Home -
Codzienne -
Załatwienie spraw spadkowych nie zawsze jest takie szybkie. Oto kiedy notariusz powinien odmówić sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia

Załatwienie spraw spadkowych nie zawsze jest takie szybkie. Oto kiedy notariusz powinien odmówić sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia

Ustalenie kręgu spadkobierców w czasie jednej wizyty u notariusza to zdecydowanie najprostsza i najszybsza droga do sformalizowania nabycia praw i obowiązków po zmarłym. Może się jednak zdarzyć, że zainteresowanych czekać będzie odmowa aktu poświadczenia dziedziczenia. Istnieje bowiem katalog przypadków, gdy notariusz nie może sporządzić APD, a jednym z najczęstszych jest brak zgodnych oświadczeń uczestników czynności oraz wątpliwości co do wykładni testamentu.

Mariusz Nyka08.02.2024 7:47

Codzienne

08.02.2024 7:47

Mariusz Nyka

redaktor

Nagłówki

Akt poświadczenia dziedziczenia, czyli najszybsza droga do nabycia spadku

Zgodnie z obowiązującymi przepisami w Polsce istnieją dwie drogi, które pozwalają na ustalenie kręgu osób dziedziczących po zmarłym. Jedną z nich jest zainicjowane stosownym wnioskiem w sądzie postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Na merytoryczne sprawy trzeba jednak trochę poczekać – przy najprostszych sprawach zwykle do kilku miesięcy. Alternatywą jest akt poświadczenia dziedziczenia (APD), który choć kosztuje nieco więcej, daje możliwość szybkiego uregulowania praw do spadku.

Właśnie dzięki prostocie i tempie załatwienia sprawy APD w ostatnich latach mocno zyskały na popularności, co pozwoliło na delikatne odciążenie sądów w tym zakresie. Warunkiem sporządzenia aktu jest jednak osobiste stawiennictwo w kancelarii notariusza wszystkich osób zainteresowanych, tj. spadkobierców testamentowych, ustawowych oraz zapisobierców windykacyjnych. To pozwoli na przystąpienie do protokołu dziedziczenia poprzedzającego sam akt poświadczenia dziedziczenia.

W tym dokumencie notariusz zamieszcza szereg oświadczeń związanych między innymi z ostatnim miejscem zwykłego pobytu zmarłego, czy pozostawionymi przez niego testamentami. Ponadto jeżeli do tej pory od spadkobierców nie zostały odebrane oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, a od dnia otwarcia spadku nie minęło 6 miesięcy, notariusz przystępuje także do tej czynności. Po sporządzeniu protokołu notariusz powinien mieć komplet wiadomości pozwalających mu na ocenę, czy może przystąpić do APD. Nie zawsze jest to bowiem możliwe.

Odmowa aktu poświadczenia dziedziczenia – kiedy jest to możliwe?

Wbrew pozorom sytuacje, w których notariusz odmawia sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia wcale nie są takie rzadkie. Przepisy wyraźnie wskazują bowiem na przypadki, gdy właściwym do ustalenia kręgu spadkobierców jest wyłącznie sąd. Do takich sytuacji należy zaliczyć przede wszystkim brak polskiej jurysdykcji oraz sporządzenie przez spadkodawcę testamentu szczególnego. APD nie może też zostać wydane, gdy w obrocie prawnym istnieje już jedno orzeczenie sądu bądź akt poświadczenia dziedziczenia.

Ustawodawca wskazał także na zakaz ingerencji notariusza w sytuacjach, kiedy w toku sporządzania protokołu dziedziczenia okazało się, że nieotwartych testamentów jest więcej. Podobnie notariusz zachowa się, gdy po protokole dziedziczenia powstanie wątpliwość, czy w czynnościach uczestniczą wszyscy zainteresowani. Zaangażowanie sądu będzie nadto konieczne w przypadkach braku ich zgodnych oświadczeń woli w zakresie poświadczenia dziedziczenia.

Nierzadko jednak zdarzeniem powodującym brak przystąpienia do APD jest niemożność ustalenia woli zmarłego. Notariusz nie jest uprawniony do zbadania i wykładni dokumentu pod tym kątem. Tym samym w przypadkach, gdy trudno ocenić, czy dane sformułowanie w testamencie jest powołaniem do dziedziczenia, czy też nie, spadkobiercy spotkają się z odmową sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.

