- Bezprawnik -
- Finanse -
- Rozłączył się z oszustem, a bank i tak zablokował mu konto. Pekao i PKO BP komentują
Rozłączył się z oszustem, a bank i tak zablokował mu konto. Pekao i PKO BP komentują
Klient Pekao, który po kilku sekundach rozłączył się z oszustem podającym się za pracownika banku, chwilę później stracił dostęp do karty, konta i aplikacji mobilnej. Zablokował je sam bank, choć w żaden sposób nie uczestniczył w tej rozmowie (i nikt mu jej nie zgłosił). Banki potwierdzają, że dysponują takimi narzędziami, ale nie chcą zdradzić, jak one działają.
Bank wiedział o rozmowie z oszustem. Klient Pekao opisał nietypową sytuację
Sprawa wyszła na jaw za sprawą wpisu, który jeden z klientów Pekao opublikował niedawno na LinkedInie. Jak relacjonował, odebrał telefon od osoby przedstawiającej się jako pracownik banku. To dobrze znany schemat, w którym złodzieje podszywają się pod bank, ale autor wpisu dość szybko zorientował się, że ma do czynienia z oszustem, i zakończył połączenie. Zaskoczenie przyszło dopiero później. Klient otrzymał bowiem SMS od prawdziwego banku z informacją, że najprawdopodobniej rozmawiał przed chwilą z przestępcą, w związku z czym jego karta, rachunek oraz dostęp do aplikacji zostały zablokowane. Blokada rzeczywiście została nałożona, a autor wpisu zaczął się zastanawiać, skąd bank mógł w ogóle wiedzieć o tej rozmowie.
Pytanie jest o tyle zasadne, że dotychczas podobny mechanizm nie był szerzej opisywany. Z punktu widzenia klienta cała sytuacja może zresztą budzić mieszane uczucia. Z jednej strony bank zareagował szybko i skutecznie, z drugiej zaś wykazał się wiedzą, której teoretycznie nie powinien mieć.
Pekao i PKO BP potwierdzają, że mają takie narzędzia. Szczegółów nie zdradzają
Pekao, zapytane o tę sprawę przez serwis cashless.pl, nie wyjaśnia, na czym dokładnie polega zastosowana metoda. Bank przyznaje jedynie, że w sytuacji zagrożenia środków klienta pracownik infolinii lub zespołu odpowiedzialnego za bezpieczeństwo kart może na przykład odłączyć kartę dodaną do portfeli cyfrowych, takich jak Apple Pay czy Google Pay. Pekao zapewnia przy tym, że rozwiązanie działa w granicach obowiązujących przepisów, ale ze względów bezpieczeństwa nie ujawnia, jak funkcjonuje.
W podobnym tonie wypowiada się biuro prasowe PKO BP. Jak tłumaczy bank, jeśli istnieje podejrzenie, że klient padł ofiarą profesjonalnej manipulacji, czasowe zablokowanie bankowości elektronicznej lub instrumentów płatniczych często okazuje się najskuteczniejszą formą ochrony jego pieniędzy. PKO BP deklaruje, że korzysta z wielu narzędzi przeciwdziałających nadużyciom, a każde z nich jest wcześniej analizowane pod kątem zgodności z przepisami oraz wpływu na prawa klientów. Nie zdradza jednak, z jakich źródeł danych, narzędzi czy dostawców korzysta. Więcej wiadomo o zabezpieczeniach, które klient widzi sam. mBank wprowadza nową funkcję przeciw oszustom, czyli komunikat w aplikacji informujący, czy bank rzeczywiście prowadzi w danej chwili rozmowę z klientem.
Skoro reakcja banku została wywołana przez rozmowę telefoniczną, logicznym tropem wydawali się operatorzy komórkowi. Play, T-Mobile, Plus i Orange zgodnie twierdzą jednak, że nie oferują bankom usługi pozwalającej wykryć rozmowę klienta z potencjalnym oszustem.
Podejrzane karty SIM w bazie banków. Jedno pytanie wciąż pozostaje bez odpowiedzi
Z nieoficjalnych informacji wynika, że mechanizm opiera się na danych o kartach SIM, które zostały uznane za podejrzane. Banki, mając dostęp do takiej bazy, mogą blokować dostęp do swoich usług, gdy wykryją połączenie wykonane z jednej z tych kart. Nie wyjaśnia to jednak wszystkiego. Sama informacja o podejrzanym numerze nie mówi przecież, do kogo w danym momencie dzwoni oszust, a bez tej wiedzy trudno byłoby zablokować konto konkretnego klienta w ciągu kilku minut. Ta część mechanizmu nadal pozostaje tajemnicą.
Milczenie banków nie jest jednak bezzasadne. Każdy publicznie opisany szczegół mógłby ułatwić przestępcom obejście zabezpieczeń.
Warto przy tym spojrzeć na sprawę z perspektywy klienta, który zachował się wzorowo (rozłączył się i nie przekazał żadnych danych), a mimo to na pewien czas został bez karty, konta i aplikacji. Dla osoby, która akurat musi zapłacić za zakupy lub wykonać pilny przelew, taka blokada konta w banku może okazać się sporym utrudnieniem. Bank wybiera w tym przypadku mniejsze zło, ale przy tak szeroko zakrojonych działaniach trudno uniknąć sytuacji, w których blokada dotknie osoby, której nic nie groziło. Z drugiej strony samo zatrzymanie podejrzanej transakcji nie zawsze wystarcza. BNP Paribas zatrzymał przelew klientki, a pieniądze i tak trafiły do oszustów.
Oszustw jest mniej. Pomóc mają też nowe przepisy
Dane wskazują, że działania banków mogą przynosić efekty. Jak wynika z niedawno opublikowanych danych Narodowego Banku Polskiego, w II kw. 2026 r. odnotowano 99,7 tys. oszukańczych transakcji z wykorzystaniem bezgotówkowych instrumentów płatniczych. To o 19,6 proc. mniej niż w poprzednim kwartale, a więc pierwszy taki spadek od dłuższego czasu. Jeszcze wyraźniej zmniejszyła się wartość tych transakcji, która wyniosła 168,3 mln zł (czyli o 37,4 proc. mniej).
Walkę z oszustwami ma wesprzeć również projekt ustawy przygotowany przez Ministerstwo Finansów. Przewiduje on wprowadzenie weryfikacji danych odbiorcy przelewu (słowem, banki będą sprawdzać nasze przelewy, by chronić nas przed oszustami), a także nowelizację Prawa bankowego, która ma uprościć wymianę informacji objętych tajemnicą bankową między prokuraturą, firmami z branży płatniczej, telekomami i bankami.
Jeśli przepisy zostaną uchwalone, współpraca banków z operatorami zyska wyraźne podstawy prawne. Otwarte pozostaje natomiast pytanie, czy klienci dowiedzą się wtedy, jak działa system, który w ciągu kilku minut może odciąć ich od własnych pieniędzy.
zobacz więcej:










