- Bezprawnik -
- czas letni
czas letni
Czas letni to przestawienie zegarków o godzinę do przodu w ostatnią niedzielę marca. Unia Europejska od lat zapowiada koniec zmian czasu, a my wciąż przesuwamy wskazówki dwa razy w roku. Pod tym tagiem piszemy, skąd się wzięła ta praktyka, jakie ma skutki dla pracowników i dlaczego nie udało się jej znieść.
W Polsce o zmianie czasu decyduje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów, oparte na unijnej dyrektywie. Wiosną przestawiamy zegarki z 2:00 na 3:00, a jesienią wracamy do czasu zimowego, cofając je z 3:00 na 2:00. Szerzej o całym mechanizmie piszemy pod tagiem zmiana czasu.
Dlaczego zmiany nie zniesiono
W 2018 roku Komisja Europejska zaproponowała zakończenie sezonowych zmian, a Parlament Europejski poparł ten pomysł. Projekt utknął jednak w Radzie UE, bo państwa nie potrafią porozumieć się, który czas wybrać na stałe. Ryzykiem jest chaos, w którym sąsiednie kraje mają różne strefy. Więcej o decyzjach w Brukseli piszemy pod tagiem Unia Europejska.
Polskie projekty ustaw
Do Sejmu trafiały projekty likwidacji zmiany czasu, w tym taki, którego sprawozdawcą był Janusz Korwin-Mikke. W uzasadnieniu jednego z nich pojawił się nawet wątek Adolfa Hitlera, bo czas środkowoeuropejski w okupowanej Polsce narzucili Niemcy. Pomysły na pozostanie na stałe przy czasie letnim budzą też krytykę, bo zimą oznaczałyby bardzo późne wschody słońca.
Zmiana czasu a praca
Pracownicy nocnej zmiany pracują w marcu godzinę krócej, a w październiku godzinę dłużej. Ta dodatkowa godzina jesienią jest traktowana jako praca w godzinach nadliczbowych lub musi zostać zrównoważona czasem wolnym, zgodnie z Kodeksem pracy. Przy krótszej zmianie wiosną pracodawca nie powinien obniżać wynagrodzenia pracownikom zatrudnionym na stałą pensję. Więcej o prawach pracownika znajdziesz w kategorii Praca.
Zdrowie i codzienność
Badania wskazują, że zmiana czasu zaburza rytm dobowy, a w dniach po przestawieniu zegarków rośnie liczba wypadków i problemów ze snem. Szczególnie odczuwają to dzieci, seniorzy i kierowcy. Opisujemy też ciekawostki, np. znikanie zegarów analogowych ze szkół. Więcej o tematach społecznych znajdziesz w kategorii Społeczeństwo.
Najczęstsze pytania
Kiedy zmieniamy czas na letni? W ostatnią niedzielę marca, przestawiając zegarki z 2:00 na 3:00. Śpimy wtedy o godzinę krócej.
Czy Unia zniesie zmianę czasu? Parlament Europejski poparł zniesienie zmian w 2019 roku, ale państwa członkowskie nie uzgodniły wspólnego stanowiska, więc przepisy nie weszły w życie.
Czy za dodatkową godzinę na nocnej zmianie należy się dopłata? Tak, jeśli praca przekracza normę czasu pracy, pracownikowi należy się dodatek za nadgodziny lub czas wolny w zamian.
09.02.2022, 11:48
28.09.2021, 18:59








