Czy zadośćuczynienie i odszkodowanie wchodzą w skład masy spadkowej?

Zastanawiając się nad tym, jakie roszczenia względem osób, od których spadkodawca doznał określonej krzywdy, przysługują spadkobiercom, można stwierdzić tylko jedno: to zależy. Wszystko jest bowiem zależne od danej sytuacji oraz od tego, jakie kroki spadkodawca podjął przed swoją śmiercią.

Czy odszkodowanie i zadośćuczynienie wchodzą w skład masy spadkowej? To zależy

Sprawa jest najbardziej skomplikowana w przypadku zadośćuczynienia, które jest swojego rodzaju rekompensatą za doznaną krzywdę. Tutaj wszystko zależy od tego, jakie kroki podjął spadkodawca jeszcze za swojego życia. Oczywiście fakt, że osoba poszkodowana nie żyje, dodatkowo utrudnia tę sprawę, ponieważ trudniej jest ocenić rozmiar krzywdy, jakiej doznał.

Kluczowe jest jednak działanie spadkodawcy, ponieważ zgodnie z art. 445 § kodeksu cywilnego stanowi, że:

Oznacza to więc, że spadkobiercy mogą domagać się zadośćuczynienia od sprawcy krzywdy spadkodawcy, tylko w ściśle określonych warunkach. Jeżeli jednak spadkodawca wytoczył takie powództwo lub roszczenie zostało uznane na piśmie, kwota zadośćuczynienia wejdzie w skład masy spadkowej. Jak jednak wyjaśnia Sąd Apelacyjny w Krakowie (III AUa 193/19) to nie prawo jest dziedziczone, a kwota objęta roszczeniem, lub uznaniem:

Czy odszkodowanie i zadośćuczynienie wchodzą w skład masy spadkowej? Nie zawsze, ale spadkobiercy również mają swoje prawa

Niestety, w tym przypadku wiele osób ma wrażenie, że takie regulacje nie do końca hołdują zasadom sprawiedliwości społecznej. Przykładowo, kobieta po brutalnym napadzie umiera, zostawiając dwójkę małych dzieci. Mężczyzna – jedyny żywiciel rodziny ginie w wypadku samochodowych, pozostawiając żonę i dziecko.

W takiej sytuacji jednak ustawodawca nie przewiduje możliwości dochodzenia zadośćuczynienia w imieniu spadkodawcy. Jednak rodzina poszkodowanego może domagać się zadośćuczynienia we własnym imieniu Kodeks cywilny w art. 446 stanowi, że: jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, sąd może przyznać najbliższym zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Sąd może również przyznać odszkodowanie rodzinie zmarłego, jeżeli w wyniku tej śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.

Zdecydowanie łatwiej jest z odszkodowaniem

Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku odszkodowania – tutaj bowiem w orzecznictwie przewija się teza, że zdecydowanie roszczenia odszkodowawcze wchodzą w skład masy spadkowej. Jest to nawet logiczne – w przeciwieństwie do zadośćuczynienia, odszkodowanie zdecydowanie łatwiej wycenić. O tym, że odszkodowanie (czy też prawo do dochodzenia odszkodowania za szkodę, której doznał spadkodawca) wchodzi w skład masy spadkowej, wynika z indywidualnej interpretacji podatkowej, wydanej przez Izbę Skarbową w Katowicach w 2010 roku (IBPBII/1/436-124/10/ŚS). Zdaniem Izby Skarbowej, spadek obejmuje również prawo do odszkodowania, a kwota odszkodowania, jako składnik tej masy, podlega opodatkowaniu:

Można stwierdzić, że zarówno odszkodowanie, jak i zadośćuczynienie są roszczeniami podobnymi. Dlaczego więc jedno jest dziedziczone zawsze, a drugie w szczególnych wypadkach? Ponieważ tak stanowi przepis szczególny. Gdyby ustawodawca nie chciał, żeby prawo do odszkodowania było dziedziczone, zawarłby w przepisach dotyczących zobowiązań taką samą regulację, jak w przypadku roszczenia o zadośćuczynienie. Takiej regulacji jednak brak, więc prawo do dochodzenia odszkodowania jest jak najbardziej dziedziczne.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj