gender

Gender to pojęcie opisujące społeczne i kulturowe aspekty płci, w odróżnieniu od płci biologicznej. W Polsce stało się jednym z symboli sporu światopoglądowego, a samo słowo potrafi zablokować unijny dokument. Pod tym tagiem opisujemy, jak ten spór przekłada się na prawo, politykę, rynek pracy i życie codzienne. Termin wywodzi się z nauk społecznych i pojawia się w wielu dokumentach międzynarodowych. Dla jednych to narzędzie do opisu nierówności między kobietami a mężczyznami, dla innych ideologia zagrażająca tradycyjnym wartościom. Staramy się pokazywać argumenty obu stron i tłumaczyć, co z tego sporu wynika prawnie. Konwencja stambulska Jednym z najgłośniejszych przykładów była debata o konwencji stambulskiej, dotyczącej przeciwdziałania przemocy wobec kobiet. Jej krytycy zarzucali jej promowanie pojęcia płci społeczno-kulturowej, zwolennicy wskazywali, że chodzi przede wszystkim o ochronę ofiar przemocy. Opisywaliśmy pomysły wypowiedzenia konwencji i ich możliwe konsekwencje. Unia Europejska i dokumenty Polska wielokrotnie zgłaszała zastrzeżenia do sformułowań unijnych dokumentów zawierających słowo „gender”, także w obszarach pozornie odległych, jak sztuczna inteligencja. Opisujemy, jak takie spory wpływają na pozycję kraju w Unii Europejskiej i na tempo prac legislacyjnych. Kobiety, mężczyźni i zarobki Luka płacowa między kobietami a mężczyznami jest w Polsce, według statystyk Eurostatu, jedną z niższych w UE, choć różnice są widoczne w niektórych branżach i na stanowiskach kierowniczych. Unijna dyrektywa o jawności wynagrodzeń wprowadza nowe obowiązki dla pracodawców, m.in. informowanie kandydatów o widełkach płacowych. Przepisy zakazują też dyskryminacji w zatrudnieniu ze względu na płeć. Więcej o tym piszemy pod tagiem feminizm. Tożsamość płciowa i prawo Temat obejmuje też osoby transpłciowe. W Polsce nie ma ustawy o uzgodnieniu płci, a zmiana oznaczenia płci w dokumentach odbywa się w drodze procesu sądowego. Opisujemy orzeczenia sądów, spory o edukację i doniesienia z innych krajów, gdzie coraz częściej dyskutuje się o konsekwencjach tranzycji u młodzieży. Więcej przeczytasz pod tagiem LGBT i w kategorii Społeczeństwo. Najczęstsze pytania Co oznacza słowo gender? To pojęcie z nauk społecznych opisujące kulturowe i społeczne role przypisywane płci, w odróżnieniu od płci biologicznej. Czy w Polsce istnieje luka płacowa? Tak, choć według Eurostatu jest mniejsza niż w większości krajów UE. Różnice są bardziej widoczne w niektórych zawodach i na wyższych stanowiskach. Jak zmienić płeć w dokumentach w Polsce? Obecnie wymaga to postępowania sądowego, bo nie ma odrębnej ustawy regulującej uzgodnienie płci. Sąd orzeka na podstawie m.in. opinii lekarskich.