Trudno o dokładne statystyki dotyczące przemocy finansowej z uwagi na niewystarczającą świadomość społeczną dotyczącą tego problemu. Z badań przeprowadzonych ponad dekadę temu przez TNS OBOP na zlecenie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wynikało, że 12 proc. kobiet doświadczyło przemocy ekonomicznej. Teraz mówi się o co najmniej 16 proc. Dane Niebieskiej Linii z 2024 roku wskazują, że przemoc ekonomiczna była zgłaszana w 9 proc. przypadków przemocy domowej.
Wypytywanie o każdy wydatek i odbieranie dostępu do pieniędzy to przemoc ekonomiczna
O pieniądzach w związku często mówi się niechętnie. Jeszcze rzadziej mówi się o przemocy finansowej. A to nie przelewki: kontrolowanie wydatków partnerki lub partnera, odbieranie dostępu do pieniędzy czy zmuszanie do tłumaczenia się z podstawowych zakupów powinny zmusić do myślenia.
Przemoc finansowa zwykle omawiana jest w kontekście kobiet, co wynika ze stereotypowych ról społecznych, w których mężczyznę postrzega się jako żywiciela rodziny, a kobietę jako panią domu ekonomicznie zależną od męża. Dzisiaj nie jest to reguła i przemoc może dotyczyć zarówno pań, jak i panów.
Co ważne, przemoc finansowa wcale nie zaczyna się zawsze od krzyku i wściekłości. Czasem inicjuje ją zwykłe: „Po co ci kolejna bluzka albo spodnie? Nie zarabiasz, więc nie powinnaś tyle wydawać". Do tego dochodzi sprawdzanie każdej pozycji na wyciągu bankowym. Brak własnych pieniędzy oznacza brak wyboru i w perspektywie jest prostą drogą do nabawienia się nerwicy, a nawet myśli samobójczych.
W budżecie domowym trzeba wypracować złoty środek
Zdrowy model finansowy w związku wcale nie polega na tym, że wszystko jest wspólne. Wręcz przeciwnie. Coraz więcej ekspertów podkreśla skuteczność systemu „wspólne konto plus osobne kieszonki". Każdy dokłada się do budżetu domowego proporcjonalnie do dochodów, a resztą zarządza samodzielnie.
Dlaczego to działa? Bo jeśli w budżecie zaplanowane są pieniądze „na siebie", nie ma potrzeby tłumaczenia się z nowej wędki, wiertarki, torebki czy wyjścia do kosmetyczki. To twoje pieniądze i masz do nich prawo. Oczywiście to też nie jest idealne rozwiązanie, bo zawsze można pokłócić się o to, kto dokłada więcej. Wiadomo, że jeśli jedna osoba zarabia 4 tys. zł miesięcznie, a druga pięć razy więcej, to pole do sporów nadal istnieje. Niemniej ten system ma szansę się sprawdzić jako kompromis.
A co w sytuacji, gdy jedna osoba zostaje w domu z dziećmi? Wówczas rozsądny wydaje się podział dochodu, powiedzmy, na pół. Dlatego, że opieka nad domem i dziećmi dzień w dzień ma jak najbardziej wartość ekonomiczną. Gdyby ją wycenić rynkowo – opiekunka, kucharka, sprzątaczka – kwoty byłyby liczone w tysiącach.
Niezależności finansowej nie należy traktować jako planu B, lecz jako plan na spokojne życie
Niezależność finansowa nie jest planem na rozwód. Jest planem na życie. Własne pieniądze dają możliwość odejścia z pracy, w której ktoś stosuje mobbing. Dają przestrzeń na zmianę zawodu, kurs, terapię, przerwę na regenerację. Dają bezpieczeństwo w razie choroby czy wypadku partnera. Może i pieniądze same w sobie szczęścia nie gwarantują, ale ich brak ogranicza wybór, a wybór jest fundamentem wolności.
Warto też pamiętać o poduszce bezpieczeństwa – minimum 3–6 miesięcznych pensji powinniśmy odłożyć na czarną godzinę. Warto unikać długów konsumenckich, które według badań korelują z częstszymi konfliktami w związku, i mieć teczkę z uporządkowanymi dokumentami, w której znajdziemy kompletny zestaw informacji i dokumentów na wypadek np. śmierci partnera lub partnerki, obejmujący szczegółową instrukcję działania krok po kroku.
Miłość i pieniądze to mieszanka wybuchowa, ale nie musimy jej detonować. Gdy w relacji panuje równowaga finansowa, pieniądze przestają być zapalnikiem, a stają się narzędziem do realizacji wspólnych celów. A gdyby coś mimo wszystko poszło nie tak – warto wiedzieć, jak wygląda kwestia intercyzy i co dzieje się z kredytem po rozwodzie.
Obserwuj nas w Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover
