Home -
Codzienne -
Cofnięcie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku co do zasady nie jest możliwe, ale przepisy przewidują pewne wyjątki

Cofnięcie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku co do zasady nie jest możliwe, ale przepisy przewidują pewne wyjątki

Spadkobierca ma 6 miesięcy na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Zdarza się jednak, że podejmuje swoją decyzję, nie wiedząc, jakie naprawdę będą jej konsekwencje i w efekcie chce ją później zmienić. Kodeks cywilny co do zasady nie dopuszcza takiej możliwości. Istnieją jednak pewne wyjątki, kiedy cofnięcie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku rzeczywiście będzie skuteczne.

Joanna Majkowska16.03.2021 17:30

Codzienne

16.03.2021 17:30

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Kiedy możliwe jest cofnięcie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?

Zgodnie z art. 1018. Kodeksu cywilnego oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku nie można odwołać. Co do zasady raz podjęta decyzja jest więc ostateczna. Spadkobierca nie może więc się rozmyślić czy zmienić zdania. W tym zakresie przewidziano jednak pewien wyjątek. Mowa tu o art. 1019. Kodeksu cywilnego, który pozwala na cofnięcie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w przypadku, gdy miejsce miały tzw. wady oświadczenia woli.

O ile więc spadkobierca miał świadomość swoich czynów, dobrowolnie złożył oświadczenie i wiedział, z czym się to wiąże, cofnięcie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku nie jest możliwe. Inaczej jednak sprawa wygląda, gdy taką decyzję podjął pod wpływem błędu lub groźby.

Działanie pod wpływem błędu

O błędzie w kontekście uchylenia się od złożonego oświadczenia można mówić tylko wtedy, gdy był to błąd co do faktu, a nie co do prawa. Chodzi tu przy tym tylko o błąd istotny. Za taki uważa się błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby spadkobierca przyjmujący czy odrzucający spadek nie działał pod jego wpływem i oceniał sprawę rozsądnie, złożyłby oświadczenie innej treści.

Mówiąc prościej – nie ma znaczenia, że spadkobierca nie znał prawa albo błędnie rozumiał przepisy. Natomiast podstawą do cofnięcia oświadczenia woli mogłoby być już przekonanie, że zmarły nie pozostawił po sobie żadnych długów. W tym kontekście jest jednak pewne „ale” – spadkobierca musiał oceniać sprawę rozsądnie.

Przykładowo, Sąd Najwyższy uznał, że na błąd można powołać się, gdy brak wiedzy o rzeczywistym stanie majątku nie wynikał z niestaranności spadkobiercy. Natomiast już w przypadku gdy spadkobierca nie zadał sobie jakiegokolwiek trudu, by zbadać faktyczny stan spadku, a potem zmienił zdanie, jego zachowanie trudno ocenić jako rozsądne, a raczej jako lekkomyślne. Tym samym cofnięcie złożonego oświadczenia nie będzie wówczas możliwe.

Groźba związana z niebezpieczeństwem majątkowym czy osobistym

Poza tym cofnięcie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku będzie możliwe także, gdy złożono je pod wpływem groźby. Przy czym nie może to być byle jaka groźba, ale taka, ze względu na którą spadkobierca był przekonany o poważnym niebezpieczeństwie majątkowym czy osobistym. Nie ma natomiast znaczenia, czy autorem tej groźby była osoba, która w efekcie sama uzyskała jakąkolwiek korzyść.

Od skutków złożonego oświadczenia można uchylić się tylko przed sądem

Cofnięcie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może nastąpić tylko przed sądem. To sąd musi bowiem ocenić, czy faktycznie w danym przypadku można mówić o wadach oświadczenia woli. Spadkobierca powinien nie tylko udowodnić, że istnieją podstawy do uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia, ale także jednocześnie oświadczyć, jaka jest jego decyzja – czy decyduje się na odrzucenie spadku, czy też na jego przyjęcie (wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza).

