- Bezprawnik -
- Marian Banaś
Marian Banaś
Marian Banaś to były szef Krajowej Administracji Skarbowej, krótko minister finansów, a w latach 2019–2025 prezes Najwyższej Izby Kontroli. Jego kadencję zdominowały afera z krakowską kamienicą i ostry konflikt z rządem, który go nominował. Pod tym tagiem zbieramy teksty o tych sprawach i raportach NIK.
Banaś przez lata był związany z administracją skarbową, a w 2019 roku został ministrem finansów. Kilka miesięcy później Sejm wybrał go na prezesa NIK. Tuż po wyborze dziennikarze ujawnili, że w należącej do niego kamienicy w Krakowie działał hotel na godziny, co rozpoczęło jedną z większych afer III RP. Wyjaśnialiśmy ją od samego początku.
Konflikt z rządem
Mimo że Banaś był nominatem PiS, jako prezes NIK stał się jednym z najostrzejszych krytyków rządu. Izba złożyła zawiadomienie do prokuratury o możliwym popełnieniu przestępstwa przez premiera Mateusza Morawieckiego i trzech ministrów w związku z przygotowaniem wyborów korespondencyjnych w 2020 roku. Raporty NIK pokazywały też marnotrawienie publicznych pieniędzy, a posłowie w czasie prezentacji jednego z nich pili w towarzystwie dziennikarza.
Zarzuty i CBA
Wobec Banasia prowadzono postępowania dotyczące m.in. oświadczeń majątkowych. Prezesa NIK chroni immunitet, a jego uchylenie wymaga zgody Sejmu. CBA zatrzymało też jego syna. Pisaliśmy, że prezes NIK i CBA stawali się ofiarami prywatyzacji państwa jako takiego. W tych sprawach obowiązuje domniemanie niewinności.
Jak działa NIK
Najwyższa Izba Kontroli podlega Sejmowi i kontroluje wydatki administracji, samorządów oraz spółek z udziałem państwa. Prezesa wybiera Sejm za zgodą Senatu na sześcioletnią kadencję, co ma zapewnić niezależność od bieżącej polityki. NIK nie może karać, ale może kierować zawiadomienia do prokuratury i wnioski do rządu. Więcej o sporze politycznym wokół Izby przeczytasz pod tagiem PiS.
Raporty NIK
Za kadencji Banasia NIK opublikowała szereg krytycznych raportów, np. o bezpieczeństwie na drogach, który okazał się druzgocący dla rządzących. Opisujemy, jakie wnioski płynęły z kontroli i co z nimi zrobiono. Więcej o kontroli państwa piszemy w kategorii Państwo.
Najczęstsze pytania
Kiedy Marian Banaś był prezesem NIK? Od 2019 do 2025 roku. Wcześniej był m.in. szefem Krajowej Administracji Skarbowej i ministrem finansów.
Na czym polegała afera Banasia? Dziennikarze ujawnili, że w należącej do niego kamienicy w Krakowie działał hotel na godziny, a pojawiły się też pytania o jego oświadczenia majątkowe.
Czy prezes NIK może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej? Tak, ale chroni go immunitet, którego uchylenie wymaga zgody Sejmu.
02.12.2019, 15:01






