- Bezprawnik -
- spacex
spacex
SpaceX to firma kosmiczna Elona Muska, która zrewolucjonizowała rynek lotów orbitalnych rakietami wielokrotnego użytku i siecią satelitów Starlink. Pod tym tagiem piszemy o jej biznesie, wynikach finansowych, kosmicznych śmieciach spadających na Polskę i o tym, jak prawo radzi sobie z prywatnym podbojem kosmosu.
Firma powstała w 2002 roku i w ciągu dwóch dekad stała się najważniejszym prywatnym przewoźnikiem w kosmosie. Wynosi satelity, zaopatruje Międzynarodową Stację Kosmiczną i buduje rakietę Starship. Dla Elona Muska to obok Tesli najważniejsze przedsięwzięcie, a jej wycena przewyższa wartość wielu giełdowych gigantów.
Starlink i pieniądze
Coraz większa część przychodów SpaceX pochodzi z internetu satelitarnego Starlink, a także z kontraktów rządowych. Opisujemy wyniki finansowe spółki, spekulacje o połączeniu z innymi firmami Muska i to, ile kosztuje abonament w Polsce. Pisaliśmy też o tańszej ofercie dla krajów, w których usługa była zbyt droga dla przeciętnego klienta.
Kosmiczne śmieci nad Polską
W lutym 2025 roku na teren Polski spadły fragmenty górnego stopnia rakiety Falcon 9. Zgodnie z konwencją z 1972 roku o odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez obiekty kosmiczne państwo wypuszczające obiekt odpowiada za szkody na powierzchni Ziemi. W praktyce oznacza to roszczenia między państwami, a nie bezpośrednio wobec firmy. Opisujemy, co zrobić, gdy taki fragment spadnie na naszą posesję, i dlaczego nie warto go zabierać do domu.
Musk, polityka i regulacje
Działalność SpaceX trudno oddzielić od aktywności politycznej jej właściciela, w tym współpracy z Donaldem Trumpem i sporów z Unią Europejską o Twittera. Kontrakty rządowe i dostęp do strategicznej infrastruktury budzą pytania o uzależnienie państw od jednej prywatnej firmy. Piszemy o tym rzeczowo, bez fascynacji i bez demonizowania.
Prawo kosmiczne
Traktat o przestrzeni kosmicznej z 1967 roku zakazuje zawłaszczania ciał niebieskich przez państwa, ale nie rozstrzyga wielu kwestii związanych z komercyjną działalnością. Coraz więcej krajów, także w Europie, pracuje nad własnymi ustawami o działalności kosmicznej. Więcej o technologiach znajdziesz w kategorii Technologie.
Najczęstsze pytania
Kto odpowiada za szkody wyrządzone przez spadające fragmenty rakiety? Zgodnie z prawem międzynarodowym odpowiada państwo, z którego terytorium lub na którego zlecenie wypuszczono obiekt. Poszkodowany powinien zgłosić szkodę władzom, które dochodzą roszczeń.
Czy mogę zatrzymać fragment rakiety, który spadł na moją działkę? Nie warto. Fragmenty mogą zawierać toksyczne substancje, a do tego pozostają własnością państwa lub firmy, która je wystrzeliła. Trzeba powiadomić policję.
Czy Starlink działa w Polsce? Tak, usługa internetu satelitarnego jest dostępna w Polsce, a jej ceny i warunki zmieniały się kilkukrotnie.
27.02.2022, 01:33









