Home -
Prawo -
Możesz odmówić leczenia się, ale nie zawsze. Czasem państwo cię zmusi

Możesz odmówić leczenia się, ale nie zawsze. Czasem państwo cię zmusi

Teoretycznie w Polsce, aby być leczonym, trzeba na to wyrazić zgodę. Lekarz nie ma prawa przeprowadzić zabiegu, czy podjąć działań, mających na celu prowadzenie leczenia, jeżeli pacjent na to się nie zgadza. Od tej zasady istnieją jednak wyjątki. Owszem, na większość świadczeń medycznych trzeba się zgodzić, na przykład nie można odmówić wykonania szczepień obowiązkowych. Tak przynajmniej wynika z orzecznictwa sądów.

Joanna Świba01.05.2024 7:46

Prawo

01.05.2024 7:46

Joanna Świba

redaktor

Nagłówki

Prawa pacjenta – prawo do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń medycznych

Zgodnie z art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku praw pacjenta, pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych, lub odmowy udzielenia takiej zgody. Ten przepis dosyć jasno określa, że lekarz nie może podjąć żadnych działań medycznych, jeżeli pacjent na to się nie zgadza. Jednak swojego rodzaju pułapką jest przepis poprzedzający, czyli art. 15 wspomnianej ustawy, który stanowi, że:

To nieco komplikuje sytuację, ponieważ zakłada istnienie przepisów specjalnych, które wyłączają możliwość zastosowania prawa do odmowy na udzielenie określonego świadczenia medycznego. A takimi przepisami są na przykład zapisy ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych.

Nie możesz odmówić wykonania szczepień obowiązkowych

Spór dotyczący szczepionek trwa od wielu lat. Zwolennicy szczepień twierdzą, że dzięki temu udało się zwalczyć wiele chorób zakaźnych, dzieci zaś częściej dożywają dorosłości. Przeciwnicy szczepionek z kolei wskazują, że każda tego typu ingerencja w organizm wiąże się z zagrożeniem wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego. Ciężko orzec kto ma w tej sytuacji rację, nie posiadając szczegółowej wiedzy z zakresu medycyny, jednak można odnieść się do prawa.

A prawo w tym przypadku stanowi jasno – obowiązkowe szczepienia owszem, są świadczeniem zdrowotnym, jednak na mocy ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, możliwość niewyrażenia zgody na podanie obowiązkowej szczepionki jest wyłączona. Na takim stanowisku stoją sądy administracyjne, na wokandę których trafiają podobne sprawy. Przykładem może być wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z marca 2021 roku (VII SA/Wa 2197/20), w którym skład sędziowski wyjaśnił, że:

Nie trzeba wyrażać zgody na leczenie, jeżeli wymaga on natychmiastowej pomocy lekarskiej

Innym przykładem sytuacji, kiedy można udzielić świadczenia medycznemu pacjentowi, który nie wyraził na to zgody, jest regulacja zawarta w art. 33 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Zgodnie z nim:

W tym przypadku jednak można pominąć zgodę pacjenta, a nie pominąć jego sprzeciw. Tak przynajmniej wynika z orzecznictwa sądów. Jako przykład można wskazać wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu (I C 415/11), w którym skład sędziowski zauważył, że:

Te wyjątkowe przypadki to na przykład sytuacje, kiedy ustawa zobowiązuje pacjenta do określonego działania (na przykład do zaszczepienia się lub poddaniu izolacji), a także momenty kiedy pacjent za siebie nie odpowiada – takie rozwiązania stosowane są na przykład w przypadku prób samobójczych, kiedy na mocy szczególnych przepisów pacjent otrzymuje specjalistyczną pomoc medyczną, w tym również psychiatryczną.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google

Obserwuj

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

antyszczepionkowcy,medycyna,pacjent,prawo medyczne,Rzecznik Praw Pacjenta,szczepienia

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Pierwsza od lat dobra decyzja KRRiT? Chodzi o reklamę z Tomaszem Karolakiem

31.12.2025 21:40, Rafał Chabasiński

Pół dekady procesu, 220 zarzutów i 350 milionów w grze. Analiza wyroku w aferze SKOK Wołomin

31.12.2025 19:05, Igor Czabaj

Tyle czasu ma bank, zanim zamknie twoje nieużywane konto. Lepiej to wiedzieć

31.12.2025 16:09, Marek Śmigielski

GOG.com ma nowego właściciela, a europejscy politycy już powinni myśleć jak pomóc mu w walce ze Steam

