- Bezprawnik -
- ustrój państwa
ustrój państwa
Ustrój państwa określa, jak zorganizowana jest władza – kto stanowi prawo, kto rządzi i kto sądzi, a także jak obywatele wpływają na decyzje. W Polsce podstawą jest Konstytucja z 1997 r. Pod tym tagiem piszemy o ustroju z perspektywy obywatela: o roli prezydenta i pomysłach zmiany długości kadencji, wyborach prezydenckich i warunkach kandydowania, demokracji przedstawicielskiej i relacji polityków z wyborcami, pracy Sejmu oraz o instytucjach państwa.
Polska jest republiką parlamentarną, w której władza ustawodawcza należy do Sejmu i Senatu, wykonawcza – do prezydenta i rządu, a sądownicza – do sądów i trybunałów. Więcej pod tagami Konstytucja i Sejm.
Kadencja prezydenta
Pomysł wydłużenia kadencji prezydenta do 7 lat, przy jednej kadencji, wywoływał spory konstytucjonalistów. Zobacz tagi prezydent i wybory prezydenckie.
Kandydowanie
Start w wyborach prezydenckich wymaga zebrania 100 tys. podpisów i ukończenia 35 lat. Nawet żartobliwe kandydatury pokazują, z jakimi obowiązkami wiąże się ewentualna wygrana. Więcej pod tagami Krzysztof Stanowski i wybory.
Demokracja przedstawicielska
Posłowie nie są związani instrukcjami wyborców – to istota mandatu wolnego. Wyjaśniamy, jak działa demokracja przedstawicielska i powtarzane głosowania w Sejmie. Zajrzyj pod tagi demokracja i politycy.
Instytucje państwa
Instytucje, takie jak ZUS, chętnie przypisują sobie zasługi w rozwoju kraju po 1989 r. Analizujemy ich rolę w systemie. Więcej pod tagami ZUS i Trybunał Konstytucyjny oraz w kategorii Państwo.
Referendum i inicjatywa obywatelska
Obywatele mogą wpływać na prawo nie tylko w wyborach – 100 tys. osób może złożyć obywatelski projekt ustawy, a w ważnych sprawach może zostać zarządzone referendum ogólnokrajowe. Opisujemy, jak w praktyce działają te narzędzia.
Najczęstsze pytania
Ile trwa kadencja prezydenta? 5 lat, a ta sama osoba może być wybrana tylko raz ponownie.
Kto może kandydować na prezydenta? Obywatel polski, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 35 lat, korzysta z pełni praw wyborczych i zebrał co najmniej 100 tys. podpisów poparcia.
Czy wyborcy mogą odwołać posła? Nie – w Polsce obowiązuje mandat wolny, a poseł nie może być odwołany przez wyborców w trakcie kadencji.
25.09.2025, 13:22







