Nowe uprawnienia Krajowej Administracji Skarbowej - będą mogli wyciągnąć z banku na nasz temat dosłownie wszystko

Czego od banku może żądać KAS?

Teoretycznie nie jest to nic nowego. Na chwilę obecną, naczelnicy urzędów skarbowych posiadają analogiczne uprawnienia, jednak umocowane inną podstawą, a mianowicie art. 182-185 ordynacji podatkowej. Oznacza to, że na ten moment urzędnicy nie mają podstaw prawnych by żądać od banku np. dostępu do niektórych informacji (np. historii rachunku bankowego). Takie kompetencje mają natomiast organy celno-skarbowe. Nowe uprawnienia Krajowej Administracji Skarbowej ułatwią dostęp do informacji naczelnikom urzędów skarbowych. Jak dotąd, obowiązujące przepisy nakazywały wysłanie do podatnika wezwania do wyjaśnienia bądź udzielenia informacji:

Jeżeli nowelizacja przejdzie pomyślnie etap legislacyjny i wejdzie w życie, każdy naczelnik urzędu skarbowego będzie uprawniony do uzyskiwania informacji o kontach bankowych, bez uprzedniego informowania o tym podatnika. Okazuje się również, że nowelizacja ustawy o KAS nie będzie zawierała zastrzeżenia obecnego w art. 184 ordynacji podatkowej, dotyczącego obowiązku respektowania przez KAS zasad szczególnego zaufania między klientami i świadczącymi na ich rzecz usługi instytucjami finansowymi.

Nowe uprawnienia Krajowej Administracji Skarbowej

Głównym przedmiotem nowelizacji będzie art. 49 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej:

Po wejściu w życie nowelizacji, z żądaniem informacji dotyczących kontrolowanego podatnika będą mogli wystąpić również naczelnicy urzędów skarbowych, w związku z prowadzonym postępowaniem bądź wszczętą kontrolą celno-skarbową lub szef KAS w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym.

Czemu służy nowelizacja ustawy o KAS?

Chodzi, przede wszystkim, o łatwiejszy dostęp do informacji o posiadaczach rachunków bankowych oraz ich pełnomocnikach, działających w szarej strefie. W numerze 151/2018 Dziennik Gazeta Prawna pisze:

W gruncie rzeczy chodzi więc głównie o identyfikację osób działających w szarej strefie, w oparciu o nowe przepisy art. 49 a i b ustawy o KAS:

Na ich mocy, dane strzeżone dotąd tajemnicą bankową, będą udostępniane organom Krajowej Administracji Skarbowej także w celach prewencyjnych. Daje to praktycznie nieograniczony dostęp do strzeżonych dotąd danych podatników. KAS zyska więc kompetencje zbliżone do tych, którymi władają służby specjalne (porównaj: Krajowa Administracja Skarbowa nowe kompetencje).

Kontrola osób nie będących stroną postępowania

Nowe uprawnienia Krajowej Administracji Skarbowej pozwolą także na uzyskanie danych o osobach nie będących stroną w postępowaniu lub kontroli skarbowej. Co to oznacza? Że instytucje finansowe będą zobligowane nie tylko udostępnić żądane informacje na temat posiadacza rachunku, ale również jego pełnomocnika lub współposiadacza. Umożliwi to organom skarbowym skuteczniejsze wykrywanie przypadków unikania opodatkowania. Ma być również skuteczną bronią na tzw. firmanctwo. Jest to zjawisko, w którym firmant, czyli osoba prowadząca działalność gospodarczą, w rzeczywistości figuruje tylko na papierze, bowiem działalność tę faktycznie prowadzi ktoś inny. Przypomnijmy, że posługiwanie się cudzym nazwiskiem lub nazwą jest przestępstwem skarbowym, zgodnie z art. 113 ordynacji podatkowej.

Dobra zmiana?

Do procesu uszczelniania systemu podatkowego zalicza się m.in. wprowadzenie JPK (jednolity plik kontrolny), uproszczenie kontroli celno-skarbowych („Kontrola celno-skarbowa reforma”) czy szereg zmian, mających na celu uproszczenie procedur skarbowych (Krajowa Administracja Skarbowa nowe kompetencje). Trudno się nie zgodzić, że w obowiązującym kształcie prawo daje podatnikom rozliczne możliwości unikania opodatkowania. Całkiem uzasadnione są jednak również niepokoje o fakt, czy – zgodnie z nomenklaturą DGP – przyznanie KAS kompetencji bez precedensu, nie będzie bez precedensu nadużywane.