Home -
Państwo -
Dezubekizacja – tak. Odpowiedzialność zbiorowa - nie. Sąd Najwyższy krytycznie o jednej z koronnych ustaw PiS

Dezubekizacja – tak. Odpowiedzialność zbiorowa - nie. Sąd Najwyższy krytycznie o jednej z koronnych ustaw PiS

Sąd Najwyższy o dezubekizacji: oceniajmy to, co zrobili poszczególni ludzie, a nie stosujmy odpowiedzialności zbiorowej. Tak w skrócie można streścić dzisiejsze orzeczenie Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN. Oznacza to, że nieuprawnione było automatyczne pozbawianie emerytur wszystkich osób pracujących w służbach PRL. Bo przepis uderzył zarówno w oprawców, jak i zwykłych ludzi, którzy często mieli czyste sumienie.

Maciej Bąk17.09.2020 8:58

Państwo

17.09.2020 8:58

Maciej Bąk

redaktor

Nagłówki

Sąd Najwyższy o dezubekizacji

Przyjęta w 2016 roku przez Sejm ustawa dezubekizacyjna wprowadziła jedną zasadę: „pracowałeś choć jeden dzień w służbach PRL? nie zasługujesz na wysoką emeryturę”. Przepisy tego prawa nie różnicowały czy ktoś był bezwzględnym SB-kiem albo ZOMO-wcem czy na przykład sekretarką albo pracownikiem biurowym. Każdej osobie objętej ustawą emerytura z automatu została obniżona do jej przeciętnej wysokości (około 2000 złotych). To był jeden z koronnych projektów Prawa i Sprawiedliwości, partii która do wyborów szła między innymi z hasłem ostatecznego rozliczenia się z komuną.

Wiele osób postanowiło złożyć odwołania od decyzji obcinających emerytury. Większość argumentowała to tym, że nie mieli nic albo mieli bardzo niewiele wspólnego z opresyjnym aparatem komunistycznym. Odwołania składały też rodziny zmarłych byłych funkcjonariuszy, którym ustawa z automatu obniżyła rentę po nich. Nad jedną z takich spraw pochylił się sąd w Białymstoku, który postanowił poprosić Sąd Najwyższy o wypowiedzenie się na temat przepisów ustawy.

Dziś Izba Pracy i Ubezpieczeń Sądu Najwyższego wydała orzeczenie w tej sprawie. Oto najważniejszy płynący z niego wniosek:

Bo, jak podkreślali sędziowie SN, o ile państwo jest uprawnione do rozliczeń z byłym reżimem, to przed sądem zawsze staje konkretny człowiek. „Nie możemy działać jak państwo totalitarne, które nie przestrzegało żadnych reguł, wówczas stalibyśmy się tym samym systemem, który krytykujemy”, dodał w swoim orzeczeniu sąd, cytowany przez Polską Agencję Prasową.

Emerytury wrócą do poprzedniej wysokości?

Dzisiejsze orzeczenie SN nie przywraca z automatu emerytur w poprzedniej wysokości. Posłuży ono jednak tym osobom, które złożyły odwołanie od decyzji obniżającej świadczenia. Rozpatrujący ich sprawę sąd będzie musiał poddać ocenie to jaką rolę dana osoba pełniła w aparacie bezpieczeństwa PRL. To pozwoli przywrócić poprzednie emerytury osobom, które z represjami wobec obywateli nie miały nic wspólnego. A jest ich w grupie Polaków objętych ustawą dezubekizacyjną sporo.

Oczywiście politycy Zjednoczonej Prawicy już mówią o tym, że orzeczenie SN jest skandaliczne. Powołują się tu między innymi na komunistyczną przeszłość szefa Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Józefa Iwulskiego. Ale prawda jest taka, że Sąd Najwyższy po prostu posprzątał bałagan, jaki zaserwowali nam politycy. Bo naprawdę trzeba mieć mnóstwo złej woli, by jedną ustawą zrównać anonimowych urzędników z ubeckimi bestiami. SN dezubekizacji nie neguje, wręcz przeciwnie, afirmuje ją. Ale dezubekizacja powinna być racjonalna, a nie robiona na rympał, bo tak jest najprościej. Niestety obawiam się, że zbliżająca się kolejna reforma sądów będzie uzasadniana między innymi dzisiejszym orzeczeniem, przedstawianym jako dowód na „ubeckość” polskiego wymiaru sprawiedliwości.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

PRL,Sąd Najwyższy

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Uważaj, jeśli rezerwujesz nocleg online. Możesz się nieprzyjemnie zdziwić

19.02.2026 10:23, Mateusz Krakowski

Ministerstwo szykuje zmiany w odbiorze tekstyliów. Wreszcie ma być łatwiej

19.02.2026 9:33, Marek Śmigielski

Możesz wkrótce dostać zaproszenie na badania. I tym razem nie będą za nim stać oszuści

19.02.2026 8:50, Rafał Chabasiński

Robotnicy, pracownicy biurowi i urzędnicy będą zarabiać tyle samo. A rząd chce to przyspieszyć

19.02.2026 8:11, Edyta Wara-Wąsowska

To już ostatni dzwonek na zmiany dla firm. Przedsiębiorcy mogą dużo zyskać

19.02.2026 7:27, Marek Śmigielski

Twórca krzywej Laffera nie ma wątpliwości. Decyzje MF zaszkodzą i budżetowi, i Polakom

19.02.2026 6:47, Edyta Wara-Wąsowska

Single economy, czyli jak życie w pojedynkę zmienia polską gospodarkę

19.02.2026 0:00, Mariusz Lewandowski

Policjant może poprosić cię o pomoc w pracy. Być może dostaniesz nawet wynagrodzenie

18.02.2026 16:17, Marcin Szermański

Jeśli chcesz jechać do sanatorium, to musisz to wiedzieć

18.02.2026 15:29, Joanna Świba

Zapomnij o wspólnym rozliczeniu z małżonkiem w tym przypadku, jeśli popełnisz ten błąd

18.02.2026 14:46, Rafał Chabasiński

Pacjenci się nie badają, bo lekarze naruszają ich godność

18.02.2026 14:02, Joanna Świba

Możesz odliczyć nawet 840 zł od podatku. Prawo do tej ulgi mają tysiące osób

18.02.2026 13:26, Aleksandra Smusz

Jak kupować mieszkanie, to w Łodzi. W Gdańsku i Krakowie to po prostu się nie opłaca

18.02.2026 12:42, Edyta Wara-Wąsowska

Kontrole w domach uczniów to fake news. MEN komentuje doniesienia

18.02.2026 11:51, Mateusz Krakowski

Smartfony z Androidem czy iPhone? Oto jest pytanie

18.02.2026 11:51, Marcin Szermański

Rząd właśnie dał flipperom prztyczka w nos. Nowe prawo może zmienić sytuację na rynku

18.02.2026 11:08, Marcin Szermański

UE musi natychmiast zmienić się gospodarczo. Firmy apelują o stanowcze kroki

18.02.2026 10:24, Mateusz Krakowski

Możliwe dalsze spadki cen mieszkań. Pierwsze obniżki już są zauważalne

18.02.2026 9:40, Edyta Wara-Wąsowska

Pogodziłeś się z ofiarą? Prokuratura umorzy sprawę bez sądu

18.02.2026 8:58, Igor Czabaj

Wiadomo już, jakie będą ostateczne uprawnienia kontrolerów PIP. Nie wszyscy się ucieszą

18.02.2026 8:14, Edyta Wara-Wąsowska

Internet jest dosłownie wszędzie, więc dlaczego nie ma go w samolocie Ryanair?

18.02.2026 7:30, Jakub Bilski

Zwolnienie dyscyplinarne za Facebooka. Skrytykowałeś firmę w komentarzu? Sąd może przyznać rację szefowi

18.02.2026 6:45, Marcin Szermański

Oto czym się kierować, wybierając konto bankowe. Promocje są ważne, ale nie najważniejsze

17.02.2026 16:03, Rafał Chabasiński

Te zabiegi estetyczne mieliby wykonywać wyłącznie lekarze. Branża beauty reaguje oburzeniem

17.02.2026 15:29, Marcin Szermański

Nie każdy rodzic samotnie wychowujący dziecko może skorzystać z ulgi podatkowej

17.02.2026 14:44, Joanna Świba

Polska może zająć się badaniami UFO. Postulaty są już w Sejmie

17.02.2026 14:01, Mateusz Krakowski

To właśnie dlatego nigdy nie korzystam z wpłatomatów. Kolega niemal osiwiał w kilka chwil

17.02.2026 13:11, Marcin Szermański

Długie kolejki w przychodniach to nie norma. To łamanie praw pacjenta

17.02.2026 12:26, Joanna Świba

Nowe pułapki w KSeF. Przedsiębiorcy muszą uważać na techniczne ograniczenia

17.02.2026 11:40, Edyta Wara-Wąsowska

Vinted, donosy i urząd skarbowy. Sprzedawcy tracą dostęp do swoich kont

17.02.2026 10:56, Aleksandra Smusz