Przepisy przewidują tez konkretny termin na cofnięcie oświadczenia. W przypadku błędu może to nastąpić w ciągu roku od jego wykrycia. Dla groźby również przewidziano termin roczny, ale liczony dopiero od momentu, w którym ustał stan obawy.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dziedziczenie,spadek,testament,zachowek

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Ustawa o najmie krótkoterminowym – rząd pokazał projekt i zaniepokoił wielu

10.01.2026 18:00, Filip Dąbrowski

Badanie trzeźwości posłów i senatorów – Prezes UODO wskazuje na poważne luki w projekcie ustawy

10.01.2026 17:22, Mariusz Lewandowski

Anglistka poszła na test do szkół językowych. Ukryła, kim jest, a wyniki ją zszokowały

10.01.2026 16:41, Aleksandra Smusz

Podwyżki będą, ale pracownicy raczej nie będą zadowoleni

10.01.2026 15:34, Mariusz Lewandowski

Zamiast lekarzem, lepiej być w Polsce wróżbitą. Za konsultację zarobisz więcej niż profesor medycyny

10.01.2026 14:30, Miłosz Magrzyk

Osobiste Konta Inwestycyjne a RODO – Prezes UODO zgłasza poważne zastrzeżenia do projektu ustawy

10.01.2026 13:12, Filip Dąbrowski

Co teraz panie premierze? Zawsze możemy wrócić do ozusowania umów cywilnoprawnych

10.01.2026 12:27, Rafał Chabasiński

Trzeba w końcu zacząć traktować pijanych kierowców jak morderców. Samochód + alkohol to też narzędzie zbrodni

10.01.2026 11:41, Marcin Szermański

Ile Polacy wydają na streaming? Prawie 20% jest gotowych płacić ponad 150 zł miesięcznie

10.01.2026 11:06, Jerzy Wilczek

SCT działa w Krakowie od paru dni. Dopiero teraz ludzie się buntują - gdzie byli wcześniej?

10.01.2026 10:05, Marcin Szermański

Programistów po szybkich kursach online już nie ma. I dobrze, bo byli irytujący

10.01.2026 9:00, Aleksandra Smusz

Otyli zapłacą więcej za bilet lotniczy. Przepis wchodzi w życie w tym miesiącu

10.01.2026 8:51, Mateusz Krakowski

10-godzinny film z kominkiem na YouTube zarobił ponad milion dolarów

10.01.2026 8:10, Mateusz Krakowski

KSeF 2.0 ma poważną lukę bezpieczeństwa. Jeden certyfikat otwiera drzwi do faktur wielu firm

10.01.2026 7:22, Mariusz Lewandowski

Co szósta pożyczka w Polsce jest nielegalna. Państwo samo wypycha ludzi w ręce lichwiarzy

10.01.2026 6:35, Jerzy Wilczek

Zablokowane konto na Facebooku? Uważaj, to może być oszustwo. Nie klikaj w link z Messengera

10.01.2026 5:27, Mariusz Lewandowski

Polskie przedsiębiorczynie: odporne, rentowne, ale co trzecia nie zna swojej marży

10.01.2026 4:38, Mariusz Lewandowski

SCT w Polsce. Czy te same samochody zza oceanu są wykluczone niczym trędowaci w średniowiecznej Europie?

10.01.2026 2:55, Marcin Szermański

Arktyczne mrozy obnażyły polskich pracodawców. Prawnicy notują rekordową liczbę skarg

09.01.2026 22:58, Jerzy Wilczek

Przez dawanie youtuberom większych porcji bar może mieć problemy. Nie tylko wizerunkowe

09.01.2026 21:12, Miłosz Magrzyk

PKO BP wreszcie dogonił konkurencję. W końcu założycie z nim mObywatela

09.01.2026 20:22, Katarzyna Zuba

Na Grenlandii i w Wenezueli prawie wojna, a złoto stoi w miejscu. Spokojnie, to tylko księgowość

09.01.2026 19:35, Filip Dąbrowski

Rewolucja w L4. Prezydent podpisał ustawę, ale ekspert ostrzega: nic się nie zmieni

09.01.2026 18:33, Mariusz Lewandowski

Koniec ery Santandera w Polsce. Austriacki Erste przejmuje trzeci największy bank w kraju

09.01.2026 17:54, Mariusz Lewandowski

Amazon będzie sprzedawał tabletki odchudzające Novo Nordisk. Kurs w górę

09.01.2026 17:24, Filip Dąbrowski

Koniec wojny w 2026 roku? Nie liczcie na powrót do "normalności"

09.01.2026 17:17, Jerzy Wilczek

Mieszkańcy warszawskiego osiedla mogą zostać wywłaszczeni. Bo deweloper chce zbudować drogę

09.01.2026 16:31, Mateusz Krakowski

Nie mogę patrzeć, jak ludzie znęcają się nad zwierzętami. Czas na podniesienie kar

09.01.2026 15:39, Marcin Szermański

Rolnicy na ulicach Warszawy. Ale Mercosur nie jest chyba wcale zła dla Polski

09.01.2026 15:21, Jerzy Wilczek

Możesz odzyskać część zapłaconego podatku od spadku. Ale pod pewnym warunkiem

09.01.2026 14:46, Joanna Świba