1. Home -
  2. Prawo -
  3. Ubezpieczyciel potrącił mu z odszkodowania „udział własny". Czy miał do tego prawo?

Ubezpieczyciel potrącił mu z odszkodowania „udział własny". Czy miał do tego prawo?

Ubezpieczenie komunikacyjne OC wszędzie jest takie samo — niezależnie od wybranego towarzystwa ubezpieczeniowego czy ceny polisy. Nie oznacza to jednak, że wszystkie polisy OC zapewniają taki sam poziom ochrony. Wręcz przeciwnie — kluczowe jest rozróżnienie OC obowiązkowego od dobrowolnego ubezpieczenia OC, bo te dwa rodzaje polis działają na zupełnie innych zasadach.

Marcin Szermański25.03.2026 18:08
Prawo

Obowiązkowe OC chroni pokrzywdzonego w 100%

Obligatoryjna polisa OC jest zawierana m.in. na każdy samochód osobowy i ciężarowy, skuter czy motocykl. Wynika to z ogólnych przepisów. Nie jest ważna ani wartość twojego pojazdu, cena polisy czy towarzystwo, w którym zawarłeś umowę — zakres OC jest zawsze taki sam:

  • 29 876 400 złotych na szkody osobowe,
  • 6 021 600 złotych na szkody majątkowe.

Brak ważnej polisy OC może skutkować nie tylko karami UFG (Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny), ale i koniecznością zapłaty za ewentualne zniszczenia dokonane nieubezpieczonym pojazdem. Od kary za brak OC trudno się odwołać, a kwoty potrafią sięgać nawet kilku tysięcy złotych. Nie bez przyczyny mówi się, że OC chroni nie tylko ofiarę, ale i sprawcę, gdyż ten za swój błąd nie odpowiada prywatnym majątkiem.

Pełne pokrycie szkody — i osobowej, i materialnej

Co do zasady, ubezpieczenie OC ma w 100% pokrywać szkodę zarówno osobową, jak i materialną. Z tytułu tego ubezpieczenia komunikacyjnego będą więc opłacone ewentualne koszty leczenia, rehabilitacji i zadośćuczynienie za poniesiony uszczerbek na zdrowiu, ale nie tylko. Z polisy OC sprawcy będzie też naprawiony np. uszkodzony pojazd osoby poszkodowanej, również w 100%. Warto jednak wiedzieć, kiedy ubezpieczenie OC nie pokryje szkody — przepisy przewidują bowiem pewne wyjątki od tej reguły.

Istnieją jednak takie polisy od odpowiedzialności cywilnej, które nie zapewniają wypłaty stuprocentowego odszkodowania. Jak to jest możliwe?

Dobrowolne OC a klauzule ograniczające odszkodowanie

Obowiązkowe ubezpieczenie OC nie ma udziałów własnych. Ich obecność uderzałaby bezpośrednio w ochronę osoby poszkodowanej, a przecież cała idea OC polega właśnie na pełnym naprawieniu szkody. Takie są odgórne zasady i towarzystwa ubezpieczeniowe muszą je stosować. Co innego w dobrowolnych umowach OC — tu zasady są znacznie bardziej elastyczne i nie zawsze korzystne dla poszkodowanego.

Podobnie jak w autocasco (również polisa dobrowolna, którą można, ale nie trzeba wykupić — sprawdź, czy warto mieć autocasco), w dobrowolnej polisie OC mogą występować różnego rodzaju wyłączenia lub zapisy regulujące odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń. Najczęściej jest to właśnie zapis o udziałach własnych. Dobrowolne OC w życiu prywatnym również może zawierać tego typu klauzule, dlatego zawsze warto czytać OWU przed podpisaniem umowy.

Franszyza redukcyjna — czym jest i jak działa

Często towarzystwa nazywają udziały własne oficjalnie „franszyzą redukcyjną", gdyż o tę kwotę zawartą na polisie redukowana jest wartość wypłaconego odszkodowania. Franszyzę redukcyjną można spotkać np. w OC zawodowym. Przykładowo — jeśli udział własny (franszyza redukcyjna) wynosi 500 złotych, to towarzystwo odpowiada za całość szkód minus wspomniane 500 zł. Zapis o ewentualnej franszyzie redukcyjnej powinien znajdować się w OWU, a więc Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia.

Co zrobić, gdy odszkodowanie zostało pomniejszone o udział własny

Dostałeś odszkodowanie z tytułu polisy OC potrącone o udział własny? Możesz spróbować zwrócić się do ubezpieczyciela z reklamacją, powołując się na Art. 822 § 1 i § 4 Kodeksu cywilnego:

§ 1. Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

§ 4. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.

Różne podejścia towarzystw ubezpieczeniowych

Niestety towarzystwa ubezpieczeniowe działają różnie. Jedni są bardziej „prokonsumenccy" i wypłacają całość odszkodowania, a następnie domagają się zwrotu udziału własnego od sprawcy, a więc od swojego klienta. Inni z kolei próbują ograniczać się w wypłacaniu odszkodowania, co w praktyce oznacza próbę przerzucenia kosztów franszyzy redukcyjnej na ofiarę, a nie na sprawcę zdarzenia. Jeśli ubezpieczyciel odmawia pełnej wypłaty, warto wiedzieć, że odmowa wypłaty odszkodowania nie musi oznaczać końca drogi — poszkodowany ma prawo do reklamacji, a w ostateczności do skierowania sprawy do Rzecznika Finansowego lub na drogę sądową.

Obserwuj nas w Google Discover
Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover
Dołącz do dyskusji
Najnowsze
Warte Uwagi