- Bezprawnik -
- trybunał stanu
trybunał stanu
Trybunał Stanu to organ, przed którym najwyżsi urzędnicy państwowi – od prezydenta i premiera po ministrów i prezesa NBP – odpowiadają za naruszenie Konstytucji lub ustaw w związku z pełnioną funkcją. Pod tym tagiem wyjaśniamy, jak postawić polityka przed Trybunałem Stanu, jakie większości są potrzebne w Sejmie, dlaczego tak rzadko do tego dochodzi, jakie wnioski składano w ostatnich latach i czym polska odpowiedzialność konstytucyjna różni się od amerykańskiego impeachmentu.
Wstępny wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej może złożyć m.in. prezydent albo grupa co najmniej 115 posłów. Decyzja o postawieniu przed Trybunałem członków rządu wymaga uchwały Sejmu podjętej kwalifikowaną większością, a w przypadku prezydenta – Zgromadzenia Narodowego. Więcej pod tagami Sejm i Konstytucja.
Rzadkie przypadki
W historii III RP przed Trybunałem Stanu stanęło niewielu polityków, a wymagane większości sprawiają, że wiele zapowiedzi nie przekłada się na realne postępowania. Wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje. Zobacz tag politycy.
Wnioski w ostatnich latach
Po zmianie władzy w 2023 r. koalicja zapowiadała rozliczenia poprzedniego rządu, w tym wnioski do Trybunału Stanu – dotyczące m.in. organizacji wyborów korespondencyjnych czy działań prezesa NBP. Przedstawiamy stan spraw i argumenty stron. Więcej pod tagami Mateusz Morawiecki i Adam Glapiński.
NIK i prokuratura
Odpowiedzialność konstytucyjna nie wyklucza odpowiedzialności karnej. NIK składała zawiadomienia do prokuratury w sprawach dotyczących działań rządu. Zajrzyj pod tag NIK.
Impeachment w USA
W Stanach Zjednoczonych odpowiednikiem jest impeachment – procedura, z którą zmierzył się m.in. Donald Trump. Porównujemy oba systemy. Więcej pod tagiem Donald Trump i w kategorii Państwo.
Najczęstsze pytania
Kto może stanąć przed Trybunałem Stanu? M.in. prezydent, premier, ministrowie, prezes NBP, prezes NIK i inni najwyżsi urzędnicy wymienieni w Konstytucji.
Jakie kary orzeka Trybunał Stanu? Np. utratę biernego i czynnego prawa wyborczego, zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych, utratę orderów, a za przestępstwa – także kary z Kodeksu karnego.
Czy były premier może odpowiadać przed Trybunałem Stanu? Tak – odpowiedzialność dotyczy czynów popełnionych w związku z zajmowanym stanowiskiem, także po jego opuszczeniu, w granicach przedawnienia.
02.12.2019, 15:01










