Kara śmierci w Polsce? Zdecydujcie się konserwatyści: albo ona, albo zakaz aborcji

Dlaczego najwięksi „obrońcy życia" równocześnie tak bardzo chcą, by państwo zabijało ludzi w majestacie prawa?

Morawiecki otwarcie popiera karę śmierci

Przy okazji rozgrzebywania pewnej polityczno-prawnokarnej afery były premier Mateusz Morawiecki postanowił podzielić się z widzami Telewizji Republika swoim stosunkiem do kary śmierci.

Ja osobiście jestem za przywróceniem kary śmierci. Niepotrzebnie ta kara została zniesiona. Tu nie zgadzam się z Kościołem katolickim w tej sprawie. Uważam, że dla najgorszych zbrodni z premedytacją powinna być przywrócona kara śmierci. To moje zdanie od wielu, wielu lat. Będę się go trzymał.

Warto w tym momencie potwierdzić, że rzeczywiście dokładnie taki pogląd głosił od dawna. Wspominam o tym dlatego, że podejście Morawieckiego jest dość typowe.

Polacy a kara śmierci w Polsce — co mówią sondaże

Ostatni głośny sondaż IBRiS dla „Rzeczpospolitej" z 2023 r. o dziwo pokazywał, że większość Polaków jest przeciwko przywróceniu kary śmierci. Zadeklarowało to wówczas 54,1 proc. respondentów, a 38,7 proc. badanych okazało się jej zwolennikami.

Co jednak szczególnie ciekawe, 63 proc. zwolenników rządzącego wtedy Prawa i Sprawiedliwości deklarowało poparcie dla kary śmierci. Oznacza to kolizję z nauczaniem Kościoła katolickiego w środowisku ostentacyjnie wręcz konserwatywnym.

W Unii Europejskiej kary śmierci być nie może

Pytanie brzmi: czy w Polsce da się w ogóle przywrócić karę śmierci? Teoretycznie wszystko jest możliwe przy dostatecznym samozaparciu oraz posiadaniu większości konstytucyjnej w Sejmie.

Pierwszy przymiot jest nam potrzebny, by ignorować całą pajęczynę aktów prawa międzynarodowego, które oplatają nasz kraj i równocześnie wykluczają stosowanie kary śmierci. Jako najważniejsze wskazałbym dwa.

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Polska ratyfikowała Europejską Konwencję Praw Człowieka, której protokół 13 zawiera przepis zabraniający stosowania kary śmierci przez państwa-sygnatariuszy. Mam na myśli jego art. 1:

Znosi się karę śmierci. Nikt nie może być skazany na taką karę ani nie może nastąpić jej wykonanie.

Karta Praw Podstawowych UE

Analogiczne rozwiązanie stosuje Unia Europejska w Karcie Praw Podstawowych. W tym wypadku mam na myśli art. 2:

Każdy ma prawo do życia.

Nikt nie może być skazany na karę śmierci ani poddany jej wykonaniu.

Nawet prawne cofnięcie Polski do epoki kamienia łupanego nie wystarczy

Załóżmy jednak, że jakieś bliżej nieokreślone stronnictwo polityczne postanowi cofnąć cywilizacyjnie nasz kraj do epoki bratniej przyjaźni z moskiewskim totalitaryzmem, a Polacy nie obalą tak szalonej władzy. Wypowiadamy EKPC, przeprowadzamy Polexit — a wystąpienie Polski z UE samo w sobie wymagałoby spełnienia poważnych wymogów proceduralnych. Co dalej? Teraz musimy zmienić Konstytucję RP.

Prawdopodobnie taki hipotetyczny zwrot na wschód i tak wymagałby wywrócenia ustroju państwa do góry nogami. Trzymajmy się jednak obowiązujących dziś przepisów, które stoją na drodze spełnienia marzeń części polityków o karze śmierci. Na przeszkodzie stoi nam teraz art. 38 ustawy zasadniczej.

Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia.

Ktoś mógłby powiedzieć, że przecież stara Konstytucja PRL nie zawierała żadnej wzmianki o ochronie życia, skupiała się wyłącznie na kwestiach ustrojowych i jakoś działała. To prawda. Sam niespecjalnie cenię sobie obecną ustawę zasadniczą. Nie zmienia to jednak faktu, że naszym domorosłym konserwatystom akurat ten przepis jest szalenie potrzebny — a ewentualne zmiany w Konstytucji wymagają większości kwalifikowanej, co czyni cały pomysł jeszcze mniej realnym.

Ochrona płodu przed aborcją wisi na konstytucyjnym prawie do życia

Tak się składa, że to właśnie art. 38 Konstytucji RP jest tym przepisem, z którego polscy konstytucjonaliści wywodzą ochronę tzw. życia poczętego. Stanowi on więc źródło wszystkich przepisów ograniczających prawo do aborcji.

Jeżeli go uchylimy, by umożliwić przywrócenie kary śmierci w Polsce, to automatycznie usuniemy ochronę płodu przed usunięciem. Żadne akrobacje interpretacyjne tutaj nie pomogą. Jeżeli dopuszczamy zabicie pełnoprawnego człowieka, to tym bardziej powinniśmy dopuścić usunięcie płodu, który w najlepszym wypadku jest człowiekiem niepełnoprawnym.

Przypomnę w tym momencie, że sytuacja prawna nasciturusa jest w naszym kraju uregulowana. Na gruncie prawa cywilnego nabywa on prawo do dziedziczenia, jeśli urodzi się żywy. W kodeksie karnym znajdziemy przepisy zawierające karę za przerwanie ciąży, ale dużo łagodniejszą od tej za zabicie już urodzonego człowieka.

Konserwatyści stają przed wyborem: kara śmierci albo zakaz aborcji

Pomijam w swoim wywodzie to, jak bardzo nie zgadzam się z dotychczasowym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji. Mam na myśli nie tyle wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji z 2020 r., ile pierwotne źródło całego zamieszania w postaci wyroku z 1997 r. Liczy się to, że te wyroki cały czas obowiązują i wywołują określone konsekwencje. Powiązanie przerywania ciąży z art. 38 jest jednoznaczne.

Rodzimi konserwatyści stają więc przed wyborem: albo kara śmierci, albo zakaz aborcji. Ich dwójmyślenie w tej sprawie można podsumować popularnym przytykiem, że „obrońcy życia" interesują się nim jedynie do momentu, aż przyjdzie ono na świat.

Nieodwracalność kary śmierci jako główny argument przeciw

Sam nie mam przy tym jakichś moralnych oporów przed trwałym usuwaniem najgorszych zwyrodnialców ze społeczeństwa. Jestem przeciwnikiem kary śmierci z powodu jej nieodwracalności — i ten argument jest moim zdaniem decydujący. Szerzej pisałem o tym, dlaczego kara śmierci nie powinna obowiązywać w cywilizowanym państwie. Równocześnie nie ufam państwu — żadnemu, nie tylko temu naszemu — na tyle, by dać mu prawo do decydowania o życiu i śmierci obywateli.

Naprawdę ktoś myśli, że nasz wiecznie ułomny wymiar sprawiedliwości, na który wpływa nasza klasa polityczna, poradziłby sobie z podejmowaniem takich decyzji?

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj