewpuszczenie kontrolera na teren posesji, a także za utrudnianie osobie uprawnionej przeprowadzenia kontroli. W praktyce więc udostępnienie paleniska do kontroli jest obowiązkowe. Nie można nie wpuścić kontrolera – ma on w takiej sytuacji prawo wezwać policję i wejść na teren posesji w jej asyście, a zgodnie z przepisami kara za utrudnianie kontroli środowiskowej może wynieść nawet 3 lata pozbawienia wolności. Mieszkaniec ma natomiast prawo upewnić się, kto puka do jego drzwi. Może poprosić o okazanie legitymacji i upoważnienia do kontroli, a także zapoznać się z jej zakresem.

Obserwuj nas w Google Discover
Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover