Przyjęcie mandatu pod wpływem emocji budzi kontrowersje. Sprawą zajęły się sądy

Przyjęcie mandatu pod wpływem emocji

Przyjęcie mandatu pod wpływem emocji, jak wskazałem wcześniej, nie powinno budzić kontrowersji, o ile jest to zgoda niewymuszona. Problem jednak opiera się na tym, że nie do końca powszechna jest świadomość co do rzeczywistych skutków mandatu karnego. Często dochodzi do tego sytuacja nadzwyczajna, w której uświadomienie kierowcy co do skutków przyjęcia mandatu faktycznie wydaje się konieczne. Mandat karny, jak staram się podkreślać w tekstach, w których ta tematyka występuje, to jedynie dobra wola osoby, która go przyjmuje.

Chyba wszyscy zgodzimy się (co zresztą wynika z Konstytucji RP), że absolutnie nadrzędne jest prawo do sądu, czyli rozstrzygnięcia sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd, a nie przez podległego służbowo policjanta, niemającego najczęściej np. wykształcenia prawniczego. Co więcej, bardzo często rzeczony policjant sam jest świadkiem zdarzenia. Zatem jest on — w kontekście postępowania mandatowego — świadkiem zdarzenia, oskarżycielem, a także sędzią, a czasem i egzekutorem kary (przy płatności mandatu na miejscu).

Nie jest to konstrukcja kontrowersyjna, bo przecież w każdym radiowozie nie jeździ sąd, a możliwość karania przez policjantów istnieje w zasadzie we wszystkich cywilizowanych społeczeństwach. Mandat karny jest także dużo korzystniejszą formą karania — kary są znacznie niższe od ustawowych, które nakłada sąd. Ponadto w wielu wypadkach odmowa przyjęcia mandatu może wiązać się z ewentualnym postępowaniem dyscyplinarnym w wypadku wielu zawodów. Mandat najczęściej opłaca się przyjąć.

Jak wynika z powyższego, mandat jest substytutem prawomocnego wyroku skazującego, połączonego z przyznaniem się do winy. Jeżeli faktycznie jesteśmy sprawcami danego zdarzenia (które miało miejsce i było wykroczeniem) - i tak się czujemy — to najczęściej przyjęcie mandatu karnego będzie korzystne i nie ma co do tego żadnych wątpliwości. Gorzej, gdy sytuacja jest niejasna, dająca ogromną szansę na uniewinnienie w sądzie, a okoliczności — czy, co gorsza, funkcjonariusz — w jakiś sposób naciskają na przyjęcie mandatu.

Wtedy zgoda na jego przyjęcie jest ogromnym błędem, bo uchylenie mandatu karnego możliwe jest tylko wskutek trudnej procedury.

A co, gdy mandat przyjęto pod wpływem emocji?

Odwołanie od mandatu karnego możliwe jest tylko w sytuacji, w której:

Warto zauważyć, że nie ma tutaj sytuacji, w której sprawca okazał się później — na przykład — niewinny.

Ale brakuje też sytuacji, w której osoba nie była świadoma znaczenia swoich słów (na przykład wskutek stresu) w chwili, gdy policjant proponował mandat. I właśnie taki problem trafił do Trybunału Konstytucyjnego, a szerzej o całym zdarzeniu pisze na swojej stronie Rzecznik Praw Obywatelskich.

Co zrobi TK, zobaczymy.  Świadomość w momencie przyjmowania mandatu oczywiście powinna być niewątpliwa. Nie jest przecież niczym kontrowersyjnym, bo do katalogu przesłanek do uchylenia mandatu dodać sytuację, w której jego przyjęcie zostało wymuszone przez osobę, czy też sytuację.

Natomiast sama wygłaszana przez funkcjonariusza formułka powinna dużo jaśniej tłumaczyć potencjalnemu ukaranemu, jakie konsekwencje niesie za sobą przyjęcie mandatu.