- Bezprawnik -
- dark patterns
dark patterns
Dark patterns, czyli zwodnicze wzorce projektowe, to triki stosowane w sklepach i aplikacjach, by skłonić użytkownika do decyzji, których by nie podjął – od ukrytych kosztów po utrudnioną rezygnację z subskrypcji. Pod tym tagiem wyjaśniamy, jak rozpoznać takie praktyki, co mówią o nich przepisy unijne i polskie, jakie kary nakłada UOKiK, jak urząd wykorzystuje sztuczną inteligencję do ich wykrywania i jakie zmiany w prawie konsumenckim są przygotowywane.
Typowe przykłady dark patterns to fałszywe liczniki czasu w promocjach, domyślnie zaznaczone dodatkowe usługi, „zawstydzające” przyciski rezygnacji czy ukrywanie opcji wypisania się z subskrypcji. Takie praktyki mogą być uznane za nieuczciwe praktyki rynkowe. Więcej pod tagami nieuczciwe praktyki rynkowe i prawa konsumenta.
Unijne zakazy
Akt o usługach cyfrowych zakazuje platformom internetowym projektowania interfejsów w sposób manipulujący użytkownikami, a Unia przygotowuje kolejne przepisy o uczciwości w świecie cyfrowym. Opisujemy, co się zmieni. Zobacz tagi Unia Europejska i dyrektywa.
Kary UOKiK
Urząd nakładał wielomilionowe kary na sklepy internetowe, które stosowały manipulacyjne praktyki i ignorowały jego wezwania. Więcej pod tagami UOKiK i kara administracyjna.
AI w służbie konsumentów
UOKiK wykorzystuje narzędzia oparte na sztucznej inteligencji do analizowania stron internetowych pod kątem nieuczciwych praktyk. Zajrzyj pod tag sztuczna inteligencja.
Subskrypcje i kredyty
Utrudnianie rezygnacji z subskrypcji czy pośpieszanie przy zawieraniu umów kredytowych to obszary, w których nowe przepisy wzmacniają ochronę konsumentów. Więcej pod tagami subskrypcja i Omnibus oraz w kategorii Zakupy.
Najczęstsze pytania
Czym są dark patterns? To elementy projektu strony lub aplikacji, które manipulują użytkownikiem, np. utrudniając rezygnację lub ukrywając koszty.
Czy dark patterns są nielegalne? Wiele z nich może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, a platformom internetowym zakazuje ich unijny akt o usługach cyfrowych.
Gdzie zgłosić manipulacyjną stronę? Do UOKiK lub rzecznika konsumentów – warto zrobić zrzuty ekranu dokumentujące praktykę.