31.12.2025 15:31, Jakub Kralka

Polska ma najwyższy wskaźnik proporcji samobójstw mężczyzn do kobiet. I to nie tylko w UE, ale w całej Europie

31.12.2025 15:19, Marcin Szermański

Pary bez ślubu na cenzurowanym. Klauzula sumienia dla hotelarzy wcale nie jest wykluczona

31.12.2025 14:28, Rafał Chabasiński

W tych branżach przedsiębiorcy najmocniej odczują wzrost płacy minimalnej od 2026 roku

31.12.2025 13:40, Mateusz Krakowski

To ostatni Sylwester z fajerwerkami w tym polskim mieście. Po tej godzinie za ich odpalenie dostaniesz srogi mandat

31.12.2025 12:53, Marcin Szermański

Legalne kupowanie fajerwerków jest proste. O wiele ważniejsze jest korzystanie z nich w bezpieczny sposób

31.12.2025 12:46, Rafał Chabasiński

Czy nadal opłaca się inwestować w mieszkania? Okazuje się, że niekoniecznie

31.12.2025 12:24, Edyta Wara-Wąsowska

Oprocentowanie lokat cały czas spada. A prognozy na 2026 r. są jeszcze gorsze

31.12.2025 11:43, Marek Śmigielski

Czy w 2100 roku system PESEL się zawiesi? Sprawdzamy, jak urzędnicy zabezpieczyli naszą ewidencję na przyszłość

31.12.2025 11:10, Jakub Bilski

Koniec ulgowych stawek VAT na wybrane produkty. W 2026 r. podatek wzrośnie do maksymalnego poziomu

31.12.2025 10:28, Marcin Szermański

Dziś ostatni dzień na złożenie wniosku. Przedsiębiorcy mogą zaoszczędzić na składkach ZUS

31.12.2025 9:53, Edyta Wara-Wąsowska

Inflacja pozytywnie nas zaskoczy w 2026 roku. Eksperci PKO BP potwierdzają

31.12.2025 9:12, Mateusz Krakowski

ZUS nie zbankrutuje. Ale za to jeden pracownik będzie musiał utrzymać jednego emeryta

31.12.2025 8:30, Edyta Wara-Wąsowska

Nie możesz zatrzymać pieniędzy z przelewu od nieznanego nadawcy. To po prostu niebezpieczne

31.12.2025 7:41, Rafał Chabasiński

Chiny testują świat wielkimi manewrami dookoła Tajwanu. Test wyszedł pomyślnie

31.12.2025 6:58, Rafał Chabasiński

Tyle się mówi o otyłości, a restauracje wciąż nie podają kaloryczności potraw

30.12.2025 19:35, Miłosz Magrzyk

Visa i MasterCard do zaorania w Europie. W końcu otwierają nam się oczy

30.12.2025 16:38, Jakub Kralka

Kiedy bank zgłasza wyłudzenie kredytu? Czasami winny jest sam klient

30.12.2025 15:55, Marek Śmigielski

O euro w Polsce możemy zapomnieć na długie lata. I nie jestem pewien, czy jest się z czego cieszyć

30.12.2025 15:01, Rafał Chabasiński

Można już obserwować Bezprawnika w Google. Warto

30.12.2025 14:59, Jakub Kralka

Przestańmy się oszukiwać. Pozycja dolara w 2026 roku wcale nie będzie zagrożona

30.12.2025 14:09, Mateusz Krakowski

Gdyby nie KSeF, to szykowalibyśmy się na zaskakująco spokojny rok w podatkach

30.12.2025 13:22, Rafał Chabasiński

Przerwa na karmienie dziecka piersią przysługuje nawet matce nastolatka

30.12.2025 12:44, Miłosz Magrzyk

Polacy są coraz bogatsi, ale stać nas na mniej butelek Coca-Coli niż 18 lat temu

30.12.2025 12:03, Marcin Szermański

To ostatni moment, by wykorzystać te dni wolne. Inaczej przepadną 31 grudnia

30.12.2025 11:18, Edyta Wara-Wąsowska

To już koniec PUE ZUS. Od stycznia rusza nowy system

30.12.2025 10:34, Marek Śmigielski

Ten kraj zakazuje fajerwerków. Nie tylko w trosce o zwierzęta

30.12.2025 9:51, Mateusz Krakowski