W przypadku braku możliwości ustalenia kręgu spadkobierców przez notariusza, zainteresowanym nie pozostaje nic innego jak tylko złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku w sądzie. Biorąc jednak pod uwagę napotkaną odmowę wykonania APD trzeba się nastawić na długi proces, który rozwieje wszelkie dotychczasowe wątpliwości.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dziedziczenie,notariusz,poświadczenie,prawo spadkowe,spadek,spadkobierca,spadkodawca,testament

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Pensje w Wojsku Polskim a inflacja. Tyle obecnie zarabia się w armii

13.01.2026 21:22, Mateusz Krakowski

Czasy się zmieniają, a wyzysk polskich opiekunek w Niemczech nadal ma się dobrze

13.01.2026 20:18, Miłosz Magrzyk

Za kilka pokoleń Polska przestanie istnieć. Mamy dziś aż 32 większe miasta niż przyszła Polska

13.01.2026 19:08, Marcin Szermański

Zapytałem z ciekawości o kredyt hipoteczny. Przez zmianę pracy mogę sobie pomarzyć

13.01.2026 18:19, Marcin Szermański

Uwaga na fałszywe złoto z certyfikatem. Profesjonalna podróbka wykryta w lombardzie

13.01.2026 18:01, Aleksandra Smusz

Klocki LEGO z logo Red Bulla. Wiemy już czy szatan kusił dzieci w ten podstępny sposób

13.01.2026 17:15, Mariusz Lewandowski

Zwolnienie dyscyplinarne a wypowiedzenie – czym się różnią i jakie mają konsekwencje

13.01.2026 16:14, Jerzy Wilczek

Vinted dla przedsiębiorców. Jeśli do tego dojdzie, trudno będzie sprzedać własne, używane rzeczy

13.01.2026 15:11, Aleksandra Smusz

Anulowanie przelewu w banku jest możliwe, ale do pewnego momentu. Potem zaczynają się problemy

13.01.2026 14:13, Marek Śmigielski

Niebezpieczni przestępcy opuszczą więzienie na początku 2026 r. Czy mamy się czego obawiać?

13.01.2026 13:42, Marcin Szermański

Co grozi za kradzież w sklepie? Wykroczenie, przestępstwo i próg 800 zł

13.01.2026 13:01, Jerzy Wilczek

Właściciele domów mają czas do 31 stycznia, aby dopełnić ważnego obowiązku. Inaczej grozi im grzywna

13.01.2026 12:38, Edyta Wara-Wąsowska

„Staycation” zamiast „workation”. Nowy trend wśród pracowników

13.01.2026 11:59, Marek Śmigielski

Minister infrastruktury krytykuje strefy czystego transportu. "Trzeba prawo wprowadzać z głową"

13.01.2026 11:24, Mateusz Krakowski

Kobiety mogą dobrze zarabiać, ale tylko w największych miastach. Mężczyźni tego problemu nie mają

13.01.2026 10:44, Mateusz Krakowski

Umowa o pracę bez wychodzenia z domu. Można już korzystać z nowego systemu do e-umów

13.01.2026 9:55, Edyta Wara-Wąsowska

Inżynier prowadzi stoisko na bazarze. „Zarabiałem na straganie więcej, niż ktokolwiek mógłby mi zapłacić”

13.01.2026 9:21, Aleksandra Smusz

Podatki, opłaty i rachunki powinny być jak Netflix. Urzędy mogłyby wreszcie przejść na model subskrypcyjny

13.01.2026 8:42, Rafał Chabasiński

Pfizer chce powtórzyć sukces Viagry. Tym razem z nowym lekiem na otyłość

13.01.2026 8:02, Edyta Wara-Wąsowska

Mazda opowiada w reklamach o japońskim rzemiośle, ale samochody robi w Chinach

13.01.2026 7:33, Mariusz Lewandowski

Coraz bliżej bana dla serwisu X Elona Muska. Tracimy już w Europie cierpliwość

13.01.2026 6:45, Filip Dąbrowski

Co grozi za nieustąpienie pieszemu na pasach? Mandat, punkty karne i zakaz prowadzenia

13.01.2026 6:25, Jerzy Wilczek

Blisko 1/5 polskich przedsiębiorczyń osiąga marże na poziomie ponad 40 proc. i jest to super wynik

12.01.2026 21:24, Mariusz Lewandowski

PIP bierze się za Biedronkę. Inspektorzy sprawdzą grafiki, urlopy i czy pracownicy mogą odpocząć

12.01.2026 19:59, Jerzy Wilczek

Polskie firmy płacą miliony z tytułu CIT, a zagraniczne czasem ani grosza

12.01.2026 19:45, Marcin Szermański

Ekonomiści Credit Agricole stawiają nową prognozę dotyczącą stóp procentowych w styczniu 2026 roku

12.01.2026 18:59, Marek Śmigielski

Dokumenty z danymi klientów spadły z paki samochodu. Zakład pogrzebowy zapłaci 33 tys. zł kary

12.01.2026 18:19, Mariusz Lewandowski

Boty decydują o kredytach, inwestycjach i zakupach. Witajcie w 2026 roku

12.01.2026 16:29, Igor Czabaj

Ceny ropy pozytywnie nas zaskoczą w tym roku. Eksperci prezentują nowe prognozy

12.01.2026 15:38, Mateusz Krakowski

Czy właściciel może wejść do wynajmowanego mieszkania? Twoje prawa jako najemcy

12.01.2026 14:49, Jerzy Wilczek